TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
7 results
Search Results
Article Investigation of Backlash and Friction Nonlinearities in a 1-DoF Electromechanical System Based on Experimental Data(2025-12-25) Ertugrul, Seniz; Abedinifar, MasoudThe characterization of nonlinearities, specifically backlash and friction, in one-degree-of-freedom (1-DoF) electromechanical systems is essential for achieving high-precision control. This study presents a systematic investigation into the identification of these phenomena using a white-box modeling approach. An experimental platform, consisting of a brushed DC motor with a gearbox and a 3D-printed L-shaped load arm, was developed to generate input-output data from sinusoidal voltage excitations. A comprehensive nonlinear model, developed in MATLAB/Simulink, incorporated electrical dynamics, Coulomb and viscous friction, gravitational torque, and backlash dead-zone effects. Two complementary parameter identification methods, Nonlinear Least Squares Errors (NLSE) estimation and a Genetic Algorithm (GA), were applied to estimate the model's unknown parameters. Results demonstrated that both approaches successfully captured the dominant system dynamics; however, NLSE achieved superior accuracy in both identification (RMSE = 0.13 rad/s, R2 = 0.99) and verification (RMSE = 0.16 rad/s, R2 = 0.96) phases, compared to GA (RMSE = 0.21-0.22 rad/s, R2 = 0.94-0.97). These findings demonstrate that, with identical initialization and constraints of system parameters, a physics-based white-box model combined with NLSE provides a more reliable and precise characterization of combined backlash and friction nonlinearities than GA for the investigated 1-DoF electromechanical system and excitation conditions.Article Aa7475-t7351 ve Aa2219-t851 Alaşımlarının Frezelenmesinde Kesici Takım Kaplamalarının ve Kesme Parametrelerinin Yüzey Pürüzlülüğü Üzerine Etkisinin Deneysel Olarak İncelenmesi(2024-03-28) Gençalp Irizalp, Simge; Karaoğlu, Handenur; Erçayhan, Yiğit; Akgün Kayral, Selda; İrizalp, Simge Gençalp; Kayral, Selda AkgünBu çalışmada AA 2219-T851 ve AA 7475-T7351 alaşımlarının frezelenmesinde kesme hızı (500, 600, 700m/dk), ilerleme miktarı (0,1 ve 0,15 mm/diş) ve talaş derinliği (1 ve 8 mm) değişkenleri kullanılmış ve kaplamasız tungsten karbür (WC) kesici uç ve zirkanyum nitrür (ZrN) kaplamalı kesici uç kullanılarak kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneyler sonucunda en ideal yüzey kalitesinin elde edildiği kesme hızı, ilerleme miktarı, talaş derinliği ve kesici uç belirlenmiştir. Sonuç olarak, iki farklı mekanik dayanıma sahip alüminyum alaşımının yüzey sonuçları karşılaştırılıp optimum işleme değerleri bulunmuştur. En düşük yüzey pürüzlülüğü 700 mm/dk kesme hızı, 0,1 mm/diş ve 1 mm ilerleme miktarı parametrelerinde elde edilmiş ve ilerleme hızı arttıkça yüzey kalitesinin artmasının yanında ZrN kaplamalı kesici uç kullanılması ile daha iyi yüzey özelliklerine ulaşılmıştır.Article User-Centered Approaches in Conventional and Autonomous Truck Design and Future Effects on Environmental Design(2022-04-30) Dilaver, Nimet; Küçükerman, Önder; Hasırcı, DenizMeeting the world’s increasing need for transportation today soon requires the development of autonomous vehicle systems. User-centered approaches in industrial design are crucial to advance technological, mechanical, and equipment specifications and provide effective driving experiences. This study analyzes conventional and new generation autonomous vehicles through user-centered design (UCD) and drivers’ experiences. Turkish company BMC and the new truck series “Tuğra” are selected. Participants are truck drivers, designers, engineers, and specialists. Observations and face-to-face interviews investigated comfort, usefulness, usability, desirability, accessibility, credibility, findability, and value from the elements of user experience design within the truck, as well as users’ awareness of UCD. Credibility and usability were among the highest-ranked principles. The participants provided valuable information for the design development of trucks, and ideas for future problems and solutions. Further multidisciplinary research that focuses on technical, as well as social and ethical issues is essential in this new and emerging area.Article Belediye Otobüslerinin Yht İstasyonu İçin İlçe Güzergâhlarının Çkkv İle Belirlenmesi: Kırıkkale İli Örneği(Konya Teknik Univ, 2023-07-13) Bayram, Buse; Kara, Mert; Yumuşak, Rabia; Cürebal, Ahmet; Eren, TamerGünümüzde artan nüfusla birlikte bireysel araç sayısı ve dolayısıyla trafik yoğunluğu da her geçen gün artmaktadır. Hem şehir içi hem de şehirlerarası trafik yoğunluğunu azaltmaya yönelik olarak çalışmalar yapılmakta olup, şehirleri daha hızlı ve ekonomik bir şekilde birbirlerine bağlayan yüksek hızlı tren (YHT) projesi bunlardan biridir. Kırıkkale ilinde YHT istasyonunun kurulacak olması, efektif ilçe bağlantıları yapılarak daha fazla insanın kolay bir şekilde YHT hizmetini kullanması trafik yoğunluğu sorununa büyük etki edecektir. Bu bağlamda belediye otobüslerinin YHT istasyonu için ilçe bağlantılarının sağlanmasında Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden AHP (Analytic Hierarchy Process), TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to An Ideal Solution) ve PROMETHEE (The Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluation) entegre şekilde kullanılmıştır. Yöntem sonuçları karşılaştırıldığında Kırıkkale Üniversitesi – Osmangazi hattı için 2. güzergâhın seçildiği görülmekte olup, diğer ilçeler için de alternatif güzergâhların sıralamaları elde edilmiştir. Çalışma, Kırıkkale’de açılacak YHT durağı ile ilçelerin ve binlerce öğrencisi bulunan üniversitenin bağlantısını sağlamakta olduğundan, il bazında yapılmış en kapsamlı çalışma özelliğini taşımasının yanı sıra YHT için güzergâh belirleme çalışması olarak da literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.Article KÖPRÜ YAPILARINDA YERALTI RADARI (YR) VE KABLOSUZ SENSÖR AĞI (KSA) İLE OLUŞTURULAN SAĞLIK DEĞERLENDİRME SİSTEMİ(2016) Kılıç, GökhanBu yayında belirlenen örnek çalışma köprüsü üzerinde gelişmiş Tahribatsız Muayene Teknikleri (TMT): Yeraltı Radarı (YR) ve Kablosuz Sensör Ağı (KSA) kullanılarak elde edilen sonuçlar detaylı biçimde ele alınmıştır. Köprülerin yapısal bilgileri olarak donatının yeri, nem bilgisi ve herhangi bir noktasındaki sapmaları belirlenir. Özet olarak, yukarıda bahsedilen tekniklerin kullanımı ile köprülerin yapısal bütünlük ve genel fonksiyonelliklerinin değerlendirilmesi ve gözetimi için bir tümleşik model/yaklaşım geliştirilmek istenmiştir. Bu çalışma, potansiyel olarak köprü yapılarının mekanik ve fiziksel davranışlarının daha iyi bir şekilde anlaşılmasına yönelik katkı sağlayabilir ve sonuç olarak öngörülen yaşam sürelerini ve işlevselliklerini değerlendirebilir. Bu mekanizmanın gelecekte mühendisler tarafından betonarme köprüler üzerinde detaylı yapısal değerlendirmeler sunmak için kullanılabileceği düşünülmektedirArticle Aerodynamic Analyses of an Integrated Low-Pressure Compression System for Adaptive-Cycle Micro Turbofan Type Jet Engine(2022-09-19) Acarer, Sercan; Gürbüz, M TayyipUnmanned Aerial Vehicles (UAVs) are commonly propeller-driven and low-speed. The concept of cost-efficient, much higher speed and longer range applications of micro jet engines was previously addressed such that an existing basic turbojet engine was converted into a single spool turbofan without using additional components of booster and low pressure turbine. Normally, this situation emerges matching problems since two spools are required to adjust the fan speed independently. A simple solution was to use a Continuously Variable Transmission (CVT) gearbox to adjust optimal speed for the fan. As a result, missing of the positive functionality of the booster would lump into the fan root to form a unified low pressure compression system (unified-LPC). Such a unified-LPC demands unique characteristics of having an extreme twist, very high pressure ratio and mass flux at the root section than at the tip section, despite the exact opposite is being enforced due to the wheel speed rise with radius. In light of these challenges, this work aims to investigate detailed aerodynamics of an existing design previously made and reported by the authors. It is shown that, despite the aerodynamic loading contrast throughout the span, the unified-LPC can still have a wide operating range and acceptable off-design aerodynamics. Complementing the previous design- oriented work, this paper aims to provide guidelines for such unified compression systems.Article SOĞUK DÖVME KALIPLARINDA ÖMÜR ARTIŞI ELDE ETMEK İÇİN BASKIN HASAR MEKANİZMASININ BELİRLENMESİ(2019-09-28) Toparlı, M. BurakBu çalışma kapsamında soğuk dövme yöntemiyle üretilenM10x16 konik kafaT50 soketlibağlantı elemanının üretiminde kullanılansoğuk dövmekalıplarıele alınmıştır.Üretim hattında düşükçevrimde kırıldığı tespit edilen zımbaadaptörü için detaylı çalışmalar yürütülmüştür. Üretimden alınan hasarlı kalıplarincelenmişve sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak şekillenme ve kalıp analizi simülasyonlarıgerçekleştirilmiştir.İlgili çalışmalar göz önünde bulundurularak kalıp tasarımı revize edilmişvekalıp ömründe yaklaşık 20 kat iyileşme elde edilmiştir.Revize edilen ve üretimde kullanılmışhasarlı kalıplar için incelemeler tekrarlanmış vebaskınhasar mekanizmasının değiştiği tespit edilmiştir. Yapılançalışmalar kapsamında, soğuk dövme kalıplarında ömür artışı elde edilmesi için baskın hasar mekanizmasının ortaya çıkarılması ve karşı tedbir alınması gerektiği ve bu döngünün hedeflenen kalıp ömrü elde edilene kadar devam edilmesi gerektiği ortaya konmuştur.