Browsing by Author "Duran, Miray Deniz"

Now showing 1 - 1 of 1

Üretken Yapay Zekâ Destekli Mimari Tasarımda Sürdürülebilirliğin Entegrasyonu: BREEAM Çerçevesi Kullanılarak Yapılan Görsel Bir Değerlendirme
(2025) Duran, Miray Deniz; Başarır, Lale
Bu tez, BREEAM sürdürülebilirlik değerlendirme sisteminde tanımlanan ilkelerin, üretken yapay zekâ (GAI) modelleri tarafından mimari tasarım bağlamında nasıl temsil edildiğini araştırmaktadır. Çalışmanın amacı, GAI sistemlerinin sürdürülebilirlik kriterlerini görsel olarak ne ölçüde doğru ve tutarlı şekilde simüle edebildiğini değerlendirmektir. Araştırma üç aşamalı bir metodoloji izlemektedir: (1) sürdürülebilir, sürdürülebilir olmayan ve nötr tasarım çıktılarının karşılaştırmalı analizi; (2) her BREEAM kategorisi için ayrı ayrı oluşturulan prompt tabanlı dönüşümler; ve (3) tüm sürdürülebilirlik ilkelerinin sabit bir mimari taban üzerinde katmanlı biçimde entegre edilmesi. Midjourney v7 aracı kullanılarak üretilen görseller, epistemolojik, tipolojik ve morfolojik açılardan değerlendirilmiştir. Sonuçlar, enerji ve sağlık gibi fiziksel olarak mekâna yansıyan kategorilerde GAI modellerinin yüksek görsel temsil başarısı sergilediğini; ancak kirlilik, atık ve su gibi süreç odaklı kategorilerde bu başarının sınırlı kaldığını göstermektedir. Çalışma, GAI sistemlerinin sürdürülebilirlik odaklı erken tasarım süreçlerinde fikir üretimi için etkili bir araç olabileceğini, ancak karmaşık çevresel sistem mantığını modelleme konusunda yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Gelecekte, bağlamsal akıl yürütme yeteneğine sahip Agentic AI sistemlerinin entegrasyonu önerilmektedir.