Developing a Comparative Assessment Methodology for Passive Energy Performance in Turkish Mass Housing under Diverse Climatic Conditions

Abstract

Bu çalışma, standartlaştırılmış toplu konutlarda pasif enerji tasarım stratejilerinin değerlendirilmesine yönelik, nicel bina performans simülasyonları ile nitel kullanıcı geri bildirimlerini sistematik biçimde bir araya getiren karma yöntemli bir değerlendirme iş akışı önermektedir. Çalışma, enerji tüketimi odaklı analizlerden farklı olarak, simülasyonlarla öngörülen performans ile kullanıcılar tarafından algılanan konfor koşulları arasındaki ilişkileri irdeleyerek, bu iki veri kaynağının nasıl birlikte değerlendirilebileceğine odaklanmaktadır. Amaç, modellerde varsayılan koşullar ile kullanıcı deneyimi arasındaki örtüşme veya sapmaları ortaya çıkararak, pasif tasarım stratejilerinin farklı iklimlerdeki etkililiğini daha nüanslı şekilde değerlendirebilmektir. Önerilen iş akışı, Aydın (sıcak-kurak) ve Yozgat (soğukkarasal) illerinde yer alan, tipolojisi sabit TOKİ konutlarında yürütülen pilot uygulamalarla test edilmiştir. Yöntem, Grasshopper tabanlı nicel bina performans simülasyonlarını (DA, UDI, UTCI) Kullanım Sonrası Değerlendirme (KSD) anketlerinden elde edilen nitel verilerle entegre etmektedir. Elde edilen bulgular, benzer mimari yapıların farklı iklimlerde farklı zorluklar ürettiğini göstermekte; örneğin Aydın'da aşırı ısınma, Yozgat'ta ise ısıl dengesizlik gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Anketler aracılığıyla belirlenen uyumlayıcı kullanıcı davranışları (örneğin balkon kapatma, alternatif havalandırma yöntemleri), simülasyonların yakalayamadığı kullanıcı pratiklerine işaret ederek, çok boyutlu değerlendirme ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, enerji tüketim çıktılarından ziyade, simülasyonlar ve kullanıcı algıları arasındaki etkileşime odaklanan bir değerlendirme yaklaşımı sunmakta; bu yönüyle, pasif tasarım stratejilerinin iklime ve kullanıcı deneyimine duyarlı biçimde analiz edilebilmesi için kullanılabilir bir yöntem önermektedir. Her ne kadar çalışma kapsamı iki örnek bölge ile sınırlı olsa da, sunulan iş akışı, gelecekteki araştırmalar ve konut tasarım kararları için aktarılabilir nitelikte bir değerlendirme çerçevesi sağlamaktadır.This study proposes a mixed-method evaluation workflow designed to assess passive energy design strategies in standardized mass housing. Unlike analyses focused on energy consumption, the study concentrates on how predicted building performance and user-perceived indoor environmental conditions can be jointly evaluated. The aim is to examine the alignment or divergence between modeled assumptions and occupant experiences, enabling a more nuanced assessment of the effectiveness of passive design strategies across different climatic contexts. The proposed workflow is tested through pilot applications in standardized TOKİ housing located in Aydın (hot-arid) and Yozgat (cold-continental), where the building typology remains constant. The methodology integrates quantitative building performance simulations (DA, UDI, UTCI) based on Grasshopper with qualitative data gathered through Post-Occupancy Evaluation (POE) surveys. Findings reveal that similar architectural typologies generate different challenges across climates—for instance, overheating in Aydın and thermal imbalance in Yozgat. Adaptive user behaviors identified through the surveys—such as closing balconies or using alternative ventilation practices— highlight user practices not fully captured by simulations and underscore the need for multidimensional assessment. Rather than focusing on energy consumption outputs, this study offers an evaluation approach centered on the interaction between simulation results and user perceptions, proposing a method that enables climate- and userresponsive analysis of passive design strategies. While the scope of the study is limited to two regional examples, the presented workflow provides a transferable analytical structure that can support future research and housing design decision-making.