Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/8832
Browse
40 results
Search Results
Master Thesis From Awareness to Action in the Twin Transition: A Comparative Greencomp Analysis of SMEs(2026) Uzunlas, Aytaç; Biresselioğlu, Mehmet EfeBu çalışma, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) İkiz Dönüşüm (dijital ve yeşil dönüşüm) sürecindeki hazırlık seviyelerini Avrupa Birliği'nin GreenComp çerçevesi üzerinden incelemektedir. Farkındalık-Eylem Paradoksu`nu temel alan tez, KOBİ'lerin sürdürülebilirlik yetkinlikleri; bilişsel hazırlık ile fiili kurumsal entegrasyonları, yapısal hazırlık arasındaki kopukluğu nicelleştirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, İtalya, İspanya, Avusturya ve Belçika`dan 452 KOBİ'yi kapsayan veri seti üzerinde nicel analiz yapılmıştır. Çalışma kapsamında uyumsuzluğu ölçmek için özgün bir endeks (Gap Index) geliştirilmiştir. Bulgular, farkındalığın yüksek olmasına rağmen resmi yönetişim mekanizmalarının eksikliği nedeniyle belirgin bir yapısal boşluğun varlığını ortaya koymaktadır. İstatistiksel analizler, dijital ve yeşil yetkinlikler arasında güçlü bir korelasyon olduğunu doğrulamakta ve bu dönüşümlerin birbirine bağımlı olduğunu göstermektedir. KOBİ'lerin öncüler ve geride kalanlar olarak ayrıştığı bir dijital-yeşil bölünme tespit edilmiştir. Ek olarak firma büyüklüğünün, sektöre kıyasla başarı üzerinde daha belirleyici olduğu saptanmıştır. Tez, sürdürülebilirlik uyumunda temel darboğazın yönetişim eksikliği olduğu sonucuna varmakta ve uygulama eksikliğini gidermek için verilere dayalı ve ölçek odaklı politika önerileri sunmaktadır.Master Thesis Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım: Karşıyaka, İzmir, Türkiye Örneğinde Paylaşımlı E-Skuter Kullanımının Değerlendirilmesi(2025) Durmaz, Emrecan; Biresselioğlu, Mehmet EfeBu tez, eşitlikçi ve sürdürülebilir kentsel ulaşımın teşvik edilmesinde paylaşımlı e-skuter sistemlerinin rolünü İzmir örneği üzerinden incelemektedir. Küresel ölçekte şehirler, karbon emisyonlarını azaltmak ve düşük etkili ulaşım biçimlerine geçişi teşvik etmek amacıyla mikro-mobilite çözümlerine yönelmektedir. İzmir'de belediye tarafından işletilen e-skuter sistemi, kamu yönetiminin kullanım kalıpları, çevresel etkiler ve toplumsal kapsayıcılık üzerindeki etkilerini değerlendirmek için özgün bir bağlam sunmaktadır. Çalışma kapsamında 184.000'i aşkın sürüş kaydı, meteorolojik veriler ve mekânsal göstergelerle birlikte analiz edilmiş; kullanıcı demografisi, seyahat davranışları ve zaman içindeki değişimlere dair temel eğilimler belirlenmiştir. Bulgular, cinsiyet dengesizliği ve hava koşullarına duyarlılık gibi küresel eğilimleri doğrularken, hafif yağış altında kullanım artışı gibi yerel farklılıklara da işaret etmektedir. E-skuterlerin toplu taşıma ile entegrasyonunun etkili olduğu görülmüş, bu da sürdürülebilir ulaşım hedeflerini desteklemektedir. Ancak, özellikle cinsiyet temelli kullanım farkları ve sosyo-ekonomik kullanıcı profillerine dair verilerin eksikliği, eşitlik açısından hâlâ çözülmesi gereken sorunlara işaret etmektedir. Bu tez, paylaşımlı mikro-mobiliteyi hem çevresel hem de toplumsal adalet perspektiflerinden ele alarak, adil geçiş literatürüne katkı sunmaktadır. Kamusal olarak işletilen sistemlerin kamu yararına hizmet etme potansiyelini ortaya koyarken, kapsayıcı tasarım ve hedefe yönelik politika önlemlerinin önemini vurgulamaktadır. İzmir örneği, mikro-mobilite alanındaki literatüre Doğu Akdeniz bağlamından pratik bir katkı sunmakta ve benzer hedefleri olan kentler için yol gösterici nitelik taşımaktadır.Master Thesis Enerji Depolama: Türkiye'nin Avrupa Birliği Enerji Müktesebatına Uyumu ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Dayalı Enerji Dönüşümü için Anahtar(2025) Günerhan, Furkan; Biresselioğlu, Mehmet Efeİklim krizi ile mücadele bakımından devletlerin düşük karbon emisyonlu enerji üretim modellerine geçişi özellikle Yenilenebilir Enerji Sistemlerinin önemini arttırmıştır. Bu kapsamda devletler özellikle Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına dayalı üretim modellerini destekleyici ve yaygınlaştırıcı faaliyetler içerisine girerek Enerji Dönüşümlerini gerçekleştirmeye başlamışlardır. Söz konusu Yenilenebilir Enerjiye dayalı üretim yöntemleri açısından ise bahse konu yöntemin doğası gereği dalgalı bir yapıya sahip oluşu özellikle Devletler açısından Enerji Arz Güvenliği yönünden endişelere neden olmuştur. Bu kapsamda söz konusu dengesizlik ve dalgalanmaların önüne geçerek Yeşil Enerji Dönüşümünün desteklenmesi adına Enerji Depolama Sistemlerine büyük bir rol düşmektedir. Söz konusu depolama araçlarının desteklenerek Enerji Arz Güvenliğini tesis eden bir Enerji Geçişi sürecinin tamamlanabilmesi adına Avrupa Birliği çeşitli yasama faaliyetleri içerisinde bulunmaktadır. Bu hususların neticesinde işbu tez çalışmasında Avrupa Birliği'nde Aday Ülke Statüsünde bulunan Türkiye'nin Avrupa Birliğinin Enerji Müktesebatına uyumluluğu ile birlikte Türkiye'nin Yenilenebilir Enerji Kaynakları yönünden güçlü bir zemine sahip olmasından hareket ile Enerji Dönüşümünün daha yeşil ve daha güvenli şekilde gerçekleştirilmesi adına Enerji Depolama Sistemlerinin kurgulanabilmesi için mevcut olan Hukuki altyapısı incelenecektir. Tüm bu incelemelerin neticesinde Türkiye'nin gerek Enerji Arz Güvenliğini tesis ederken Karbon Emisyonundan özgür bir enerji üretim portföyüne ulaşması gerekse de Avrupa Birliği adaylığı yönünden Birliğin Müktesebatına uyumluluğu inceleme altına alınarak geleceğe dönük politika önerilerinde bulunulacaktır.Master Thesis Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım: Karşıyaka, İzmir, Türkiye Örneğinde Paylaşımlı E-skuter Kullanımının Değerlendirilmesi(2025) Durmaz, Emrecan; Biresselioğlu, Mehmet EfeBu tez, eşitlikçi ve sürdürülebilir kentsel ulaşımın teşvik edilmesinde paylaşımlı e-skuter sistemlerinin rolünü İzmir örneği üzerinden incelemektedir. Küresel ölçekte şehirler, karbon emisyonlarını azaltmak ve düşük etkili ulaşım biçimlerine geçişi teşvik etmek amacıyla mikro-mobilite çözümlerine yönelmektedir. İzmir'de belediye tarafından işletilen e-skuter sistemi, kamu yönetiminin kullanım kalıpları, çevresel etkiler ve toplumsal kapsayıcılık üzerindeki etkilerini değerlendirmek için özgün bir bağlam sunmaktadır. Çalışma kapsamında 184.000'i aşkın sürüş kaydı, meteorolojik veriler ve mekânsal göstergelerle birlikte analiz edilmiş; kullanıcı demografisi, seyahat davranışları ve zaman içindeki değişimlere dair temel eğilimler belirlenmiştir. Bulgular, cinsiyet dengesizliği ve hava koşullarına duyarlılık gibi küresel eğilimleri doğrularken, hafif yağış altında kullanım artışı gibi yerel farklılıklara da işaret etmektedir. E-skuterlerin toplu taşıma ile entegrasyonunun etkili olduğu görülmüş, bu da sürdürülebilir ulaşım hedeflerini desteklemektedir. Ancak, özellikle cinsiyet temelli kullanım farkları ve sosyo-ekonomik kullanıcı profillerine dair verilerin eksikliği, eşitlik açısından hâlâ çözülmesi gereken sorunlara işaret etmektedir. Bu tez, paylaşımlı mikro-mobiliteyi hem çevresel hem de toplumsal adalet perspektiflerinden ele alarak, adil geçiş literatürüne katkı sunmaktadır. Kamusal olarak işletilen sistemlerin kamu yararına hizmet etme potansiyelini ortaya koyarken, kapsayıcı tasarım ve hedefe yönelik politika önlemlerinin önemini vurgulamaktadır. İzmir örneği, mikro-mobilite alanındaki literatüre Doğu Akdeniz bağlamından pratik bir katkı sunmakta ve benzer hedefleri olan kentler için yol gösterici nitelik taşımaktadır.Master Thesis Deniz Yük Nakliye Güzergahlarının Dekarbonizasyona Yönelik Hidrojen Yakıt İkmal Altyapısının Çok Kriterli Karar Analizi(2025) Jamal, Mariam El; Güngörmüşler, MineDünya çapındaki sera gazı emisyonlarının kabaca %3'ünü oluşturan deniz taşımacılığı endüstrisi, alternatif daha temiz yakıtlara geçiş yapma konusunda hem düzenleyici hem de çevresel baskıyla karşı karşıyadır. Yeşil hidrojen, yenilenebilir kaynaklardan üretildiğinde sıfır emisyonlu bir alternatifi temsil ettiği için denizcilik endüstrisini tamamen değiştirme potansiyeline sahip. Hidrojenin büyük potansiyeline rağmen maliyet rekabetçiliği, altyapı kurulumu ve operasyonel entegrasyonla ilgili çeşitli zorluklar onun geniş çapta benimsenmesine engel oluyor. Bu çalışma, özellikle Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Sipariş Tercihi Tekniği (TOPSIS) kullanılarak Çok Kriterli Karar Analizi (MCDA) çerçevesi kullanarak hidrojen yakıt ikmali altyapısı için Türkiye ve Almanya arasındaki on uluslararası deniz kargo nakliye rotasının uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. Bu çerçevede teknik, operasyonel, çevresel ve ekonomik kriterler kullanılmaktadır. Sonuçlar, liman yakınlığı, yakıt ikmali durakları ve motor numarası gibi operasyonel parametrelerin karar ağırlığının %60'ından fazlasını oluşturduğunu ve Rota 4'ün en uygun seçim olduğunu göstermektedir. Bulgular, politikaya dayalı sürdürülebilirlik hedefleri (Paris Anlaşması, CBAM gibi) ile acil fizibiliteye daha yüksek öncelik veren altyapı hedefleri arasında önemli bir boşluğa işaret ediyor. Sonuçlar, deniz taşımacılığında hidrojenin benimsenmesini sağlamak için politika ve sürdürülebilirlik hedeflerinin tek başına yeterli olmayacağını göstermektedir; Bunun yerine operasyonel gereksinimlere ve güncel teknik gelişmelere uygun fonksiyonel altyapının geliştirilip inşa edilmesi gerekiyor.Master Thesis İki Farklı Liderlik Işığında Yenilenebilir Enerji İkilemi: Kazakistan'ın Fosil Yakıtla Çalışan Ekonomisinde Yenilenebilir Enerjiye Geçişin Gerekliliği ve Zorluklarının Araştırılması(2025) Şişman, Yekta Özgür; Demir, Muhittin HakanYeşil enerji hedefleri ile fosil yakıt pragmatizmi arasında sıkışmış olan Kazakistan'ın enerji güvenliği pahasına aceleci karbonsuzlaştırma süreci muhtemelen feci sonuçlara yol açacaktır. Mevcut kaynakları optimize etmek ve başlangıçta bölgesel rol modelleri uygulamak, Kazakistan'ın dinamikleriyle uyumlu, gecikmiş ancak sağlam bir yenilenebilir geçişe giden olası bir yoldur. Bu çalışma, geleneksel yakıt üretimi ve tüketimine büyük ölçüde bağımlı olan Kazakistan'ın fosil yakıt tüketen ülkelerin girdabından nasıl kaçabileceğine dair alternatif bir çözüm sunmaktadır. Çalışma, zorunlu bir yenilenebilir enerji geçişi yerine, ekonomik dengeleri hesaba katan ve enerji güvenliğini tehlikeye atmayan bir geçişin nasıl yapılabileceğini inceliyor ve hızlı bir yenilenebilir geçişi bir zorunluluk olarak görmüyor. Yenilenebilir enerji geçişini tamamlayan Norveç, bu süreçte karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Ayrıca, benzer bir profile sahip olan Suudi Arabistan ve doğal gaz yoluyla yenilenebilir adaptasyonu başaran Türkiye, Kazakistan'ın yenilenebilir enerji macerasını keşfetmesi için alternatif yollar arayışımıza katkıda bulunmaktadır. Araştırma, Kazakistan'ın yenilenebilir enerji politikaları geliştirmeye başladığı 2013-2024 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada ayrıca Nazarbayev ve Tokayev dönem başkanlıklarının yenilenebilir enerji konusundaki yaklaşımları da incelenerek eleştirel bir yaklaşımla yol haritası çizilecek.Master Thesis ESG Skorlarının Finansal Performans ve Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: ABD ve Avrupa Enerji Sektörü Üzerine Panel Veri Analizi(2025) Arslan, Gizem; Vardar, GülinBu tez, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'ndeki enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) performanslarının finansal kârlılık ve hisse senedi değerleri üzerindeki etkisini incelemektedir. 2019–2023 yıllarını kapsayan ve 104'ü ABD, 48'i AB menşeli olmak üzere toplam 152 halka açık enerji şirketine ait dengeli panel veri seti kullanılmıştır. Firma kârlılığını temsilen aktif kârlılığı (ROA) ve piyasa değerini temsilen yıl sonu kapanış fiyatı (CP) bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Model seçiminde sabit ve rassal etkiler karşılaştırılmış, tanısal testler (Hausman, Breusch–Pagan) uygulanarak uygun model belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ESG puanlarının firma kârlılığı üzerinde hem ABD hem de AB şirket örneklerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve olumlu bir ilişki ortaya koyduğunu göstermektedir. Ancak, ESG'nin hisse senedi fiyatı üzerindeki anlamlı etkisi yalnızca Avrupa örnekleminde gözlemlenmiştir. Bu durum, piyasa aktörlerinin sürdürülebilirlik performansını farklı şekillerde değerlendirdiğini ve bölgesel farklılıkların önem taşıdığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları Paydaş Teorisi'ni destekler niteliktedir ve özellikle Avrupa enerji piyasalarında ESG faktörlerinin artan finansal önemine işaret etmektedir. Bu tez, iki büyük ekonomik bölgeyi kapsayan karşılaştırmalı ampirik analiz sunarak literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.Master Thesis Türkiye ve AB Ülkelerindeki Yenilenebilir Enerji Projelerinin Karşılaştırmalı Analizi: Sürdürülebilir Bir Gelecek için Politikalar, Uygulamalar ve Yollar(2025) Gökçe, Ezgi; Demir, Muhittin HakanBu çalışma, yerel yönetimlerin yenilenebilir enerjiyi ilerletmedeki rolünü araştırmak için Türkiye ve Avrupa'yı karşılaştırmaktadır. Çalışma, yenilenebilir enerji projelerinin teorik, uygulamalı ve karşılaştırmalı yönlerini kapsamlı bir şekilde kavramak için oluşturulmuştur. Yenilenebilir enerjinin kavramı ve önemi, çalışmanın başında, politik, sosyal ve ekonomik etkilerine odaklanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Daha sonra yerel yönetimlerin işlevleri ve görevleri vurgulanmakta ve sürdürülebilir enerji girişimlerinde etkinliklerini sınırlayan faktörler incelenmektedir. Analiz, Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelini değerlendirmeye devam etmekte ve özellikle kamuoyu farkındalık kampanyaları ve şehir planlamasına vurgu yaparak mükemmel yerel yönetim girişimlerini vurgulamaktadır. Almanya, Danimarka ve İsveç'teki başarılı yerel yönetim girişimleri de Avrupa bağlamını analiz etmek için kullanılmakta ve yaratıcılık ve etkinlik için yararlı standartlar sağlamaktadır. Karşılaştırmalı bölüm, sosyolojik, politik ve ekonomik farklılıkları inceleyerek her bir alana özgü fırsatları ve zorlukları aydınlatmaktadır. Sonuçlar, toplum katılımının, finansal kaynakların ve politik çerçevelerin, yerel yenilenebilir enerji projelerinin uygulanması üzerindeki önemli etkisi vurgulamaktadır. Çalışma, yerel yönetimlerin sürdürülebilir enerji geçişlerine katılımını iyileştirmesine dair önerilerle sona eriyor ve artan kurumsal desteğin, küresel iş birliğinin ve kamuoyu farkındalık kampanyalarının gerekliliğini vurguluyor. Bu tez, Türkiye ve Avrupa'dan gelen içgörüleri birleştirerek yenilenebilir enerjinin geliştirilmesinde boşlukları kapatmak ve daha iyi yerel yönetişimi teşvik etmek için pratik yöntemler sunuyor.Master Thesis Socioeconomic factors and renewable energy adoption in Pakistan and Türkiye(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Saleem, Isma; Demir, Muhittin HakanPakistan ve Türkiye enerji ihtiyaçlarını karşılamak için büyük ölçüde ithal fosil yakıtlara bel bağlamaktadır. Pakistan, mevcut altyapısında yenilenebilir enerji kaynaklarına ağırlık vererek enerji kıtlığını giderme yolunda ilerleme kaydetmektedir. Pakistan'ın enerji sorunlarını azaltmak için rüzgar enerjisi ve güneş PV (fotovoltaik) teknolojileri gibi bir dizi proje ya faaliyete geçmiş ya da geliştirilme aşamasındadır. Yeni Pakistan hükümeti 2030 yılına kadar tüm elektrik üretiminde yenilenebilir enerji oranını %30'a çıkarmak istemektedir. Ancak Türkiye, yenilenebilir enerji kaynakları açısından Pakistan'ı geride bırakmaktadır; örneğin ülke 186 aktif rüzgar enerjisi tesisine ev sahipliği yapmaktadır. Bu çalışmada, sosyoekonomik değişkenler ile Pakistan ve Türkiye'nin iki farklı bağlamında yenilenebilir enerjinin benimsenmesi arasındaki karmaşık etkileşimler incelenmektedir. Karmaşık sosyoekonomik süreçlerin anlaşılması, bu ülkeler yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş zorunluluğu ile mücadele ederken çok önemli hale gelmektedir. Bu çalışma, literatürün kapsamlı bir analizi yoluyla her iki ülkede de yenilenebilir enerji teknolojisinin benimsenmesini etkileyen önemli faktörleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Kamu bilinci, eğitim ve gelir düzeyleri gibi değişkenleri analiz eden bu araştırmanın amacı, yenilenebilir enerji ortamını etkileyen eğilimleri bulmaktır. Bu tez, eşitlikçi ve başarılı bir geçişi teşvik etmek için sosyoekonomik konular ile yenilenebilir enerji politikalarının oluşturulması arasındaki boşluğu doldurmanın önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak araştırmamız, Pakistan ve Türkiye'de yenilenebilir enerji kullanımının teşvik edilmesinde odak gruplara rehberlik edebilecek bilgiler sağlayarak sürdürülebilir kalkınma hakkındaki daha geniş tartışmalara katkıda bulunmaktadır.Master Thesis Assessing the potential impact of the EU Green Deal on turkish refineries: Analyzing net-zero emission strategies through expert insights(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Akdağ Kerimov, Arzu; Kerimov, Arzu Akdağ; Biresselioğlu, Mehmet EfeAvrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakatı ekonomik, sosyal ve çevresel yönleri ele alan kapsamlı bir politika çerçevesidir. AB, Yeşil Mutabakat ile 2050 yılına kadar karbon-nötr bir kıtaya ulaşmayı çeşitli alanlarda çeşitli politikalar ve unsurlarla taahhüt etmiştir. AB üyeleri Yeşil Mutabakat'ın gerekliliklerini uygulamaya başlamıştır. Yeşil Mutabakat, başta ticaret ortakları olmak üzere AB üyesi olmayan ülkeleri de etkilemektedir. Bu çalışma, Yeşil Mutabakat'ın Türk rafinerileri üzerindeki potansiyel. etkilerini ortaya koymaktadır. Çalışmada, özellikle Net-sıfır emisyon ve karbonsuzlaştırma hedeflerine odaklanarak, Yeşil Mutabakat'ın Türk rafineri endüstrileri üzerindeki potansiyel etkisi değerlendirilmektedir. Öncelikle rafinerilerle ilgili Yeşil Mutabakat hedefleri analiz edilmiş, ardından dünyadaki rafineri sektörü örnekleri incelenmiştir. Yeşil Mutabakat'ın Türk rafinerileri üzerindeki potansiyel etkisini değerlendirmek için nitel analiz methodu kullanılarak deneyimli uzmanlarla görüşmeler yapılmıştır. Bulgular, Yeşil Mutabakat'ın, Türk rafinerilerini, piyasa değişkenlerine ve Yeşil Mutabakat ile Türk mevzuatındaki son güncellemelere uyum sağlayacak stratejiler geliştirilebilecek şekilde etkileyeceğini göstermektedir.