Browsing by Author "Gülbetekin, Evrim"

Now showing 1 - 3 of 3

Kadının Fiziksel Çekiciliğinin Değerlendirilmesinde Bel-kalça-oranının Rolü: Göz-izleme Sistemi Verileri
(2008) Çetinkaya, Seda Dural; Gülbetekin, Evrim; Çeti̇nkaya, Hakan
Sunulan çalışma ile vücut ağırlığı ve bel-kalça oranının kadında fiziksel çekiciliğin değerlendirilmesindeki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma örneklemi 18-22 yaşlarındaki 50 erkek ve 50 kadın, heteroseksüel katılımcıdan oluşmuştur. Farklı vücut ağırlığı ve bel-kalça oranına sahip toplam 12 kadını temsil edecek biçimde hazırlanmış üç boyutlu figürler erkek ve kadın katılımcılar tarafından çekicilik açısından öz-rapor tekniği ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sürecinde, katılımcıların figürleri inceleme biçimleri göz-izleme sistemi aracılığıyla kaydedilmiş, böylece katılımcıların rapor ettikleri çekicilik değerlendirmeleri görgül olarak test edilmiştir. Katılımcıların çekicilik raporlarına uygulanan Çok Boyutlu Ölçekleme (ÇBÖ) analizi, değerlendirmelerin vücut ağırlığından ziyade, bel-kalça oranı boyutu temelinde yapıldığına işaret etmiştir. ÇBÖ sonuçları, göz-izleme sisteminden elde edilen verilerle de desteklenmiştir. Öte yandan bulgular çekicilik değerlendirmeleri bakımından kadın ve erkek katılımcıların tercihlerinin farklılaştığına işaret etmektedir. Göz-izleme sistemi verileri, çekicilik tercihlerinde gözlenen söz konusu farklılığı açıklamaya yönelik destekleyici bulgular sağlamıştır. Bu farklılık bağlamında, bel-kalça oranının erkek için adaptif önemi evrimsel açıdan tartışılmıştır. Ek olarak, sunulan çalışmanın önemi, literatürde devam eden yöntemsel tartışma ve sorunlara çözümler üretmiş olması bakımından da değerlendirilmiştir.
Mutluluğun Yüzdeki İfadesinde ve Algılanmasında Hemisferik Asimetri
(2012) İyilikci, Osman; Çetinkaya, Seda Dural; Gülbetekin, Evrim; Çeti̇nkaya, Hakan; Amado, Sonia
Kişiler arası iletişimde önemli bir rol oynayan mutluluğun yüzsel ifadesine ve algısına ilişkin hemisferik asimetriler farklı tekniklerle çalışılmıştır. Ancak, asimetrinin kaynağının ytizön sahibi mi yoksa, yüzü gözlemleyen kişi mi olduğu henüz açık değildir. Deney I'de mutluluk ifadesinin hangi (sağ/sol) yarı-yüzde daha iyi tanındığı incelenmiştir. Denekler sağ tarafında mutluluk ifadesi bulunan yüzleri daha ifade edici bulmuşlardır. Deney Il'de bu yanlılığın gözlemcideki hemisferik asimetriden mi yoksa poz veren kişinin yüzündeki asimetriden mi kaynaklandığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Uyarıcılar çok kısa bir süre ile sol görsel alanda (SOGA) /sağ hemisfere (SAH) veya sağ görsel alanda (SAGA) /sol hemisfere (SOH) sunulmuştur. Yüzler SOGA koşulunda daha htzlı değerlendirilmiş; ancak, SAGA koşulunda daha ifade edici olarak değerlendirlmiştir. Sağ tarafı mutlu olan yüzler SAGA koşulunda daha ifade edici bulunmuştur. Sonuçlar, mutluluk ifadesinin tanınmasında bir sol hemisfer başatlığına ve genel yüz işleme hızında da bir sağ hemisfer başatlığına işaret etmektedir. Ek olarak bulgular, deneklerin değerlendirme süresinde ve değerlendirme puanlarında bir cinsiyet farkı olduğunu göstermiştir. Erkekler, uyarıcıları sağ hemisfer koşulunda, sol hemisfer koşulunda olduğundan daha hızlı değerlendirmişlerdir. Kadınlar ise uyarıcıları, sol hemisfer koşulunda, sağ hemisfer koşulundan daha yüksek puan ile değerlendirmiştir.
Örtük Yumurtlama Hipotezinin Kadında Adet Döngüsüne Bağlı Yüzsel Simetri Değişmeleri Kapsamında İncelenmesi
(2010) Çetinkaya, Hakan; Çetinkaya, Seda Dural; Gülbetekin, Evrim
Üç deney ile kadında örtük yumurtlama hipotezi test edilmiştir. İlk deneyde, kadında üreme döngüsünün bir işlevi olarak yüz simetrisindeki değişmeler araştırılmıştır. Bulgular, katılımcıların yüz simetrisinde üreme evreleri boyunca bir değişmenin varlığını ortaya koymuştur. Kadın katılımcılardan elde edilen yüz fotoğraflarının çekicilikleri bakımından değerlendirildiği ikinci deneyde, erkek katılımcılar, yumurtlama evresinde çekilen kadın yüz fotoğraflarını en fazla çekici, adet evresinde çekilen fotoğrafları ise, en az çekici olarak değerlendirmiştir. Dolayısıyla, yüz simetrisindeki değişmelerin erkekler tarafından fotoğrafların çekiciliği temelinde ayırt edilebildiği ortaya konmuştur. Üçüncü deneyde, erkek katılımcıların yarısı (aşina koşulu) aynı kadınların farklı yumurtlama evrelerinde çekilen fotoğraflarını çekicilik açısından değerlendirmiş; diğer yarısı (yabancı koşulu) ise, her bir yumurtlama evresinde farklı bir kadından elde edilen yüz fotoğrafının yer aldığı fotoğraf setlerini çekicilikleri açısından değerlendirmiştir. Yabancı erkek koşulundaki erkekler, aşina erkeklerin tersine, sunulan fotoğrafları çekicilik açısından ayırt etmede başarısız olmuştur. Sonuçlar, kadında örtük yumurtlamanın varlığına işaret ederken, bu örtüklüğün kısmi olduğunu, diğer bir deyişle, yumurtlamanın kadında, özellikle aşina erkekler için, tümüyle örtük olmayabileceğine işaret etmiştir. Çalışma bulguları, kadında yumurtlamanın örtük olmasının erkek için doğurduğu probleme bir çözüm olarak, erkeğin, kadının yakınında kalarak üreme başarısını yükseltme işlevine sahip, bir karşıt psikolojik mekanizma geliştirmiş olabileceği görüşü çerçevesinde tartışılmıştır.