TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
Search Results
Article Demans Hastalarının Birincil Aile Bakıcılarının Sağlığı Üzerine İkincil Bakım Verenin Etkileri: Fiziksel ve Psikolojik Yönlere Odaklanma(2025-09-30) Yener, Görsev G.; Ozalevli, Sevgi; Yakut, Hazal; Felekoğlu, ElvanAmaç: Dünya genelinde demans hastası sayısı artmakta ve hastalığın erken dönemlerinden itibaren bakım verenlere ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak, birincil bakım verenin yanında ikincil bir bakım verenin bulunmasının birincil bakım verenin fiziksel ve psikolojik sağlığı üzerindeki etkisi net değildir. Bu çalışma, ikincil bakım veren bulunan ve bulunmayan birincil bakım verenlerin fiziksel ve psikolojik parametreler açısından karşılaştırılmasını amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, İzmir’de bir üniversite hastanesinin nöroloji polikliniklerinden alınan 61 demans hastasının birincil aile bakıcısını içermektedir. Katılımcılar, bakım verme düzenlemelerine göre iki gruba ayrılmıştır: tek başına bakım verenler (n=26; %42,6) ve ikincil bir bakıcıyla birlikte bakım verenler (n=35; %57,4). Fiziksel sağlık, Nordic Kas-İskelet Sistemi Anketi (kas-iskelet sistemi bozuklukları), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (fiziksel aktivite) ve Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (yorgunluk) kullanılarak değerlendirilmiştir. Psikolojik sağlık ise Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu ve Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında psikolojik ölçümler açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, fiziksel sağlık açısından farklılıklar gözlemlenmiştir. İkincil bir bakıcısı olmayan bakıcılar, bakım verme görevleri nedeniyle günlerinin anlamlı derecede daha büyük bir bölümünü oturarak geçirmiştir (p=0,020). Ayrıca son yedi gün içinde omurga (p=0,05), üst ekstremiteler (p=0,046) ve alt ekstremitelerde (p=0,019) daha fazla kas-iskelet şikâyeti rapor edilmiştir. Sonuç: İkincil bir bakımverenin varlığı, demans hastalarına bakan birincil bakımverenlerin fiziksel sağlığıyla ilişkilidir; ancak psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Bu bulgular, bakımverenlerin sağlıklarını koruyabilmeleri için fiziksel destek sağlanmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Özellikle bakımın kültürel olarak aile içinde yürütüldüğü toplumlarda, çok yönlü bakımveren destek programlarına duyulan ihtiyacı öne çıkarmaktadır.Article KOAH Hastalarında Vücut Ağırlığı-Yürüme Mesafesinin Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi İle İlişkisi: 6 Dakikalık Yürüme Mesafesi İle Karşılaştırmalı Bir Çalışma(2025-08-31) Aktan, Rıdvan; Alpaydin, Aylin Ozgen; Ozalevli, SevgiAmaç: Bu çalışmanın amacı, geliştirilmiş bir sonuç ölçütü olarak 6 dakika yürüme testi mesafesi-vücut ağırlığı çarpımı (yani 6 dakikalık yürüme işi-6DK-İŞİ) ile sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi 6 dakika yürüme testi mesafesi ile karşılaştırmaktı. Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmaya orta-ağır KOAH'lı toplam 81 hasta (ortalama yaş: 61.0±4.6 yıl) dahil edildi. Çalışma Ocak 2025 ile Mart 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Hastaların klinik özellikleri, akciğer fonksiyon testleri, 6 dakika yürüme testi mesafeleri ve Saint George Solunum Anketi (SGRQ) ile ölçülen sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi sonuçları kaydedildi. 6DK-İŞİ, 6 dakika yürüme testi mesafesi ve vücut ağırlığının birbiriyle çarpımı olarak hesaplandı ve kg.metre (kg.m) olarak kaydedildi. SGRQ ile 6 dakika yürüme testi mesafesi ve 6DK-İŞİ arasındaki korelasyon katsayıları ve basit doğrusal regresyonlar değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama 6 dakika yürüme testi mesafesi ve 6DK- İŞİ sırasıyla 441.5±83.3 m ve 33176.2±9865.8 kg.m idi. 6DK-İŞİ SGRQ alt alanlarıyla (r=−.582 ile −.641 arasında, p<.001) 6 dakika yürüme testi mesafesine (r =−.381 ile −.455 arasında, p<.001) kıyasla daha güçlü korelasyonlar gösterdi. Ayrıca basit doğrusal regresyon analizine göre, SGRQ toplam puanı ile 6 dakika yürüme testi mesafesi arasındaki belirleme katsayısı (R2) .207 iken 6DK-İŞİ ise .411 idi. Sonuç: Bulgularımız 6 dakika yürüme testinde kat edilen basit mesafe yerine 6DK-İŞİ’nin kullanılmasının, yaşam kalitesi ile ilişkisi nedeniyle orta-ağır KOAH'lı hastalarda daha avantajlı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle 6DK-İŞİ orta-ağır KOAH'lı hastalarda fonksiyonel kapasiteyi tahmin etmek için daha etkili bir sonuç parametresi olabilir. Daha geniş, daha çeşitli popülasyonlarla ve uzunlamasına tasarımlarlı gelecek çalışmalara ihtiyaç vardır.