Browsing by Author "Özek, Öke"

Now showing 1 - 1 of 1

Büyük Dil Modelleri Kullanılarak Afet Yardımı için Türkçe Tweetlerin Etki Analizi
(2025) Özek, Öke; Topallı, Ayça
Doğal afetlerin, özellikle sismik olayların sık görülmesi, önemli ölçüde yıkıma yol açmakta ve sonrasında büyük felaketler ortaya çıkarmaktadır. Bu tür krizler sırasında hızlı bilgiye duyulan kritik ihtiyacın karşılanması hayati önem taşımaktadır. Bu nedenle, bu çalışma, sosyal medyada bulunan bilgileri işleyerek yenilikçi bir sistem aracılığıyla afetle ilgili kayıpları azaltmaya odaklanmaktadır. Yüksek miktarda tweet verilerinden hayati bilgileri hızla tanımlamak ve önceliklendirmek üzere tasarlanan sistemin, bileşenlerinin geliştirilmesi ve karşılaştırmalı değerlendirmesi detaylandırılmaktadır. Türkiye'deki Şubat 2023'teki büyük depremin hemen ardından atılan tweetlerden oluşan özel bir veri seti derlenmiştir. Bu veriler, büyük dil modelleri ile hem istem mühendisliği hem de ince ayar metodolojileri kullanılarak mesajlar afetle ilgili ve acil, afetle ilgili ancak acil olmayan ve afetle ilgili olmayan şeklinde üç temel kategoriye sınıflandırılmıştır. Gemini-1.0-pro ve GPT-4o-mini modellerinin yanı sıra bu modellerin ince ayarlanmış versiyonlarının performansı karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, gelişmiş istem stratejileriyle kullanıldığında ince ayarlanmış GPT-4o-mini modelinin en yetkin model olduğunu ve %93,64'lük bir sınıflandırma başarısına ulaştığını göstermiştir. Bu sınıflandırmanın ardından bir etki skoru algoritması uygulanmıştır. Bu algoritma, yeniden paylaşımlar, beğeniler ve görüntülenmeler gibi çeşitli tweet etkileşim metriklerinden yararlanarak daha önemli mesajları ayrıca sıralamak ve vurgulamak için kullanılır. Bu araştırmanın, kurtarma ve yardım kuruluşlarının durumsal farkındalıklarını ve müdahale yeteneklerini artırarak onlara önemli ölçüde destek sunması beklenmektedir. Ayrıca, kriz bilişimi alanında Türkçe dil işlemenin ilerlemesine önemli bir katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.