TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
6 results
Search Results
Article Afet Haberi Başlıklarının Çevirisinde Tutumsal Anlam Kaymaları: Türk Medyasındaki Söylemin Yanmetinsel Analizi(2025-10-27) Şener, OlcayBu çalışma, komşu ülke Yunanistan’da meydana gelen bir afetin, Türk medyasında çeviri yoluyla nasıl temsil edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, BBC News, Euronews, CNN ve The Independent adlı dört farklı medya kuruluşundan seçilen 12 İngilizce ve Türkçe haber başlığı analiz edilmiştir. Haber başlıkları yanmetinsel unsurlar olarak, Değerlendirme Kuramı’nın (Appraisal Theory) (Martin & White, 2005) Tutum (Attitude) dizgesi çerçevesinde nicel ve nitel yöntemlerle incelenmiştir. Her iki dildeki haber başlıklarının tutumsal anlam kaymaları, Tutum dizgesinin üç alt ulamı olan duygulanım (affect), yargı (judgement) ve takdir (appreciation) bağlamında analiz edilmiştir. Nicel analiz, iki dil arasında anlam kaymaları açısından sınırlı bir fark olduğunu gösterirken; karşılaştırmalı nitel analiz ise, tutumsal anlamlarda daha belirgin kaymalar olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle haber başlığı çevirilerinin duygulanım (affect) kategorisinde duygusal tepkileri yoğunlaştırdığı; takdir (appreciation) kategorisinde ise kültürel-estetik değerleri zayıflattığı gözlemlenmiştir. Öte yandan, yargı (judgement) kategorisinin ideolojik motivasyonlarla şekillendiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, her iki dilde de hükümet gücüne yapılan vurgunun artırılması açısından bir tutarlılık saptanmıştır. Bulgular, anlam kaymalarının her zaman tarafsızlık hedefiyle gerçekleşmediğini; bu kaymaların etkisinin, çevirinin üretildiği sosyo-politik ve ekonomik bağlamla ilişkili olabileceğini göstermektedir.Article Citation - WoS: 3Citation - Scopus: 6Identifying Collocations in Turkish Using Statistical Methods(Ahmet Yesevi University, 2016) Metin, S.K.; Karaoğlan B.; Karaoglan, BaharCollocation is the combination of words in which words appear together more often than by chance in order to create a block of meaning. Since the extraction of collocations provides many benefits in automatic processing, translation of Turkish texts and in learning Turkish, it is an important issue in Turkish natural language processing. In this study several statistical techniques, including occurrence frequency, pointwise mutual information and hypothesis tests, are applied on Turkey Turkish corpus to automatically identify collocations. We have utilized both stemmed and surface forms of words in order to explore the effect of stemming in collocation extraction. The techniques are evaluated using the F-measure. The chi-square hypothesis test and pointwise mutual information methods have produced better results compared to other methods. In addition, we have observed that when words are stemmed, methods which may be considered as successful in collocation extraction may be more clearly discriminated. © 2016, Ahmet Yesevi University. All rights reserved.Article Lernerbewertungen zum team-unterricht bei DAF2 an der universität(2010) Mesbah, B.SevinçBu araştırmanın amacı ikinci yabancı dil olarak öğretilen Almanca (ALM2YD) derslerinde gerçekleştirilen yeniliklerle ilgili olarak öğrencilerin görüşlerini almak ve bunları değerlendirmektir. 2006 yılı güz döneminden itibaren üçüncü ve dördüncü sınıflardaki Almanca derslerinde çift okutmanlı öğretimin uygulanması ve dördüncü sınıflardaki final sınavlarına sözlü sınavların eklenmesi suretiyle bazı yenilikler getirilmiştir. Haftada dört saat olan Almanca dersleri dilbilgisi ve konuşma dersi olarak ikiye ayrılmış, konuşma dersleri üçüncü sınıflarda haftada bir saat, dördüncü sınıflarda ise haftada iki saat olmak üzere ayrı bir öğretim elemanı tarafından yürütülmeye başlanmıştır.Bu çalışmanın evrenini dördüncü yıl yani sekizinci dönem üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Final sözlü sınavına giren 160 son sınıf öğrencisine anket dağıtılmıştır. Ankette bir evet/hayır sorusu ve bir açık-uçlu soru sorulmuştur. Nitel araştırma yöntemi uygulanarak, açık-uçlu soru ile öğrencilerin verdikleri evet/hayır yanıtına bir açıklama getirmeleri sağlanmıştır. Buradaki amaç, öğrencilerin düşüncelerini ayrıntılı bir şekilde açıklamalarına olanak sağlayarak eğer varsa programda ortaya çıkan sorunu veya sorunları tesbit etmektir. Üniversitede ALM2YD sınıflarında öğrenim gören öğrencilerin yeni model hakkındaki görüşlerini derlemek önemlidir. Bu suretle öğrenci perspektifinden programın incelenmesi mümkün olmaktadır. Öğrencilerin ankette görüşlerini açıkça ve detaylı bir şekilde ifade ettikleri görülmüştür. Elde edilen öğrenci yorumları olumlu ve olumsuz olmak üzere iki grupta incelenmiştir.Anketten elde edilen verilere göre: 160 öğrencinin 150'si ankete katılmıştır (%93,75). Ankete katılan öğrencilerden 14 öğrencinin çift okutmanlı Almanca derslerini olumsuz bulduğu görülmektedir (%9,33). Bu öğrenciler, iki öğretim elamanına alışmanın tek bir öğretim elemanına alışmaktan daha zor olduğunu; çift okutmanla konuların bölündüğünü, böylece etkili bir çalışma yapılamadığını belirtmişler ve iki öğretim elemanının farklı telaffuzlarının olmasını olumsuz bir durum olarak değerlendirmişlerdir.Almanca derslerinde uygulanan çift okutmanlı öğretim ve sözlü sınavlar hakkında öğrencilerin büyük oranda (136/150=%90,66) olumlu geri-bildirimde bulundukları gözlenmektedir: Öğrenciler bu öğretim modelini verimli bulduklarını ve bu sayede özgüvenlerinin daha da geliştiğini; ayrı işlenen konuşma dersleri sayesinde dil öğrenme becerilerinin geliştiğini ye konsantrasyonlarının arttığını; iki farklı öğretim elemanından farklı iki yöntem öğrenme şansını elde ettiklerini; öğrenimin daha etkili ve daha az stresli olduğunu; yapılan tekrarların sözcük dağarcıklarını geliştirdiğini ve bu sayede sözlü sınavda daha başarılı olduklarını belirtmişlerdir.Anket sonuçlarından yola çıkarak, konuşma derslerinin öğrencilerin konuşma becerilerinin geliştirilmesine olumlu katkısı olduğu gözlemlendiğinden çift okutmanlı Almanca öğrenimine devam edilmesine ve 2008-2009 Güz Dönemi' nden itibaren her düzeyde Almanca sözlü final sınavları yapılmasına karar verilmiştir.Article Türkçe Soru Tümcesi Türleri ve Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Materyallerindeki Yeri(2010) Özgen, MuratTürkçe soru tümceleri, Türkçe dilbilgisi çalışmalarında yeterince ayrıntılı olarak betimlenmemiş bir alandır. Soru tümceleri yapılanış süreçleri ve türleri açılarından yabancı dil öğretimi ortamlarına bir bütüncül betimleme ile de aktarılmış değildir. Oysa ilgili kuramsal tartışmalardan hareketle ne gibi alt türler sergilediği konusunun dikkatlice ele alınması ve yeni betimlemeler doğrultusunda, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanına aktarılması gereği açıktır. Günümüz yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kitaplarında, soru tümceleri ayrıntılı olarak ele alınmamakta; ele alındığı yönleriyle ise anlamsal bağlamın dışına çıkıp yapısal çözümlemelere yer vermemektedir. Bu çalışmada, bu türden öğretim materyalleri içerisinde, soru tümcelerinin ne ölçüde yer aldığı, ne türden soruları öğretmeyi amaçladığı ve metinlerde hangi tür soru tümcelerinin yer aldığı sorularına yanıt aranmıştır. Bu gözlemler doğrultusunda, bu çalışma, Evrensel Dilbilgisi ve Bilgi Yapısı Kuramları çerçevesinde, soru tümcelerine yeni bir sınıflandırma önerisi getirmekte; soru tümcelerine yönelik geleneksel saptamaların bu bağlamda yetersiz kalacağını savunmaktadır.Article Medyada "doğru" Türkçe Tartışmaları Üzerine: Betimleyici-kuralcı Yaklaşımlar ve Ötesi(2013) Duman, DeryaKitle iletişim araçlarında kullanılan Türkçe, popüler bir konu olarak sayısız eleştiri yazısına konu olmaktadır. Gazetecilik, spikerlik, akademisyenlik, öğretmenlik, okutmanlık gibi çeşitli meslek grupları ve uzmanlık alanlarından kimselerce yazılan "Türkçenin kullanımında yapılan hatalar" konulu bu çalışmaların büyük çoğunluğu dilbilimsel bakış açısıyla yazılmamış olmalarından ve yöntemsel ve kuramsal bir temele dayanmamalarından kaynaklanan birtakım yanılgılar içerebilmektedir. Zaman zaman okullarda da okutulan bu incelemeler hayli öznel ve tartışmaya açık yargılar ortaya koymakta, kimi durumlarda ortaya atıldıkları andan itibaren yeni tartışmaları beraberinde getirmekte ve böylelikle söz konusu tartışmalar bir kısır döngü içerisine girmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de son on yıl içerisinde yayımlanmış, Türkçenin kullanımının konu edildiği 12 adet kitaptan oluşturulmuş bir bütünce incelenmiş, çalışmalarda rastlanan kuramsal ya da yöntemsel yanılgılar tartışılmış ve bu bakış açısının yarattığı çelişkiler ortaya konmuştur. Çalışmanın amacı, dil planlamasında ve toplumda dil bilincinin arttırılmasına faydalı olabilecek bu türün, verimli hâle gelmesini sağlamak ve toplumdilbilim çalışmaları için yeni çalışma alanları önermektirArticle Türkçenin Yazımında Ölçünleştirme Sorunu Üzerine: Düzeltme İminin Artsüremli İncelemesi(2018) Duman, DeryaTürkçe görece yakın bir tarihte yeni alfabeye geçmiş olsa da yazımkurallarının değişim süreci hâlâ devam etmektedir. Yazım kılavuzundayapılan değişikliklerle tutarsızlıklar ortadan kaldırılmaya çalışılmış, budeğişiklikler zaman zaman yeni tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bunedenle, Türkçenin yazımıyla ilgili sorunlarla ilgili geniş bir literatürünvarlığından söz edilebilir. Bu literatürün en sorunlu alanlardan birisi dedüzeltme imi olarak karşımıza çıkmakta. Bu çalışmanın amacı düzeltmeiminin basın yayında kullanımının artsüremli bir patronunu çıkarmanın yanısıra, olası bir revizyon tartışmasını gündeme getirmektir. Bu amaçla otuzaryıllık aralarla (1950, 1980 ve 2010) belirlenmiş üç dönemde gazete, dergi vekitaplarda düzeltme iminin kullanımı söz konusu yazım kuralları uyarıncasayısal olarak incelenmiş ve sayısal veriler dönemlere göre karşılaştırılmıştır.Araştırmanın bulguları ışığında dönemler arası farkların olası kaynakları veçözüm yolları tartışılmış; durum dil planlaması perspektifinden tartışılmıştır.