Demir, Muhittin HakanÖzpeynirci, Nail ÖzgürTaşbaşı, Sinem2023-06-162023-06-162021https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=tqUiYt63sTQLTpozMJ92Qh5Hv7fLA7Gto81CJSIabKHLyBMx4hAMxm18oxh11ScMhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/251In this thesis, we consider the supplier selection problem with a focus on the methods proposed. We also consider the supplier selection criteria used in different methods. Reviewed methods are all based on the compensatory approaches, where a good score of a supplier in one criterion may compensate for the poor score in another criterion. We are not aware of any non-compensatory approach proposed for the supplier selection problem. In this study, the main research question is to analyze the possibility of expressing the preferences of a decision-maker using a compensatory method for the supplier selection problem. We prepare a survey based on pairwise comparisons of specially designed suppliers evaluated on three criteria. The survey study presents the pairwise comparison questions one by one to the participant and the responses of the participant affect the next question asked. For each participant of the survey, we check the consistency of the responses using two different mixed integer programming models; the former model assumes the supplier selection method is a compensatory method based on a linear value function, and the latter assumes the use of MR-Sort, a noncompensatory method. The survey results indicate that a linear value function can explain 22% of the participants' preferences, whereas MR-Sort is capable of explaining the preferences of all participants. Keywords: Supplier Selection, Decision Making, Compensatory Approach, NonCompensatory Approach, Survey Study, Mathematical Modeling.Bu tezde, önerilen yöntemlere odaklanarak tedarikçi seçim problemini ele alıyoruz. Farklı yöntemlerde kullanılan tedarikçi seçim kriterlerini de dikkate alıyoruz. İncelenen yöntemlerin tümü, bir tedarikçinin bir kriterdeki iyi puanının başka bir kriterdeki düşük puanı telafi edebileceği telafi edici yaklaşımlara dayanmaktadır. Tedarikçi seçimi problemi için önerilen herhangi bir telafi edici olmayan yaklaşımın farkında değiliz. Bu çalışmada ana araştırma sorusu, tedarikçi seçim problemi için telafi edici bir yöntem kullanarak bir karar vericinin tercihlerini ifade etme olasılığını analiz etmektir. Özel olarak tasarlanmış, tedarikçilerin üç kritere göre vi değerlendirildiği ikili karşılaştırmalara dayalı bir anket hazırlıyoruz. Anket, ikili karşılaştırma sorularını tek tek katılımcıya sunar ve katılımcının yanıtları bir sonraki sorulacak soruyu etkiler. Anketin her katılımcısı için, iki farklı karma tamsayı programlama modeli kullanarak yanıtların tutarlılığını kontrol ediyoruz; ilk model, tedarikçi seçim yönteminin doğrusal bir değer fonksiyonuna dayalı telafi edici bir yöntem olduğunu varsayar ve ikincisi, telafi edici olmayan bir yöntem olan MRSort'un kullanıldığını varsayar. Anket sonuçları, ağırlıklı toplam fayda fonksiyonunun katılımcıların tercihlerinin %22'sini açıklayabildiğini, oysa MRSort'un tüm katılımcıların tercihlerini açıklayabildiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Tedarikçi Seçimi, Karar Verme, Telafi Edici Yaklaşım, Telafi Edici Olmayan Yaklaşım, Anket Çalışması, Matematiksel Modelleme.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessBilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolComputer Engineering and Computer Science and ControlMaster Thesis