TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
3 results
Search Results
Article Diplomatik Arabuluculuğun Farklı Yönleri: Diplomatik Ortamlarda Tercüman Bulundurmanın Dil Dışı Nedenleri(2024-07-20) Akgün, Yaşar; Karakoç, Nihal YetkinDiplomasi, günlük yaşamın pek çok alanına sirayet eden bir kavramdır. Bu kavramın medya ortamlarında sıklıkla yer alması ve tartışılması, akademik boyutlarda da ele alınmasına neden olmuştur. Diplomasinin uygulama sürecine dâhil olan her bir uzmanlık ve meslek alanı, bu süreçte önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda, sözlü çeviri büyük önem arz etmektedir. Çeviribilimin önemli bir alt dalı olan sözlü çeviri uğraşı, esasında antik dönemlere kadar uzanan köklü bir geçmişe haizdir. Ancak sözlü çeviri, çeviribilimin diğer alt alanlarına kıyasla nispeten daha az çalışılmış bir alandır. Sözlü çevirinin bilimsel düzlemde irdelenmesinin gecikmesi, diplomasi sürecindeki rolünün tartışılmasını da geciktirmiş; bu alanda yapılan kısıtlı çalışmalar ise çevirinin diplomasideki rolünün yalnızca dilsel boyutlarını ele almıştır. Siyasi ve diplomatik ortamlarda önemli bir yeri olan diplomasi çevirmenliği, gizlilik ve diğer bazı sebeplerle yeterince incelenememiştir. Dolayısıyla bu çalışma, diplomasi alanında çalışan sözlü çevirmenlerin yalnızca dilsel nedenlerle değil, -diplomasi sürecindeki tüm paydaşların ortak dil bilmelerine ve ilk bakışta bir tercüman bulundurmaya gerek duyulmamasına rağmen- dil dışı nedenlerle de istihdam edilebileceklerini konu edinmektedir. Bu husus, hem diplomasi hem de çeviri alanı için önem arz etmektedir. Bu bağlamda, makale boyunca çevirmenlerin diplomasi süreçlerinde ülkenin millî dilini temsil etme, iletişim hatalarını üstlenme, diplomatlara danışmanlık yapma ve zaman kazandırma gibi dil dışı rolleri irdelenmiştir.Article Yetkin Karakoç, N. (2022). Çeviri ve Diplomasi. İstanbul: Çeviribilim Ajans ve Yayıncılık, 163 S. Isbn: 978-605-365-84993-9-3(2023-12-30) Akgün, YaşarÇeviri uğraşı yazılı olarak kendi içerisinde değerlendirildiğinde halihazırda yeni bir alan olarak karşımıza çıkmaktayken, çeviribilimin önemli bir alt dalı olan sözlü çeviri ise yazılı çeviriye kıyasla daha da yeni ve güncel bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Nispeten yeni bir alan olmasından dolayı, sözlü çeviri alanında üretilen gerek teorik gerek pratik çalışmalar alanın kilometre taşları olarak oldukça değerli çalışmalar olmalarına rağmen, sözlü çeviri alanı halen kavramsallaştırılmayı ve pratik düzlemde açıklanmayı bekleyen sayısız sorunsallar ile doludur. Sözlü çeviri alanı bu kapsamda kendi gizemini korumaktayken, diplomasi alanında ifa edilen diplomasi çevirisi ise, gerek yazılı gerekse de sözlü olarak çeviribilimin halihazırda açıklanmayı bekleyen çok katmanlı karmaşık yapısına yeni bir katman eklemektedir. İçerdiği bilişsel ve duyuşsal süreçlerin karmaşıklığından ötürü çeviribilimin oldukça ilgi çekici bir alanı olan sözlü çevirinin, bir o kadar da gizemli olan diplomasi süreçleriyle beraber kullanılması daha öncesinde bu iki alanda yeteri kadar çalışma gerçekleştirilmemesinden ötürü, güncel çalışmalara olanak tanımaktadır. Söz konusu güncel çalışmalara en iyi örneklerden biri olarak, Nihal Yetkin Karakoç tarafından ilk olarak 2015 yılında kaleme alınan ve ilk baskısı 2016, ikinci baskısı ise 2022 yılında yayımlanan Çeviri ve Diploması kitabı gösterilebilir. Üst düzey diplomatik ve askeri görüşmeler/müzakerelerde uzun yıllar çalışma fırsatı bulan Nihal Yetkin Karakoç bu süreçte edindiği uygulamalı deneyimlerini, gerçekleştirmiş olduğu uzun yıllara dayanan literatür araştırmasıyla beraber kavramsal boyutta irdelemekte, diplomasi ve sözlü çeviriyi beraberinde ele almaktadır.Article Diplomasi Çevirmeni için Taraflılık/tarafsızlık ve Sözlü Diplomasi Çevirisindeki Denetim/ Müdahalelere Bir Bakış(2018) Karakoç, Nihal YetkinDiplomatik görüşmelerde her iki taraf da ortak bir dili en iyi şekilde bilse bile kendi dillerindekonuşmaları ve bu diller arasında aracılık yapacak bir çevirmen olması her zaman tercih nedenidir.Bunun ardında iki temel neden olduğu düşünülür: Birincisi, ulusal neden, yani ana dil kullanımınınulusal kimliğin doğal ifadesi olması, aynı zamanda da siyasi liderin yakın çevresindeki izleyiciyledayanışma içinde olduğunun ifadesi (Baker, 1997, s. 113), ikincisi de taktiksel neden (Baranyai, 2011),yani çevirmenin “tampon bölge” işlevi görmesidir. Çevirmenin varlığının daha da önem kazandığıböyle bir ortamda, çevirmenin toplum nezdinde prestiji yüksektir, ancak çevirmen mesleki açıdangücü çeviri talebinde bulunmuş olan üst düzey yetkili ile karşılaştırıldığında, sahip olunan maddivarlıklar ve yapılan eylemlerin denetlenmesi gibi bileşenler açısından denk değildir. Çevirmen güçilişkilerinin asimetrik olduğu bu ortamda her bir sözcüğü mercek altına alınarak işini yapmaktan so-rumludur. Çeviribilim alanyazınında yazılı ve sözlü çeviride güç ilişkileri ve taraf/ tarafsız olma konusuincelenmiş olsa da Schäffner’ın (1997) belirttiği gibi “hassas” bir metin türü olmasından ötürü sözlüdiplomasi metinleri çevirisi bağlamında bu konu yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmada çevirmenindiplomasi çevirisi yapılan ortamdaki konumu ele alınarak çeviri sürecinde taraflı/tarafsız olma halive çevirmene yapılan denetim/müdahaleler mercek altına alınmaktadır. Çalışma, taraflılık/tarafsızlıkkonusunun böyle bir ortamda çok boyutlu olduğuna ve bu konunun çevirmenin sorumluluğunun ötes-inde olup, diplomasi çevirisi ortamındaki güç sahibi aktörler ve çevirmenin kararına bağlı olarak çevirikonusuna göre değişebileceğine, hatta aynı görüşme içerisinde belli konularda taraflı belli konu-larda tarafsız kalınabildiğine vurgu yapmaktadır. Denetimin sadece görüşme sürecinde çevirmeninsöylediklerinin kontrol edilmesi anlamına gelmediği ortaya konmuştur. Gerekçelendirilebilir ve ger-ekçelendirilemez olarak ele alınabilen denetim adı altında yapılan diplomatik müdahaleler, sözdizimi değişikliklerinden, yeniden bağlamlaştırmaya kadar çeşitlilik gösterebilmektedir. Araştırma, konularıalanyazın araştırmaları, basına yansıyan örnekler ve şahsi mesleki deneyim/gözlemlerin yanı sıra sözkonusu sorular için kendilerine ulaşılan diplomatik çevirmenlerin gözlem ve ifadelerinden yola çıkarakirdelemektedir. Çalışmanın içeriği hem çeviribilim hem de eğitim alanını ilgilendirmektedir. İleridede farklı hassas çeviri ortamlarında güç ilişkileri bağlamında çevirmenin konumu, çeviri sürecindekitaraflılığı/tarafsızlığı ve diplomasi metinleri çevirisine yapılan müdahaleler ele alınabilir. Ayrıca, buçalışmanın bir devamı olarak, anket/röportaj vb. yollarla diplomasi çevirmeni ile görüşülüp, konu kül-türel ya da kültürlerarası olarak nicel bir çalışma halinde incelenebilir.