Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/11
Browse
Browsing Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu by Department "İEÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı"
Now showing 1 - 20 of 26
- Results Per Page
- Sort Options
Master Thesis Application of Agile Software Development Practices in Software Engineering Education(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2022) Akkanat, Mert; Oğuz, KayaÇevik yazılım geliştirme uygulamaları, ortaya çıktıklarından beri birçok yazılım şirketinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çevik ilkeler, yüz yüze iletişimin bilgiyi diğer ekip üyelerine iletmenin en iyi yolu olduğunu vurgular. Ancak 2020 yılında ortaya çıkan küresel salgın, uygulamaların yüz yüze yerine online olarak uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Bu çalışmanın kapsamı, Çevik yazılım metodolojilerinin yazılım eğitimine etkisini analiz etmektir. Etkiyi analiz etmek için, takım proje ödevi içeren üçüncü sınıf yazılım mühendisliği kursuna Çevik yazılım yöntemleri uygulanmıştır. Dersin 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde 15 takım oluşturan 59 öğrenci yer aldı. Bu ekiplerden ikisi, Scrum metodolojisine dayalı Çevik uygulamaların uygulanmasına katılmak için gönüllü oldu. Bu tezin amacı, iki ekibi herhangi bir Çevik uygulama uygulamamış ancak spesifikasyon, tasarım, uygulama ve test faaliyetlerinden oluşan temel kurallar içeren süreci takip eden diğer ekiplerle karşılaştırmaktır. Her iki grup arasındaki farklılıklar ile bu çalışma, Çevik uygulamaların üniversite eğitimine uygun olduğunu ortaya koymayı beklemektedir. Aşağıdaki yöntemler iki gönüllü takım üzerinde uygulanmıştır: 1. Sprint planlama toplantıları, 2. Günlük toplantılar, 3. Haftalık toplantılar, 4. Geriye dönük toplantılar 5. Eşli programlama oturumları 6. Kod inceleme oturumları Çevik yazılım geliştirme yöntemlerinin katkılarını izlemek için TPS ve GitHub günlükleri kullanılır. Ayrıca haftalık toplantı notları, ikili programlama takip formları, kod incelemelerine ilişkin yorumlar ve sprint geriye dönük dokümanları Google Drive'da ortak bir dizinde tutulmaktadır. Dönem sonunda hem çevik uygulamalara hem de çevrimiçi performanslarına odaklanan iki anket yapılmıştır ve sonuçlar incelenip Çevik uygulamaların, üniversite eğitiminde uygulanmaya uygun olduğunu göstermektedir.Master Thesis Assessment of Team and Individual Contribution in Computer and Software Engineering Education(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2021) Muratoğlu, Muhammed Kasım; Oğuz, KayaSon yıllarda özellikle yazılım ve bilgisayar mühendisliğinde takım çalışması önemli hale geldi. Bedavacı öğrenciler, değerlendirmedeki yetersizlikler, projenin verimsiz takibi ve takım çalışmalarına ait çıktıların eniyilenmesi konusunda çeşitli endişeler dile getirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, proje takım çalışmalarındaki bireysel katkıların adil şekilde değerlendirilmesi, öğrenciler arasında eşdeğer katkıların sağlanması ve değerlendirmenin doğruluğunun artırılması için bir yöntem geliştirmektir. Bunun için, Görev Puan Sistemi (GPS) bir değerlendirme yöntemi olarak önerilmiştir. GPS İzmir Ekonomi Üniversitesi'nde uygulanmış ve performansı anketlerle değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre, genel ders performansı artmış, proje aşamalarının uygulanması kolaylaşmış, bireysel katkılar konusunda farkındalık artmış olup ekip çalışmaları daha iyi organize edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmanın, takım projelerinin değerlendirmesinde adalet ve kolaylaştırma açısından katkı sağlaması beklenmektedir.Doctoral Thesis Automated melanoma detection in dermoscopic images(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Okur, Erdem; Türkan, MehmetKanser, çeşitli ve tespit edilmesi zor türleri ile insanlar için en tehlikeli hastalıklardan biri haline gelmiştir. Melanom, türleri arasında ölüm oranı en fazla olan cilt kanseri türüdür. Olağan melanom tespit süreci, hastanın farkındalığına ve görsel muayene eden kişinin deneyimine dayanmaktadır. Dermoskopların icadı ile etkileri azalsa da, "öznellik" sorunu melanom tespit doğruluğunda büyük rol oynamakta ve bu da otomatik algılama ihtiyacını doğurmaktadır. Bu tezde, dermoskopik görüntülerde otomatik melanom tespitinin tarihçesi ve daha önce sunulan sistemlerin açıkları incelenmiştir. Bu açıkların üstesinden gelmek için farklı yaklaşımlar araştırılmıştır. Sonuç olarak, geleneksel yöntemleri yeni çağın derin öğrenme teknikleriyle birleştiren Görsel Kelimeler Çantası (BoVW) konseptine dayalı bir melanom saptama algoritması oluşturulmuştur. Yeni algoritmanın performansı, popüler Uluslararası Cilt Görüntüleme İşbirliği (ISIC) 2017 yarışması veri kümesi üzerinde test edilmiş ve son derece iyi sonuçlar elde edilmiştir. %96,2 doğrulukla ve daha da önemli olarak %99,8 hassasiyetle yeni algoritma ISIC 2017 başarı tablosundaki diğer tüm katılımcıları geride bırakmıştır. Hassasiyet, algoritmanın melanom vakalarını doğru sınıflandırma konusundaki başarısını temsil ettiğinden bu başarı, algoritmayı alanında özel bir yere yerleştirmektedir. Son olarak, yeni doğan algoritmanın performansını daha da arttırmak açısından, alan üzerinde gelecekte izlenebilecek yönler araştırılmıştır.Master Thesis Benefits of Continuous Maintenance in Agile Software Development: a Case Study(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2020) Hondoroğlu, Görkem; Kurtel, KaanSürekli yazılım pratikleri, gelişmekte olan ve önemli bir yazılım mühendisliği alanıdır. Akademik dünya ve yazılım endüstrisi de bu sürekli yazılım pratiklerine giderek artan bir ilgi göstermektedir. Sürekli entegrasyon, sürekli dağıtım ve sürekli teslim bu ilgiyi görürken sürekli bakım gözden kaçmaktadır. Bu tezimde vurgulamak istediğim nokta; yazılım endüstrisin büyük ölçüde sürekli bakımın farkında olmamasıdır. Ancak, sürekli bakım; yazılım hayat döngüsünün ayrılmaz bir parçasıdır. Finans ve kalite bakış açısından bakarsak; yazılım ürününün üzerinde büyük etkisi vardır. Bu tezimde, Sürekli Bakım konusunu çevik yazılım geliştirme içerisinde ele alacağım. Yazılım mühendisliği açısında depo, genellikle verilerin saklandığı esas yerdir. Yazılım depoları geliştirme ve bakım aşamalarında, veri saklanmasına yardımcı olduğu gibi, sürüm kontrolleri ve çok kişilik ekiplerin kullanımına da yardımcı olur. Kötü yönetilen bir yazılım sistemi birçok soruna sebebiyet verebilir. Bunların başında; vakit ve iş gücü kaybı, kaynak kodu takibinin zorlaşması, deponun şişmesi ve sürüm kontrolünün zorlaşması gelebilir. Bunlara ek olarak, zayıf bir depo yönetimi bakım ve yazılım evriminin üzerinde olumsuz etki oluşturur. Sürekli yazılım mühendisliği pratikleri doğası gereği bu tarz problemlerle ilgilenmek konusunda hassastır. Ancak, sürekli yazılım mühendisliği özellikle de depo arşivleme ve yönetimi bu problemlerin üstesinden gelmek konusunda verimli bir çözüm sunabilir. Bu tezde, sürekli bakım sürecinin, çevik yazılım geliştirme içerisinde kullanımıyla birlikte kazanılacak kazançlar incelenip, sürekli bakım çalışmalarında olan sorunların bir parçası olan kod değişikliklerinin etkisini analiz etmeye çalışıp karşılaşılan etki analizi, hata takibi gibi zorlukları bir vaka çalışmasıyla belirlenecektir.Master Thesis Comparing Metaheuristic Algorithms for Solving Crowdshipping Problems(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2022) Cankuş, Yüksel Mert; Erol, KutluhanBu çalışma, kitle destekli dağıtım sistemlerine odaklanmakta ve operasyonel karar problemini bir çevrimdışı optimizasyon problemi olarak ele alıp kitle destekli nakliye problemi olarak atıfta bulunmaktadır. Kite destekli nakliye problemini çözmek için tek sağlıkçeşitli metasezgisel algoritmalar ve sezgisel işlemler önerilmiştir. Önerilen çözüm tekniklerinin performansını değerlendirmek için bir deney düzeneği tasarlanmıştır. Bu tezde yapılan deneylerin sonuçları karşılaştırılmalı bir şekilde sunulmakta ve analiz edilmektedir. Bu çalışmalardaki sonuçlar, daha az rastgeleliğe sahip algoritmaların, istatistiksel olarak daha rastgele algoritmalardan daha iyi performans gösterdiğini göstermiştir. Daha az rastgele, daha iyi performans gösteren algoritmalar, istatistiksel olarak birbirine benzer sonuçlar vermiştir.Master Thesis A Consolidated Approach for Building a Software Design Pattern Recommendation System(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2019) Bozoklar, Dilara; Çelikkan, UfukYazılım tasarım şablonları, yazılım geliştirme ve tasarımda sık karşılaşılan sorunlara standart çözümler sağlarlar. Sundukları birçok fayda arasında, yeniden kullanılabilir, genişletilebilir ve bakımı kolay yazılım sistemlerinin geliştirilmesine olanak tanıyor olmaları vardır. Tasarım şablonlarının anlaşılmasının karmaşıklığı, bu şablonlarının tasarımcılar tarafından yazılım tasarımı ve geliştirilmesine uyarlanmasını zorlaştırmaktadır. Tecrübesiz geliştiriciler için, belirli bir tasarım bağlamında doğru modeli seçmek zorlu bir görev haline gelir. Bu nedenle, tasarım şablonları öneren sistemler, özellikle tecrübesiz tasarımcılara ve geliştiricilere, tasarım problemlerinde doğru şablonu örnekleme konusunda yardımcı olabilir. Bu tezde, metin tabanlı bilgi alma, vaka bazlı öneri ve soru bazlı öneri metotlarını birleştirip, uygun bir şablon önerecek bütünleşik bir yaklaşım önerilmektedir Bahsedilen bu yaklaşımı kullanarak bir uygulama geliştirilmiştir. Bu etkileşimli bir uygulama olup, ilk önce metin tabanlı bilgi alımı ve vaka tabanlı öneriyi kullanarak otomatik olarak bir tasarım şablonu önerir. Bunu takip eden soru/cevap oturumu sayesinde sonuçlar iyileştirilir. Elde edilen sonuçlar sıralanır ve kullanıcıya sunulur. Uygulamanın etkinliği, bir tasarım deseni dersinde kullanılan çeşitli senaryolar kullanılarak test edilmiştir. Ön değerlendirmemiz, çoğu durumda doğru tasarım şablonunun ilk üçe yerleştirildiğini göstermektedir.Master Thesis Data Mining for Emotion Recognition in Speech(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2019) Akkurt, Gamze; Ünay, DevrimKonuş¸ma sinyalinde duygu sınıflandırması için kullanılan popüler özellikler temel frekans, ses kalitesi, enerji, spektral ve MFCC'dir. Çalışmaların çoğu konuşmadaki duyguların tanınmasında bu akustik özelliklere odaklanırken, bu tezde biz; duygusal kalıplardan elde edilen özellikleri kullanarak duygu tanıma sorunu ele alınmıstır. Yaklaşımımızda, konuş¸ma sinyalini ayrıklaştırılmış, sinyale dönüştürür ve farklı duygular arasında ayrım yapabilen ayırt edici kalıplar çıkartılmaktadır. Ardından, sınıflandırıcıyı güçlendirmek için; çıkartılan kalıplarla bir dizi vektör özelliği oluşturulur. Deneysel sonuçlar, önerilen yaklaşımın, hem desene dayalı özelliklerden hem de desene ait özelliklerle desteklenen akustik özelliklerden duygusal konuşma durumunu etkili bir şekilde öğrendiğini göstermektedir. Desen bazlı özellikler, son teknoloji akustik özelliklere kıyasla iki sınıflandırıcı teknik kullanılarak doğrulukta %35 'lik artış ile sonuçlanmaktadır. Ayrca, bütün akustik özellikler, desen bazlı özelliklerile desteklendiğinde % 80 'nin üzerinde artış göstermektedir.Master Thesis Effects of radio duty cycle to energy consumption in wireless sensor network(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Çetinbaş, Oğuzhan; Erten, Yusuf MuratKablosuz Sensör Ağları, kablolara ihtiyaç duymadan veri alışverişi yapılması açısından çok yararlı olmakla birlikte pil kapasitesi sınırlı olduğundan, güç tüketimi problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Radyo görev döngüsü protokolleri, veri iletimini ve güç tüketimini verimli bir şekilde kullanmak için uyanma aralığını (WUI) programlayan mekanizmalardır. Bu tez çalışmasında, farklı uyanma aralıklarına (WUI) sahip iki farklı görev döngüsü olan X-MAC ve ContikiMAC protokolleri arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu iki protokol Cooja simülatöründe Sky motes kullanılarak test edilmiş ve farklı kablosuz sensör ağları oluşturularak deneysel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Ağlar farklı uyanma aralıkları için analiz edilip sonuçlar varsayılan özelliklerde elde edilen bulgularla karşılaştırılmıştır. Burada amaç radyoyu daha kısa süre açık tutarak sensörlerin güç tüketimini azaltmak, dolayısıyla ağın ömrünü uzatmak ve bu yaklaşımdan kaynaklanan paket kaybı ve gecikmelerini gözlemlemektir. Sonuçlar, uyanma aralığı parametresi kontrol edildiğinde paket kaybında önemli bir değişiklik olmadan enerji tüketiminin belirli aralıklarla azaltılabileceğini göstermektedir.Master Thesis An efficient image dehazing for accurate object detection(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Kaçmaz, Eray; Türkan, MehmetHava olayı olarak bilinen "sis", dış manzarayı görme yeteneğini önemli ölçüde azaltır. Atmosferdeki ışığı emen ve ışığı saçan partiküller bunun başlıca nedenidir. Bu tez çalışması, hassas nesne tanımama için görüntü birleştirme tabanlı bir sis giderme yöntemi sunmaktadır. Birleştirme sürecini uygulamak için, her görüntünün her RGB katmanı için ağırlık haritaları, gama düzeltmesi yapılmış görüntüler kullanılarak hesaplanmaktadır. Daha doğru sonuçlar elde etmek için, füzyon işleminde girdiler için Laplace piramidi ve ağırlık haritaları için Gauss piramidi kombinasyonu kullanılmaktadır. Sisli girdi ve nihai çıktı görüntüleri, nesneleri doğru bir şekilde tespit etmek için YOLOv7 algoritmasında test edilmektedir. Geliştirilen yöntemi diğer yaklaşımlarla karşılaştırmak için kapsamlı testler yapılmıştır. Çeşitli sisli görüntüler üzerine sunulan sonuçlar, önerilen algoritmanın etkinliğini hem görsel hem de nicel olarak değerlendirerek yöntemin literatürdeki birçok öncü yönteme göre üstünlüğü sergilenmektedir.Master Thesis Emotion Analysis on Turkish Text(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2020) Giraz, Hatice Ertuğrul; Metin, Senem KumovaDuygular günlük hayatımızı yönetir; duygular insan deneyiminin büyük bir parçasıdır ve karar verme sürecimizi etkiler. Bizi mutlu eden eylemleri tekrarlamak isteriz, ancak bizi kızdıran veya üzen eylemlerden kaçınırız. Doğal dil işleme sayesinde; öznel bilgiler, öneriler, incelemeler, sosyal medya yayınları gibi yazılı kaynaklardan elde edilebilir. Ayrıca, metnin yazarı tarafından ifade edilen duyguları anlamamızı ve dolayısıyla buna göre hareket etmemizi sağlar. Bu tezde duygu sözlüklerinin ve sözcük vektör gösterimlerinin duygu belirleme görevindeki başarısı araştırılmıştır. Duygu sözlüğü oluşturmak için iki yöntem önerilmiştir. Buna ek olarak, cümlelerin ifadesinde cümleyi oluşturan kelimelerin duygu sözcükleri ile vektörel kıyaslanmasını temel alan üç yaklaşım önerilmiştir. Türkçe metinlerde gözetimsiz ve gözetimli yöntemler ile deneyler yürütülmüş ve deney sonuçları raporlanmıştır.Doctoral Thesis Enhancing Mutation Testing: Search-Based Optimization To Improve Testing Quality(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Uzunbayır, Serhat; Kurtel, KaanYazılım testi, yazılım geliştirme yaşam döngüsünün önemli bir aşamasıdır. Kapsamlı test faaliyetleri olmadan ortaya çıkan ürün kullanışsız veya güvenilmezdir. Kaynak kodundaki değişiklikler test paketlerinin yeniden yürütülmesini gerektirdiği için, kod kapsamı projenin gereksinimleriyle uyumlu olmalıdır. Hata odaklı bir şeffaf kutu birim test tekniği olan mutasyon testi, test paketlerinin kalitesinin değerlendirilmesi ve test prosedürlerindeki zayıflıkların belirlenmesi için kullanılır. Mutasyon testinin uygulanması her ne kadar etkili olsa da, yüksek maliyetler, eşdeğer mutantların varlığı ve test paketlerindeki test fazlalıkları nedenlerinden dolayı uygulamada zorluklar göstermektedir. Bu çalışmada, yazılım mühendisliğinde mutasyon testi araştırılmış, klasik metodolojilerden yapay zeka ve yenilikçi hibrit tekniklerin entegrasyonuna kadar gelişiminin izini sürülmüştür. Mutasyon testinin geleneksel ilkeleri ve problemleri incelenmiş ve C\# programlama dili için mutasyon test araçlarının derinlemesine analizi yapılmıştır. Test grubu azaltma problemini optimize etmek için iki metasezgisel yöntemi (genetik algoritmalar ve karınca kolonisi optimizasyonu) birleştiren arama tabanlı mutaston testi için yeni bir hibrit yöntem sunulmuştur. Eşdeğer mutantlar sorunu, daha üst düzey mutasyon testlerinin verimliliğini artırmak için genetik algoritmalar kullanılarak ele alınmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, test kalitesinin iyileştirilmesi için mutasyon testine katkı sağlamaktadır. Gelişmiş hesaplama tekniklerini entegre eden, böylece daha etkili, verimli ve gelişmiş yazılım kalite güvence uygulamalarının önünü açan yaklaşımlar önermiştir.Master Thesis Evaluation of Procedurally Generated Terrains Via Artificial and Convolutional Neural Networks(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2018) Rahmon, Ganı; Oğuz, Kaya; Türkan, MehmetOyun içeriği, oyuncuların oyun ortamlarında yer almasında önemli bir faktördür. Bununla birlikte, hem oyuncu nüfusunun hem de son on yılda üretim maliyetlerinin katlanarak artması nedeniyle yeni ölçeklenebilirlik zorluklarıyla karşılaşmaktadır. İçerik oluşturma ile ilgili maliyetleri en aza indirmek için oyun içerik üretimini otomatikleştiren prosedürel içerik oluşturma teknikleri kullanılacaktır. Arazi, bir çok oyun için içeriğin önemli bir parçasıdır ve ilginç bir arazi oyuncunun oyun içinde kalmasını sağlar. Araziyi prosedürel olarak üretmek için kullanılan birçok teknik vardır, ancak bu tekniklerin temel dezavantajı, üretim sürecini kontrol etmenin zor olmasıdır. Üretim süreci üzerinde kontrol eksikliği nedeniyle, kullanıcının istediği sonucu elde etmek zordur. Bu çalışmada, prosedürel olarak üretilen araziler, kullanıcı gereksinimlerini karşılamak için yapay ve evrişimli sinir ağları kullanılarak değerlendirilmiştir. İyi bir değerlendirme sonucu elde etmek için yapay ve evrişimli sinir ağları gerçek dünya haritası verileri kullanılarak eğitilmiştir. Gerçek dünya haritası verileri deniz seviyesi, ova ve dağ gibi üç sınıfa ayrılır. Elmas-Kare Algoritması ve Perlin Gürültüsü, prosedürel olarak araziler oluşturmak için kullanılır. Prosedürle üretilen alanlar, kullanıcı gereksinimlerine göre istenen sınıf tipi üretilinceye kadar, ANN ve CNN modelleri kullanılarak değerlendirilmektedir.Master Thesis Exam Planner: a Mobile Application for Motivating Students To Study for Exams(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2017) Diker, Yiğit; Alankuş, GazihanSınav dönemlerini planlamak ve planladıkları programa uyarak çalışmak birçok lisans öğrencisinin problemidir. Sınav dönemleri çok stresli ve yoğun olduğu için kimi öğrenci program oluşturmakta güçlük çeker. Kimisi de programı oluştursa bile bu programa sadık kalmakta zorlanmaktadır. Hatta sadece onları çalışmaya teşvik edecek kişiler veya hedefler olmaması bile bazen programlarını yerine getirememelerine neden olmaktadır. Biz lisans öğrencilerine sınav dönemlerini planlamaları ve planlarına sadık kalarak çalışmalarını sürdürmeleri için bir mobil uygulama geliştiriyoruz. Bu uygulamada stresli ve yoğun sınav dönemlerinde program oluşturmakta zorluk çeken öğrencilere bize verdikleri ders çalışma alışkanlıkları bilgileri ile ders çalışma programları oluşturuyoruz. Oluşturulan programlara sadık kalmaları için motivasyon arttırıcı hatırlatmalar ile onları çalışmaya teşvik ediyoruz. Uygulamanın yapım aşaması için öğrencilerle yapılan görüşmeler, ürün haline geldikten sonraki öğrenciler üzerindeki etkisi ve öğrencilerin uygulamaya bakış açıları öğrencilerden gelen veriler ile değerlendirilmektedir.Master Thesis Feature Selection for Language Independent Speech Emotion Recognition(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2022) Özkan, Cansu; Oğuz, KayaDil, kendimizi ifade etmemizi sağlayan birincil ve en önemli faktördür. Bu iletişim şeklini bilgisayar alanına da uyarlamak arzu edilen bir durumdur. Hızla gelişen bilişim sektöründe bilgisayarlar, makineler hayatımızın içinde oldukça fazla yer almaya başlamıştır. Örneğin, Cortana ve Siri gibi kişisel asistanlar çokça kullanılmakta, bunların kullanımı gitgide yaygınlaşmakta ve biz de bu kolaylıklara alışmaktayız. Bu kişisel asistanların bizim komutlarımızı anlamasını ve onlara göre tepki vermesini isteriz. Sesten duygu analizi, makinelerin insan duygularını anlamasını sağlayan oldukça popüler ve gelişmekte olan bir çalışma alanıdır. Bu sistem, ses sinyallerini çeşitli işlemlere tabi tutarak sesin içerdiği duyguları sınıflandırır. Literatürde sesten duygu analizi çalışmaları genellikle tek dili eğitip tek dilin içerdiği duyguları sınıflandırma üzerine odaklanmakta. Dünya üzerinde konuşulan çok sayıda dil olduğundan dilden bağımsız bir sistem oluşturmak bir ihtiyaç sayılabilir. Bu çalışma, sesin duygu ile ilgili en çok bilgi içeren özelliklerini bulmaya ve onları kullanarak dilden bağımsız bir sistem oluşturmaya odaklanmaktadır. Aynı zamanda bu sistemi oluşturmaya çalışırken dillerin birbiri ile olan yakınlığı ve benzerliğinin duyguları sınıflandırmadaki başarı oranına etkisini incelemektedir. Duyguların sınıflandırılması için Yapay Sinir Ağı ve AdaBoost teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca, farklı dillerde veri setleri olarak Berlin (EMO-DB), Toronto (TESS), Italyan (EMOVO), Urdu (URDU) ve Japon (KEIO-ESD) veri setleri kullanılmıştır.Doctoral Thesis From Words To Sentences: Advancing Turkish Emotion Analysis Through Emotion Enrichment(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Aka Uymaz, Hande; Meti̇n, Senem KumovaDoğal dil işleme çalışmalarında dilin makineler tarafından anlaşılması, dilin doğru algılanması, veri kaynağındaki gerçek anlamın yakalanması ve duygusal nüansların ayırt edilmesi ihtiyacı nedenleriyle zorluklar içermektedir. Metinsel verileri temsil ederken mevcut kelime vektörleştirme modelleri anlamsal bilgilerin çıkarılmasında başarılıdır. Ancak bu modeller sıklıkla bir arada kullanılan kelimeleri vektör uzayında birbirine benzer şekilde temsil etmektedir. Bu nedenle, zıt duygulara sahip kelimeler, sık sık bir arada bulunmaları nedeniyle benzer vektör temsillerine sahip olabilir. Duygu tespitindeki bu tür eksikliklerin üstesinden gelmek için mevcut araştırmalar, duygusal bilgiler ekleyerek vektörleri zenginleştirmeye odaklanmaktadır. Vektör zenginleştirmede temel amaç, benzer semantik ve duygusal anlamlara sahip kelimelerin yakınlığını artırmak için vektör uzayını yeniden projekte etmektir. Bu çalışmada, iki semantik (Word2Vec ve GloVe) ve iki bağlamsal (BERT ve DistilBERT) vektörleştirme yöntemi kullanarak üç duygu zenginleştirme modeli Türkçe kelime ve cümlelere uygulanmıştır. Yapı itibariyle eklemeli bir dil olan Türkçenin bu bağlamda sıklıkla çalışılan diğer dillerden farklı sonuçlar üretmesi beklenmektedir. Sonuçlar, hem kelime hem de cümle düzeyinde zenginleştirmenin umut verici sonuçlarını göstermektedir. Zenginleştirilmiş cümle gösterimi literatürde ilk kez hem İngilizce hem de Türkçe dillerinde önerilmiştir. Ayrıca, herhangi bir dil ve vektör modeline uygulanabilen, duygu sözlüklerini filtreleme ve yüksek boyutlu vektörlerin boyutunu azaltarak duygusal bilgi içeren bölümleri belirleme amacını taşıyan bir optimizasyon yöntemi önerilmiştir. Deneysel sonuçlar, duygusal açıdan zenginleştirilmiş vektör temsillerinin orijinal modellerden daha iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir.Doctoral Thesis Generating Meaningful Interactions Between Non-Playable Game Characters for Adaptive Gameplay(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Uludağli, Muhtar Çağkan; Oğuz, KayaBu tez bilgisayar oyunlarında oyuncu olmayan karakterler (OOK'lar) tarafından kullanılan karar verme yöntemlerini sunar, ve bu tür OOK toplulukları tarafından kullanılacak bir çizge oluşturucu algoritması önerir. Tezde öncelikle oyunlarda OOK'lar için hangi karar verme yöntemlerinin kullanıldığını bulmak için literatür taraması yapılmıştır. Bilgisayar oyunları için kullanılan bu yöntemleri tanımlamakta, literatürdeki karar verme yöntemlerini sunmakta ve ayrıca ayrıntılı bir taksonomi oluşturmaktayız. Literatürü gözden geçirdiğimizde, oyunlarda OOK toplulukları tarafından kullanılabilecek bir sosyal ağ oluşturmanın uygun bir yolu olmadığını gördük. Biz de bu amaçla AnatoliA adında bir çizge oluşturucu yarattık. Tezde, bu algoritma için temel varsayımlarımızı ortaya koyuyor, algoritmamızı sunuyor ve modelimizin ayrıntılı analizini yapıyoruz. Sonuçlarımız, AnatoliA'nın bazı temel ölçümlerde daha önceki bazı çizge oluşturuculardan daha iyi performans verdiğini gösteriyor. Tezimizin son bölümü olarak, algoritmamızın farklı kullanım yollarını da değerlendiriyor ve gelecekteki yapılabilecek iyileştirmeleri tartışıyoruz.Master Thesis A holistic approach for workforce scheduling and routing problem(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Manalp, Kerem Can; Erol, KutluhanBu tez, İşgücü Planlama ve Yönlendirme Problemi'ni (WSRP) iş odaklı bir yaklaşımla incelemekte olup, saha hizmet çalışanları için görev atama optimizasyonu amacıyla matematiksel bir modelin geliştirilmesi ve uygulanmasına odaklanmaktadır. Müşteri memnuniyeti faktörlerini, Servis Seviye Anlaşması (SLA) süreleri ve iş öncelikleri gibi unsurları entegre eden bir puanlama sistemi merkezli maksimizasyon fonksiyonu kullanan bir optimizasyon modeli önerdik. Solomon (1987) ve Homberger ve Gehring (1999) tarafından sağlanan veri setlerini uyarlayarak modelimizi test ettik ve her bir algoritma ile, belirlenen süre sınırları içinde toplam 204 deney gerçekleştirdik. Önerilen modele üç adet yöntem uyarlandı ve incelendi: Karışık Tamsayılı Programlama (MIP) yaklaşımı, Tabu Arama ve Genetik Algoritma. Bu yöntemler etkinliği, çalışma süreleri, çözüm kaliteleri ve müşteri memnuniyeti göstergeleri açısından değerlendirildi. Bulgular, tüm üç yöntemin de yüksek çözüm kalitesi sunduğunu göstermekle birlikte, daha büyük problem boyutlarında bazı önemli farklılıklar gözlemlendi. Ayrıca, sonuçlar modelimizin, müşteri memnuniyeti faktörlerini ve operasyonel verimlilikleri göz önünde bulundurarak çalışanlara görev atama yeteneğini ortaya koydu. Bu araştırma, hizmet kalitesini ve operasyonel verimliliği arttırarak saha hizmet operasyonlarında ileri modellerin kritik rolünü vurgulamaktadır. Deneylerimizden elde edilen içgörülerle bu çalışma, sadece daha iş odaklı bir model önermekle kalmayıp, hizmet endüstrilerinde kaynak planlama stratejilerini geliştirme çabalarına da katkıda bulunmaktadır.Master Thesis Identification of Multiword Expressions in Turkish Based on Web Data(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2016) Uymaz, Hande Aka; Metin, Senem KumovaÇok sözcüklü ifade, doğal dillerde, sözcüklerin anlam bütünlüğü oluşturmak üzere tekrarlayan kombinasyonlarıdır. Metinlerden çok sözcüklü ifadelerin belirlenmesi bir çok doğal dil işleme uygulamaları ( Doğal dil üretme, hesaplamalı sözlükbilim, makine çevirileri vb.) için çok önemli bir konudur. çok sözcüklü ifadelerin belirlenmesi için gözlenme sıklığı bağımlı yöntemler ( Bileşik olasılık (joint probability), noktasal karşılıklı bilgi katsayısı (pointwise mutual information), karşılıklı bağlılık (mutual dependency) v.b) sıklıkla kullanılır. Bu yöntemlerin en büyük dezavantajı, çok sözcüklü ifadelerin belirlenmesinin performansının frekansın ölçüldüğü veri kaynağının büyüklüğüne bağlı olmasıdır. Bu tezin amacı, küçük veri setlerinin yarattığı problemlerin önüne geçmek için bilinen en büyük veri kaynağı olan web'i kullanarak gözlenme sıklığını elde etmektir. Bu tezde, 2 farklı aday veri seti kullanılarak, Türkçe dili için frekans tabanlı çok sözcüklü ifade belirleme metotlarının performansı araştırılmıştır. Veri setlerindeki adayların gözlenme sıklığı bilgisi popüler bir arama motoru olan Google kullanılarak elde edilmiştir. Aday çok sözcüklü ifadelerin arama motoruna sorgu olarak gönderildiğinde alınan sayfa sayısı (ing. page count) adayın gözlenme sıklığı olarak kabul edilmiştir. Kullanılan 20 yöntemin başarısı anma(recall), duyarlılık(precision) ve F-ölçütü (F-measure) ile değerlendirilmiştir. Web tabanlı frekans bilgisinin çok sözcüklü ifadelerin belirlenmesindeki performansı geleneksel derlem tabanlı frekans ile karşılaştırılmıştır ve çok sözcüklü ifadelerin belirlenmesinde web verilerinin kullanılması umut verici sonuçlar göstermiştir.Master Thesis Internet-Aided Smart Irrigation and Fertilization System(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2018) Yenikaya, Muhammed Akif; Kondakcı, SüleymanBu çalışmada; tarlalarda ve seralarda kullanılmakta olan sulama ve gübreleme otomasyon sistemlerinde verimliliği artırmaya yönelik akıllı bir otomatik toprak bakım sistemin geliştirilmesi, uygulanması amaçlanmıştır. Hedeflenen sistem gereken en az maliyet ile sulama ve gübreleme işlemlerini otomatik olarak gerçekleştirmektedir. Tarla ve seralardaki toprağın; nem ve pH değerlerini denetleyerek, aynı zamanda internet üzerinden merkezi bir sisteme komutlar göndererek gübreleme ve sulanması yapılabilmektedir. Merkezi sistem sürekli olarak toprak değerlerini sensörlerle gözetleyerek toprağın ihtiyaç duyduğu metaryaller ile otomatik ve optimal bir ölçüde toprağı beslemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla kullanılabilecek yazılım ve donanımdan oluşan bir sistem internet üzerinden kontrol edilebilecek şekilde tasarlanmıştır. Üzerinde çalışılan sistemler arasındaki iletişim, internet teknolojisi kullanılarak sağlanmıştır. Gereken su ve gübre tespitinin ardından depo içerisinde gübreleme değerleri istediğimiz şekilde ayarlanarak, her bir bölge için kullanılacak valfler sayesinde toprağa otomatik olarak dağıtılması sağlanmıştır. Ayrıca, otomasyon sisteminin web ara yüzü sayesinde, ölçme bilgilerine kolaylıkla gerçek zamanlı erişilebilmesi mümkün olmuştur.Master Thesis A Message Broker Based Platform as a Service Infrastructure for Context-Aware Application Development(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2019) Güner, Aykut; Kurtel, Kaan; Çelikkan, UfukDurum farkındalık, uygulamaların, kullanıcı müdahalesi olmadan işlemlerini kendi ortamlarına uyarlamasını sağlayan bir niteliktir. Bilgi ve iletişim teknolojisinde son zamanlarda popüler olan durum farkındalık, veri sağlayıcıları ile veri istemcileri arasında karmaşık bir etkileşim göstermektedir. Bu da, durum farkında uygulama geliştirmeyi zaman alıcı, zor ve maliyetli hale getirmektedir. Veri sağlayıcıları ile veri istemcileri arasında bir platformun varlığı, taraflar arasındaki etkileşimin yönetilerek, uygulamalarının geliştirilmesini kolaylaştıracak ve durum verilerinin depolanması ve formatlanması gibi olağan fakat yapılması elzem görevlerin yerine getirilmesini sağlayacaktır. Bu çalışmanın temel katkısı, durum farkında uygulamalar için servis tabanlı "A Platform for Context Aware Application Development-PCAD" olarak adlandırılan bir platform önermesi ve yazılım topluluğuna durum farkında uygulama geliştirmesini kolaylaştıran bir örnek sunmaktır. Platformun servisleri; Durum Modelleme ve Anlamlandırma, Güvenlik, Kural, Veri Yönetimi, Alarm ve Bildirim, Dönüşüm ve Raporlamadır. Tasarım ve uygulama sürecinde Node.js, NoSQL, MQTT, RESTful ve çeşitli kütüphaneler kullanılmıştır. Bunlar, PCAD'in hızlı ve verimli bir şekilde geliştirilmesinde yardımcı olmuştur.

