TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
2 results
Search Results
Research Project Periyodik Araç Rotalama Probleminin Üç Farkli Türevi Üzerine(2016) Camcı, Ahmet; Özpeynirci, Nail ÖzgürAraç rotalama problemi güncel bir problem olup ellili yıllardan beri çalışılmaktadır. Önceleri araç rotalama problemi karmaşık oluşu ve teknolojinin yeterli olmaması sebebiyle literatürde yaygın olarak ele alınamamıştır. Doksanlı yıllarda gelişen teknoloji ile araç rotalama problemleri çalışılabilir hale gelmiş ve araç rotalama problemi üzerine yapılan çalışmaların sayısı artmıştır Araç rotalama problemi bir veya daha fazla depodan çıkan araçların tüm müşterileri ziyaret ederek tekrar depoya dönmesi üzerine kurulu bir problemdir. Araç rotalama problemi kat edilen mesafeyi en küçükleyerek ulaşım giderlerini ve harcanan zamanı azalttığı gibi aynı zamanda araç sayısını en aza indirerek maliyetlerin düşmesine yardımcı olur. Buna ek olarak karbon salınımını da düşürerek çevreye verilen zararı azaltır. Son yıllarda tedarik zinciri ve dağıtım kanallarının rekabetçi piyasadaki önemi oldukça artmıştır. Dolayısıyla firmaların araç rotalama problemine olan ilgisi de artmıştır. Araç rotalama probleminin gerçek hayat ihtiyaçları üzerine birçok türevi oluşmuştur. Bunun sebebi farklı tipteki şirketlerin işleyişlerinin değişkenlik göstermesidir. Örneğin müşterilerin sadece belirli saat aralıklarında ziyaret edilebilmesi, kargo şirketinin aynı anda hem dağıtım hem de toplama işlemi yapması, bazı müşterilerin aynı araçla ve belirli bir sıra ile ziyaret edilme zorunluluğu olması gibi sebeplerden dolayı problemin birçok türevi literatürde tanımlanmış ve çalışılmıştır. Araç rotalama probleminin literatürde sıklıkla çalışılan türevlerinden birisi periyodik araç rotalama problemidir. Bu problem belirlenen bir periyot içerisinde müşterilerin bir veya daha fazla ziyaret edilmesi üzerine kuruludur. Her periyotta ziyaret edilecek müşterilere ve her periyot için araç rotalarına karar verilmektedir. Amaç genellikle toplam rota uzunluklarını en aza indirmektir. Ziyaret günlerinin uygun şekilde düzenlenmesi maliyetler ve araç sayısı açısından büyük avantaj sağlar. Bu projede periyodik araç rotalama problemi üzerine gerçek hayattan esinlenilen iki yeni problem tanımlanmıştır ve bu problemler için matematiksel modeller, alt sınırlar ve sezgisel çözüm yöntemleri geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntemlerin sonuç kalitesi ve süre performansları rassal olarak oluşturulan örnekler üzerinde test edilmiştir. İlk problem bir müşteriye yapılan her ziyareti takip eden günde farklı amaçlı bir ziyaret yapılmasını gerektirmektedir. İlk ziyaret talep toplama, ikinci ziyaret ise ürünlerin teslimi olarak düşünülebilir. İlk tip ziyaret küçük, hızlı ve zaman kapasiteli araçlarla, ikinci tip ziyaret ise görece büyük, yavaş ve fiziksel kapasiteye sahip araçlarla yapılmaktadır. Bu sebeple birbirini takip eden günlerde aynı rotaların kullanılması mümkün olmamaktadır. Gerçek hayatta müşterilerin daha sık ziyaret edilmesi satışları artırmakta ancak toplam rota uzunluğunun da artmasına sebep olmaktadır. Proje kapsamında çalışılan ikinci problemde, periyodik araç rotalama problemi kararlarına ek olarak müşterilerin ziyaret sıklığının müşteri talebini değiştirmesi durumu incelenmiştir. Proje kapsamında ele alınan problemler, detaylı olarak tanımlanmış, matematik modeli geliştirilmiş ve çözüm karmaşıklığı incelenmiştir. Problemler için alt sınır algoritmaları ve sezgisel yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen alt sınır algoritmaları ve sezgisel yöntemin performansları rassal örnekler üzerinde test edilmiştir.Research Project Yük Birleştirme ve Sevkiyat Planlaması Problemleri(2018) Camcı, Ahmet; Özpeynirci, Nail ÖzgürUzak mesafe ve uluslararası yük taşımacılığı, rekabetin oldukça fazla hissedildiği ve hizmet sağlayıcıların en iyi hizmeti, en düşük maliyetle vermek durumunda olduğu bir pazardır. Bu zorluğun üstesinden gelmek için hizmet sağlayıcıları, ölçek ekonomisinden faydalanan, verimli ve düşük maliyetli yük birleştirme sistemleri geliştirmektedirler. Bu bakımdan, hizmet sağlayıcıları maliyetleri en azlamakla birlikte farklı müşterilere ait, bir tam araç yükünden az, farklı boyut ve miktardaki parsiyel yüklerinin bir veya fazla araç içerisine yüklenerek, müşterinin talep ettiği zaman aralığı içerisinde dağıtımını sağlamayı planlamaktadır. Bununla birlikte, hizmet sağlayıcılarının çoğu yüklerin teslimatını araç ile direk olarak veya sözleşmeli yurtdışı acentesinin aktarma depoları üzerinden, aracın seyahat süresini kısaltmak ve farklı bölgelere servis sağlamak için yapmaktadır. Hizmet sağlayıcıları buna benzer yük birleştirme planlarını günlük operasyon süreçleri içerisinde sık sık yaparlar ve genellikle çözümleri el ile bulurlar. Hizmet sağlayıcılarının fazla miktarda araç yükünden az yükleri olduğunda, bir veya birkaç sevk memuru daha yük birleştirme planları için tahsis edilir. Problem gerçek hayat uygulamalarında sıklıkla karşılaşılmasına rağmen, genellikle karar verici tarafından elle çözülür. Bu sebeple, araştırmanın amacı hizmet sağlayıcısının operasyonel planlamalarında yük birleştirme ve sevkiyatın entegre değerlendirilmesi için bir çözüm yaklaşımı tasarlamaktır. Böyle bir yaklaşım, hizmet sağlayıcılarına toplam maliyetleri azaltmak için yardımcı olabilir ve hem taşımacılık hem de insan kaynaklarının verimli kullanımını artırabilir. Ayrıca, araştırma yeni bir problem tanımlama ve problemin ana özelliklerini analiz ederek mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır. Bu proje kapsamında, problemin matematiksel programlama modeli geliştirilmiş, problemin hesaplama karmaşıklığı gösterilmiştir. Probleme özgü kesin ve sezgisel çözüm yöntemleri ile alt sınırlar geliştirilmiştir. Ayrıca önerilen çözümlerin gerçek hayata uygulanabilirliğini görmek için üç boyutlu kutu paketleme problemi de proje kapsamında çalışılmış ve geliştirilen kesin ve sezgisel yöntemler ile entegre bir şekilde çalışması sağlanmıştır. Son olarak yüklerin zamanında teslim edilme zorunluluğu esnetilerek geç teslim edilmesine izin verilir ise elde edilecek maliyet avantajları ile ek cezalar geliştirilen çok amaçlı matematiksel programlama modelleri ile incelenmiştir. Proje kapsamında bir yüksek lisans ve bir doktora tezi tamamlanmış, INFORMS Vaka ve Ders Malzemesi yarışmasında (INFORMS Case and Teaching Material Competition, 2016) finale kalan bir vaka hazırlanmış ve proje konusunu temel alan bir ürün geliştirmek amacı ile TÜBİTAK TEYDEB 1512 Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı kapsamında destek alarak İzmir Bilimpark'ta bir şirket kurulmuştur.