GCRIS

Bu tez, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'ndeki enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) performanslarının finansal kârlılık ve hisse senedi değerleri üzerindeki etkisini incelemektedir. 2019–2023 yıllarını kapsayan ve 104'ü ABD, 48'i AB menşeli olmak üzere toplam 152 halka açık enerji şirketine ait dengeli panel veri seti kullanılmıştır. Firma kârlılığını temsilen aktif kârlılığı (ROA) ve piyasa değerini temsilen yıl sonu kapanış fiyatı (CP) bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Model seçiminde sabit ve rassal etkiler karşılaştırılmış, tanısal testler (Hausman, Breusch–Pagan) uygulanarak uygun model belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ESG puanlarının firma kârlılığı üzerinde hem ABD hem de AB şirket örneklerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve olumlu bir ilişki ortaya koyduğunu göstermektedir. Ancak, ESG'nin hisse senedi fiyatı üzerindeki anlamlı etkisi yalnızca Avrupa örnekleminde gözlemlenmiştir. Bu durum, piyasa aktörlerinin sürdürülebilirlik performansını farklı şekillerde değerlendirdiğini ve bölgesel farklılıkların önem taşıdığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları Paydaş Teorisi'ni destekler niteliktedir ve özellikle Avrupa enerji piyasalarında ESG faktörlerinin artan finansal önemine işaret etmektedir. Bu tez, iki büyük ekonomik bölgeyi kapsayan karşılaştırmalı ampirik analiz sunarak literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.

Dünyada enerji kaynaklarına olan ihtiyaç her geçen gün artarak devam etmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde nüfus artışı, sanayileşme, insanların refah seviyesinin yükselmesi ve teknolojik gelişmelere paralel olarak önümüzdeki yıllarda enerji talebi daha da yoğun olacaktır. Fosil enerji kaynaklarının dünyada ciddi çevre sorunlarına yol açması, rezervlerinin yakın gelecekte tükenecek olması, kaynak ülkelere bağımlılığın çeşitli siyasi ve ekonomik sorunlara yol açması ve fiyat istikrarsızlıkları gibi nedenlerden dolayı yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgi artmıştır. Özellikle gelişmiş ülkelerde yenilenebilir enerji kaynakları olan hidrolik, rüzgâr, jeotermal, güneş, biyoküte, dalga, hidrojen vb. enerji kaynaklarından başta elektrik üretimi olmak üzere çeşitli yollarla yararlanılmaktadır. Tüm bu gelişmelere rağmen fosil enerji kaynaklarının dünya birincil enerji kaynakları tüketimindeki üstünlüğü tartışmasız bir şekilde devam etmektedir ve kısa vadede bu üstünlüğünü korumaya devam edecektir. Gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye'nin de artan nüfus ve büyüyen ekonomisine paralel olarak enerji kaynakları tüketimi yükselerek devam etmektedir. Bu nedenle sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda tüm enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı, aynı zamanda alternatif enerji kaynaklarının kullanımı önem arz etmektedir. Bu amaçla, bu tezin amacı Türkiye'de yenilenebilir enerji kullanımı, finansal gelişmişlik ve tükenebilir enerji kullanımı ile ekonomik büyüme arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkinin varlığını ve yönünü 1980-2016 yıllık verileri kullanarak incelemektir. Serilerin durağanlığını test etmek için ADF ve PP birim kök testleri kullanılmıştır. Yenilenebilir enerji kullanımı, finansal gelişmişlik ve tükenebilir enerji kullanımı ile ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı Johansen-Juselius Eşbütünleşme testi ile seriler nedensellik ilişkisi ise Vektör Hata Düzeltme Modeli kullanılarak tespit edilmiştir. ADF ve PP birim kök test sonuçları serilerin düzey değerlerinde birim kök içerdiklerini fakat 1. Dereceden farkları alındığında ise serilerin durağanlaştığını göstermiştir. Johansen-Juselius Eşbütünleşme testi sonucunda seriler arasında bir eşbütünleşme olduğu, diğer bir ifadeyle, ekonomik büyüme, yenilenebilir enerji, finansal gelişme ve tükenebilir enerji kullanımı arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı belirlenmiştir. Vektör Hata Düzeltme Modeline dayalı Granger nedensellik testi sonuçlarına göre kısa dönemde söz konusu değişkenlerin ekonomik büyüme üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, Türkiye'de yenilenebilir enerji kullanımı, finansal gelişmişlik ve tükenebilir enerji kullanımının ekonomik büyümeye etkisi Çoklu Regresyon Analizi yöntemi ile test edilmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda finansal gelişme ve tükenebilir enerji kullanımının ekonomik büyümeyi anlamlı ve pozitif etkilediği, yenilenebilir enerji kullanımının ise ekonomik büyümede anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Yüksek Lisans Tezleri

Browse

Filters

Settings

Sort By

Results per page

Search Results