Uluslararası Alanda Vergi Cennetleri Konusundaki Gelişmeler, Türkiye'nin Durumu ve Öneriler

Abstract

Vergi cennetleri 1980'li yıların başında uygulamaya konulan liberal politikaların özellikle definansal liberal politikaların etkisiyle çok popüler yerler olmaya başladı. Vergi cennetleri, vergikaçaklığı, vergiden kaçınma ve suç gelirlerinin aklanması konularında önemli işlevler gördü.Durumun farkında olan akademik çevreler ve zararlarını hisseden bazı devletler vergi cennetlerinüzerine gidilmesi gerektiğini belirtmelerine rağmen görüşleri pek rağbet görmedi. Ancak 2008yılı son çeyreğinde başlayan küresel ekonomik kriz vergi cennetleri ile mücadelede yeni bir dönemin başlamasına ve fırsatların çıkmasına sebep olmuştur. Neo-klasik iktisat politikalarındanKeynesyen iktisat politikalarına geçen ülkeler kaynak sıkıntısı nedeniyle, vergi cennetlerindekiparalara göz dikmeye başlamışlardır. Dünya kamuoyunun uzun süredir bildiği, görmezlikten geldiği ve müsamaha gösterdiği vergi cennetleri birden ilgi odağı olmuştur. Uluslararası alandavergi cennetlerinin üzerine gidilmeye başlanmıştır. OECD vergi cennetleri listelerini kamuoyunaduyurduğunda bu gelişme "Bankacılık sırlarının sonu" olarak açıklanmıştır. Ülkelerin vergi bilgideğişimi konusundaki uygulamalarını incelemek ve denetlemekle görevli uluslararası OECDVergi Amaçları İçin Bilgi Değişimi ve Saydamlık Küresel Forumu kurulmuştur. G20 ve OECDortak inisiyatifiyle 2013 yılında dünya kamu oyuna duyurulan Matrah Aşındırma ve Kar Aktarımı(BEPS) Eylem Planı ile de, vergi cennetlerinin üzerine gidileceği yönde baskı oluşturmuştur.Vergi konusunda hassasiyetini arttırmaya çalışan Sivil Toplum Kuruluşları OECD'nin yaptığılistelere itibar etmeyerek kendi listelerini yapmışlar ve kamuoyuna duyurmuşlardır. En son AvrupaKonseyi 2017 yılı sonlarında Avrupa Birliği ülkeleri ile vergi konusunda işbirliğine gitmeyen ülkeleri bir liste halinde duyurmuştur. Türkiye uzun süre vergi cennetlerine karşı kayıtsız kalmış vezarar görmüş bir ülkedir. Ekonomik krizin başladığı 2008 yılından sonra uluslararası platformlarda Türkiye vergi cennetlerine üzerine gidilmesi yönünde tavır takınmış ve üyesi olduğu G20ve OECD'de bu yönde hareket etmiştir. Ancak Türkiye son 3 - 4 yıldır yapılan değerlendirmelerdevergi cennetlerine tasnif eden listelerde gri liste tabir edilen kısımlarda kalmıştır. Bu durum iseTürkiye bakımından uluslararası alanda itibar kaybına sebep olacaktır. Ayrıca, Türk vatandaşlarının vergi cennetlerindeki mali fonlarının araştırılması ve incelenmesi vergi gelirlerini arttıracaktır.