Browsing by Author "Can, Gamze"

Now showing 1 - 1 of 1

Free Zones: the Aegean Free Zone Experience
(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2012) Can, Gamze; Yetkiner, İ. Hakan
Dünyada üretim ve gelir düzeyindeki artışa paralel olarak 1950'lerden itibaren uluslararası ticaret belirgin bir büyüme kat etmiştir. Ülkeler ticaret hacimlerini arttırmak adına çeşitli politikalar ve enstrümanlar kullanmaktadır. Bu bağlamda Serbest Bölgeler birçok ülkenin dış ticareti destekleyici uygulamalarından biri olmuştur. 1970'lerden önce serbest bölgeler sanayileşmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktaydı. Batı Avrupa serbest bölgelerinin performansından etkilenen gelişmekte olan ülkeler, serbest bölge uygulamalarını faaliyete geçirdiler. Özellikle 1980 sonrası serbest bölgeler gelişmekte olan ülkeler arasında oldukça popüler olmuşlardır. ILO (2003) raporuna göre 2002 yılı itibariyle 116 ülkede yaklaşık 3000 serbest bölge faaliyet göstermektedir. Türkiye'de 2010 itibariyle 18,5 milyar $ toplam ticaret hacmine sahip 19 aktif serbest bölge ülkenin değişik bölgelerinde faaliyet göstermektedir. Serbest Bölgelerin ülkenin toplam ticaret hacmindeki payı 7,3'tür. Bununla beraber Ege Serbest Bölgesi (ESB), toplam serbest bölgeler ticaret hacminin %13'üne sahiptir. Bu nedenle ESB, serbest bölgelerin teoride ve pratikte gerçeğe ne kadar uyduğunu değerlendirmek için incelemeye değer bulunmuştur. Bu tez çalışması ile, (i) serbest bölgelerin gelişim ve amaçlarının teorik açıdan incelenmesi (ii) Türkiye'nin genel serbest bölge deneyimi, (iii) özel bir vaka çalışması olarak ESB uygulamasının incelenmesi amaçlanmaktadır. Vaka çalışmasına yönelik olarak 20 ESB kullanıcısına ulaştırılmak üzere bir anket hazırlanmıştır. Veri toplama amacına yönelik olarak anketteki açık ve kapalı uçlu sorular ile birlikte kişisel röportajlar uygulanmıştır. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde, ESB kullanıcılarının yanıtlarına göre likert ölçeklendirilmesi ve rasyolar kullanılarak analiz yapılmıştır. Ayrıca, toplanan veriler değerlendirilerek ESB'nin swot analizi de oluşturulmuştur. ESB anketinin incelenmesinde serbest bölgelerin genel amaç, fayda ve avantajları kullanıcıların bakış açıları dikkate alınarak değerlendirilmiştir. ESB'nin istatiksel verileri ve anket sonuçları, serbest bölgelerin teorideki kuruluş amaç ve faydaları ile tutarlı gözlemlenmiştir. Böylece, gerek serbest bölge kullanıcılarının gerekse serbest bölge otoritelerinin küresel pazarda uzun dönem varoluşlarının kazan-kazan stratejisine uygun olduğu yönünde değerlendirilebilir.