Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/8832
Browse
47 results
Search Results
Master Thesis Lojistik performans endeks metodolojisine esnek ağırlık yaklaşımı(2026) Can, Işıl; Özpeynirci, ÖzgürDünya Bankası sektör uzmanları ve ilgili paydaşlara periyodik aralıklarla bir anket sunmakta ve bu anketin sonuçlarını Lojistik Performans Endeksi (LPI) adını verdiği, ülkelerin kendilerinin ve diğer ülkelerin lojistik performanslarını değerlendirmek için baz alabilecekleri bir endekse dönüştürmektedir. Bu ankette ülkeler için 6 değerlendirme kriteri vardır ve Dünya Bankası bu kriterlerin puanlarını ağırlıklı ortalama yöntemiyle tek bir puana dönüştürmektedir. Bunun için kullandığı ağırlık yöntemi sabit ağırlık yöntemidir ancak bu yöntem bazı ülkeler için avantajlı diğer ülkeler için dezavantajlı olmaktadır. Ülkelerin, Dünya Bankasının sabit ağırlık kümesine makul bir yakınlıkta olmak şartıyla kendilerini diğer ülkeler arasındaki en iyi pozisyona getirecek ağırlıkları seçmelerine izin veren bir matematik model geliştirdik. Bu modeli çeşitli yakınlık seviyeleri için çalıştırdık ve gördük ki sabit ağırlık kümesini esnettikçe (yakınlık aralığı arttıkça) pozisyonunu geliştiren ülke sayısı da artmaktadır. Pozisyonunu geliştiren bu ülkeler çoğunlukla az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdir. Gelişmiş ülkelerin daha durağan kaldığı gözlenmiştir. Dünya Bankası sektör uzmanları ve ilgili paydaşlara periyodik aralıklarla bir anket sunmakta ve bu anketin sonuçlarını Lojistik Performans Endeksi (LPI) adını verdiği, ülkelerin kendilerinin ve diğer ülkelerin lojistik performanslarını değerlendirmek için baz alabilecekleri bir endekse dönüştürmektedir. Bu ankette ülkeler için 6 değerlendirme kriteri vardır ve Dünya Bankası bu kriterlerin puanlarını ağırlıklı ortalama yöntemiyle tek bir puana dönüştürmektedir. Bunun için kullandığı ağırlık yöntemi sabit ağırlık yöntemidir ancak bu yöntem bazı ülkeler için avantajlı diğer ülkeler için dezavantajlı olmaktadır. Ülkelerin, Dünya Bankasının sabit ağırlık kümesine makul bir yakınlıkta olmak şartıyla kendilerini diğer ülkeler arasındaki en iyi pozisyona getirecek ağırlıkları seçmelerine izin veren bir matematik model geliştirdik. Bu modeli çeşitli yakınlık seviyeleri için çalıştırdık ve gördük ki sabit ağırlık kümesini esnettikçe (yakınlık aralığı arttıkça) pozisyonunu geliştiren ülke sayısı da artmaktadır. Pozisyonunu geliştiren bu ülkeler çoğunlukla az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdir. Gelişmiş ülkelerin daha durağan kaldığı gözlenmiştir. Daha sonra, ülkelerin bu seçtikleri ağırlıkları kullanarak k-ortalamalar yöntemiyle kümeleme çalışması yaptık ve benzer eğilim gösteren ülkeleri tartıştık. Gördük ki az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, lojistik alt yapısına daha çok ağırlık veren kümelerde toplanmaktadır.Master Thesis Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Ürünlerin Satın Alma Fiyatının Tahminlenmesi(2025) Özen, Fatma Neşe; Anagün, Ahmet SermetFiyatlandırma bir ürün veya hizmet için en uygun olan fiyatı belirleme stratejisidir. Bu süreç, ticari işletmelerin kârlılığını doğrudan etkileyen temel unsurlardan biri olması nedeniyle büyük önem taşımaktadır. Artan rekabet koşulları, işletmeleri birçok alanda olduğu gibi fiyatlandırma konusunda da daha stratejik ve bilinçli davranmaya itmektedir. Bu doğrultuda, doğru fiyatlandırma stratejileri işletmelerin hem kârlılığını maksimize etmesine hem de pazarda rekabet avantajı elde etmesine katkı sağlar. Bu çalışmada, bağlantı elemanları sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın ürünlerine yönelik satın alma fiyatı tahminlemesine odaklanılmaktadır. Çoklu Doğrusal Regresyon, Rastgele Orman, Destek Vektör Regresyonu ve Yapay Sinir Ağları algoritmaları ürünlerin satın alma fiyatını tahmin etmek amacıyla uygulanmıştır. Algoritmaların performansı Korelasyon Katsayısı, Ortalama Mutlak Hata, Kök Ortalama Kare Hata, Bağıl Mutlak Hata ve Kök Bağıl Karesel Hata performans metrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, en yüksek korelasyon katsayısı ve en düşük hata oranlarıyla Rastgele Orman algoritmasının en başarılı performansı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, makine öğrenmesi yaklaşımlarının ürün satın alma fiyatlarını tahminleyebildiğini ve fiyat tahminlemesi problemleri için etkili ve uygulanabilir çözümler sunduğunu göstermektedir.Master Thesis Yükseköğretimde Risk Altındaki Öğrencilerin Belirlenmesi: Makine Öğrenmesi Kullanılarak Veri Odaklı Bir Yaklaşım(2025) Bal, Aslıhan; Anagün, Ahmet SermetBu çalışma, yükseköğretim kurumlarındaki çeşitli fakültelerde kayıp riski taşıyan öğrencilerin tespit edilmesine odaklanmaktadır. 2017 ile 2023 yıllarını kapsayan verilerden yararlanılarak, demografik, akademik ve kayıtla ilgili çeşitli değişkenler denetimli ve denetimsiz yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırmada, akademik başarı, bazı kişisel bilgiler ve katılım ölçütleri gibi faktörler ele alınarak, farklı akademik alanlarda öğrenci kaybının temel belirleyicileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bulguları, geçmişe yönelik devamlılık eğilimleri hakkında içgörüler sunmanın yanı sıra, her dönem öncesinde kayıp riski taşıyan öğrencilerin tespit edilme yeteneğini artırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, kayıp riski taşıyan öğrencilerin erken tespitini sağlayarak, üniversitelerin bu grubu önceden belirleme yeteneğini geliştirmektir. Bu doğrultuda elde edilen bulgular, öğrenci kaybının ardındaki dinamiklerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.Master Thesis Analysis and Forecasting of Multi-Region Recyclable Waste Datasets With Supervised Machine Learning Models(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Bal, Gözde Aka; Kabak, Kamil ErkanSürdürülebilir şehirler için, bölgelerin farklı atık miktarlarını tahmin etmek oldukça önemlidir; böylelikle bu miktarların bir kısmının geri dönüşü, üretim tesislerinde hammadde kullanımını enküçükleyebilecektir ve geridönüşümle karlılığı arttırabilecektir. Bu nedenlerle, bu çalışmanın amacı, farklı zaman aralıklarında ve farklı bölgelerde toplanan geri dönüşüm atık miktarlarını analiz etmektir, sonrasında farklı gözetimli makine öğrenimi yaklaşımları ile atık miktarlarını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Bu tahminler kuruluşların geri dönüşüm stratejilerini daha iyi tahminlerle daha iyi şekillendirmelerine ve en iyi geri dönüşüm toplama ve yatırım politikaları ile maliyetlerinin minimize etmeyi sağlayacaktır. Farklı noktalardan elde edilen geri dönüşüm atık veri setlerindeki belirsizliklerden ve değişkenliklerden dolayı, bu tez çalışması öncelikle geleneksel tahminleme yöntemlerini zaman serisi analizleri ile uygulamaktadır. Sonra, tanımlayıcı ve korrelasyon analizlerini içeren istatistiksel analizlerin dışında ARIMA, K-NN ve XGBoost gibi seçilmiş gözetimli makine öğrenmesi yaklaşımları ile ilave analizleri yapmaktadır. Geleneksel tahmin yöntemleriyle yapılan analizlere göre hareketli ortalama yöntemi, kağıt atıklarında diğer yöntemler arasında 97, plastik atıklarda ise 0,13 MSE değeriyle tüm bölgelerde en iyi tahmin sonuçlarını sağlamaktadır. Denetimli makine öğrenimi yöntemleri analizlerine göre, ARIMA yöntemi bölgelerin çoğunda daha iyi tahminleme sonuçlarını göstermektedir ve en iyi performans gösteren bölge 105 MSE değerine sahiptir. Son olarak, çalışma tahminleme algoritmalarını bir havuzda toplayarak ve en iyi tahminleri tanımlanan tahminleme performansı ölçütlerine göre seçerek otomatik bir tahminleme çerçevesi oluşturmayı amaçlamaktadır.Master Thesis Application of the Lean Six Sigma Methodology for Improving Long Term Maintenance Planning – Case Study(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Işık Eroğlu, Merve; Anagün, Ahmet SermetGünümüzün rekabetçi dünyasında, tüm çabalar mümkün olan en düşük maliyetle üretim hedeflerine ulaşmaya odaklanır ve mevcut makine/ekipmanlardan maksimum fayda sağlama ihtiyacını vurgular. Bu bağlamda etkili bakım stratejileri, bu amaca ulaşmak için kullanılacak ana araç haline gelmiştir. Bu çalışmada, CNC makinelerinin ve bileşenlerinin ömür analizini yapmak için bir jant şirketinin bakım verileri kullanılmıştır. Bakımda karar verme süreçleri Yalın Altı Sigma Metodolojisi uygulamaları ile desteklenmiştir. Örnek uygulamada, TÖAİK adımları tanımla, ölç, analiz et, iyileştir ve kontrol kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, makinelerin tezgah ömür kaynaklı etki analizlerinin yapılarak, potansiyel iyileştirme alanlarının belirlenmesi ve bakım operasyonları için karar verme desteğinin sağlandığı bir alt yapı oluşturmaktır. Sonuç olarak, bu analiz, yaklaşık iki yıllık bir zaman diliminde arıza süresi ve sıklığına ilişkin bilgiler kullanılarak 30 CNC makinesi için gerçekleştirilmiştir.Master Thesis Demand Forecasting Using Statistical and Machine Learning Methods – a Case Studyin Automotive Industry(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2023) Kayış, Ege Ak; Anagün, Ahmet SermetTalep tahmini, tedarik zincirinde önemli bir konudur. Artan rekabetçi piyasa koşullarında çeşitli nedenlere bağlı talep dalgalanmalarının da etkisiyle giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Talep tahmini sadece geleceğin tahmin edilmesine yardımcı olmakla kalmaz, oluşabilecek risklerin azaltılmasına ve fırsatların değerlendirilmesine olanak sağlar. Bu çalışmada, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın satış hacmi yüksek olan ürünlerine yönelik haftalık talep tahminine odaklanılmaktadır. Çalışmanın amacı literatürdeki zaman serisi tahmini çalışmalarında sıklıkla kullanılan farklı yaklaşımların performanslarını karşılaştırmaktır. Çalışmada istatistiksel yöntemler olarak Üstel Düzeltme, Mevsimsel Ayrıştırma, ARIMA, makine öğrenmesi yöntemleri olarak Rastgele Orman, Yapay Sinir Ağı (Çok Katmanlı Algılayıcılar), Destek Vektörü Regresyon, Ardışık Minimal Optimizasyon Regresyon uygulanmıştır. Yöntemlerin performansları Ortalama Mutlak Hata (MAE) ve Ortalama Kare Hatanın Kökü (RMSE) ile değerlendirildi. İstatistiksel yöntemler için mevsimsel ayrıştırmanın (toplama modeli), makine öğrenmesi yöntemleri için rastgele ormanın minimum MAE ve RMSE değerlerini sağladığı gözlemlenmiştir. Rastsal orman, uygulanan tüm yöntemler arasında MAE için 4.699,29 ve RMSE için 6.139,28 ile en iyi performansa sahiptir.Master Thesis Optimal Location of Waste Landfill Site for İzmir(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2011) Yıldıran, Ladin; Demir, Muhittin HakanÜretilen atık miktarı hızla artan nüfus ile birlikte artmaktadır. Ayrıca, kentsel yaşam tarzları değiştikçe atık miktarı ve tüketim alışkanlıkları artmaktadır. Bu artışın önemli bir sonucu olarak, atık yönetimi insan ve çevre sağlığı için önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışma İzmir'de bir katı atık düzenli depolama alanı için en uygun yeri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya konu olan tesis İzmir için ikinci depolama alanı olacaktır. Çünkü kararı verilmiş olan tesisin varlığını dikkate almamız gerekmektedir. Öncelikle katı atık sahasının yer seçimi için literatürde kullanılan kriterleri tespit ettik ve değerlendirdik. Daha sonra ek kriterler belirlendi ve kriterler için değerlendirme metotlarını incelendi. Devamında tedarik zinciri yapısı üzerinde katı atık yönetimini ekleyerek genişletilmiş bir görünüm ortaya konmuş ve genişletilmiş tedarik zinciri, akış ve sorumluluklar açısından incelenmiştir.Biz kriterleri süreci ve aday tesis yerlerinin belirlenmesi için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS), lojistik maliyetleri belirlemek için Genel Cebirsel Modelleme Sistemi (GAMS) kullandık. Daha sonra katı atık sahası için uygun olan alternatiflere Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve analitik yöntemleri kullandık. Tesisin ömrü nü göz önünde bulundurarak bu süre içerisinde parametrelerin değerleri değişse dahi tesisin en uygun yeri hala sağlıyor olması için verileri tahminleyerek analizleri tekrar gerçekleştirdik. Son olarak tüm analizlerin nihai skorlarını kullanarak en iyi alternatifi gösterdik.Master Thesis An Interactive Approach for Multicriteria Decision Making; a Logistics Application(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2014) Kaya, Anıl; Özpeynirci, Selin; Özpeynirci, Nail ÖzgürBu çalışmada çok amaçlı tedarikçi seçim problemi üstünde çalışmaktayız. Karar vericinin tercihlerini temsil eden bir içbükeyimsi fayda fonksiyonu olduğunu kabul etmekteyiz. Karar vericinin ikili karşılarştırmalarına dayanarak konveks konlar üretmekteyiz. Daha sonra, en iyi alternatif dışındaki bütün alternatifleri elemede gerekli olan en az soru sayısını belirlemek için matematisel model kuruyoruz. Optimal konilerin özelliklerini ve ikili karşılaştırmaları kullanarak iki etkileşimli algoritma geliştiriyoruz. Karar vericiye soracağımız alternatif ikilisini seçmek için bir alternatifin bir diğerinden daha iyi olma olasılığını hesaplıyoruz. Her ikili karşılaştırma sonrasında seçilmemiş ikili soruların olasılıklarını hesaplıyoruz. En iyi tedarikçiyi bulmak için algoritmalarımızı uyguluyoruz. Oluşturulmuş örnekler üzerinde hesaplamalı deneylerimizi gerçekleştiriyoruz. Gerekli olan en az soru sayısına göre algoritmalarımızı değerlendirip matematiksel model ile karşılaştırıyoruz.Master Thesis Periodic Vehicle Routing Problem With Two Types of Visits(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2015) Altınkök, Okan; Özpeynirci, Özgür; Camcı, AhmetAraç rotalama problemi 1950'li yıllardan beri çalışılan modern bir konudur. Son yıllarda, günümüzün rekabetçi ortamında, tedarik zinciri yönetimi ve dağıtım kanallarının önemi ciddi bir biçimde artmıştır. Araç rotalama problemi, bir aracın bir veya daha fazla depodan ayrılıp tüm müşterileri ziyaret ederek tekrar depo veya depolara dönüş yapmasını amaçlayan problemdir. Genellikle, araç rotalama probleminin amacı toplam kat edilen mesafeyi en azlayarak taşıma maliyetini düşürmektir. Periyodik araç rotalama problemi, klasik araç rotalama probleminin bir varyantıdır. Periyodik araç rotalama problemi, planlama periyodu içerisinde bulunan birden fazla günde müşterileri ziyaret sıklıklarına göre bir veya birden fazla ziyaret edilmesi üzerine kurulu bir problemdir. Problem her bir gün için ziyaret edilecek müşterilere ve bu müşterilerin ziyaret edilmesi için en uygun rotaya karar verir. Genellikle, ana amaç müşteri ziyaretleri için belirlenen rotaları en küçüklemektir. Müşterilerin ziyaret günlerini organize etmek, taşıma maliyetini ve araç sayısını düşürmek için önemli bir avantaj sağlar. Periyodik araç rotalama problemi 2 farklı ziyaret tipi, birbirini takip eden günlerde ziyaret edilmesi zorunlu olan iki farklı amaçlı ziyaret içermektedir. İlk ziyaret, talep bilgisini edinmek ve ürünlerin mağazadaki görünürlüğünü arttırmak üzere yapılan çalışmaları yapabilmek amaçlarıyla yapılmaktadır. Bu ziyaretler, görece küçük, hızlı araçlarla yapılmaktadır ve zaman kapasitesine sahiptir. Diğer taraftan, ikinci tip araçlar görece büyük, yavaş ve fiziksel kapasiteye sahiptir. Bu araçların ziyaret amacı ise ürünlerin müşteriye teslim edilmesidir. Daha önce de belirtilmiş olduğu gibi eğer bir müşteri herhangi bir küçük araç ile ziyaret edilmiş ise takip eden günde büyük araç ile ziyaret edilmeli ve ürünler müşteriye teslim edilmelidir. Bu sebeple, kapasite ve özellikleri farklı bu araçlarla birbirini takip eden günlerde aynı rotaları kullanarak ziyaretlerin gerçekleştirilmesi mümkün olmayabilir. Bu çalışmada, yeni bir alt sınır algoritması ve sezgisel yöntem algoritması geliştirilmiştir. Literatürde sıkça kullanılan örnek problemler üzerinde geliştirilen yöntemler test edilmiş ve sonuçları gösterilmiştir. Bu araştırma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 1001 araştırma geliştirme programı kapsamında, 213M425 numaralı proje olarak desteklenmektedir.Master Thesis Unrelated Parallel Machine Scheduling With Sequence-Dependent Setup Times and Machine Eligibility: an Application at Euro Gıda(İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2022) Ersan, Tuğçe; Özpeynirci, SelinBağlantısız paralel makine çizelgeleme problemi, bir amacı en iyilemek için bir grup işi paralel makinelere atama ve sıralamalarını belirleme ile ilgilenir. Bağlantısız paralel makine çizelgeleme problemleri modern imalat endüstrisi için en gerçekçi senaryo olmasına rağmen, diğer paralel makine çizelgeleme problemleri kadar çalışılmamıştır. Bu çalışmada, sıraya bağlı kurulum süreleri ve makine uygunluk kısıtları içeren bir gerçek hayat bağlantısız makine çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Çalışma Türkiye'de gıda sektörünün en büyük markalarından biri olan Euro Gıda firmasında yürütülmüştür. Bir matematiksel model, bir de sezgisel yöntem sunulmuştur. Çalışmanın sonuçları, geliştirilen yöntemlerin çoğu örneğe çözüm bulmakta başarılı olduğunu göstermektedir.