TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
11 results
Search Results
Article Geçmişten Geleceğe: Sağlıkta Sanal Gerçeklik ve Uygulama Alanları(2024-01-30) Döner, Nedime Hazal; Usta Yeşilbalkan, Öznur; Yeşilbalkan, Öznur UstaSanal gerçeklik terimi birbirine zıt iki kelime olan “sanal” ve “gerçek” kelimesinden türemiştir. Sanal gerçeklik uygulamaları kullanıcılara oluşturulan yapay ortama girebilme ve orada çeşitli deneyimler yaşama imkanı sunar. Ayrıca mesafe, ulaşım zorluğu veya engellilik nedeniyle randevu almakta güçlük çeken hastalar için uygun maliyetli, erişilebilir, esnek ve kapsamlı müdahaleler sunmaktadır. Sanal gerçeklik uygulamalarının, savunma ve havacılık endüstrilerinde, eğitim ve öğretim alanlarında, resim, eğlence ve oyun dünyasında, sağlık bakımı ve tedavisinde artarak kullanıldığı görülmektedir. Sanal gerçekliğin sağlıkla ilgili alanlarda artan kullanımı göz önüne alındığında, sanal gerçeklik müdahalelerinin hasta yönetiminde güçlü araçlar olma potansiyeli olduğu söylenebilir. Bir hastalığı tedavi etmekten ziyade bireye bakım vermeye odaklanan, merkezinde bireyin yer aldığı örgütsel bir model anlayışını ele alan sanal gerçeklik uygulamalarının; hastalığın yönetimini etkileme, hastanın bir bütün olarak ele alınmasıyla bakıma dahil edilmesi ve hasta uyumunu arttırma gibi birçok alanda olumlu etkilerinin olduğu bildirilmiştir. Sanal gerçeklikteki doğal etkileşim, bireylerin belirlenen görevlere katılımını kolaylaştırmasının yanı sıra sanal gerçeklik uygulamaları kullanıcıların ihtiyaçlarına ve yeteneklerine uyarlanabilecek gerçek zamanlı geri bildirimler sunmaktadır. Bu derlemenin amacı, sağlık alanında kullanılan sanal gerçeklik uygulamaları ve bakım sürecine olan etkilerini incelemektir.Article Educational Needs During COVID-19: MOOCs Experiences Among Global Family Physicians(Galenos Publishing House, 2024-10-11) Küçükerdem, Halime Seda; Gökdemir, Özden; Bakola, Maria; Bhattacharya, Sudip; Shariff, Mohammed IdrisAmaç: Aile hekimleri (AH) dünya genelinde hastalığın dolaylı etkilerini en aza indirmek için seferber olmuştur. AH’leri her zaman ön saflarda yer almakta, “ilk giren-son çıkan” olarak hareket etmektedir ve koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) salgınının akut evresinde virüs kaynaklı hastalıkla mücadelede öncülük etmiştir. Birinci basamak sağlık merkezlerinde ve COVID-19 için özel olarak kurulmuş merkezlerde hastaları muayene etme, bilgilendirme ve izleme konusunda hayati bir rol oynadılar. Ancak hızla değişen COVID-19 konusundaki yetersiz bilgi nedeniyle, AH’leri bu yeni koronavirüs hakkında pratik ve teorik bilgilerini günlük olarak güncellemek zorunda kalmıştır. Kitlesel açık çevrimiçi dersler (KAÇD), çevrimiçi bir uygulama kullanarak dünya çapında erişim sağlayan kurslardır. Bu çalışmada, AH’lerinin COVID-19 ile ilgili eğitim ihtiyaçlarını KAÇD’ler aracılığıyla karşılama konusundaki görüş ve önerilerini belirlemeyi ve çözüm önerileri geliştirmeyi amaçladık. Yöntemler: Çalışma, KAÇD eğitimini tamamlamış ve anketi doldurmuş AH’lerle gerçekleştirilmek üzere planlanmıştır. Uluslararası katılım nedeniyle anket İngilizce olarak yapılmıştır. Etik onay, İzmir Ekonomi Üniversitesi Etik Kurulu’ndan alınmıştır. Katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Bulgular: Çalışmamız, AH’lerin yaşı arttıkça hastaları tedavi etme konusundaki güvenlerinin de arttığını ortaya koymuştur. AH’ler, KAÇD’lere sürekli tıp eğitimi ve grup etkinliği olarak olumlu bir yaklaşım sergilemişlerdir (p<0,005). Çalışmanın nitel kısmında üç tema öne çıkmıştır: “i) birinci basamak sağlık hizmetlerindeki değişikliklere dair endişeler hakkında görüşler, ii) bilgi ihtiyacı ve bilgiye erişim konusundaki görüşler ve tutumlar, iii) KAÇD’ler hakkında tutumlar ve inançlar”. Sonuç: Bu kursun tamamlanmasıyla birlikte AH’ler, COVID-19 yönetimi konusunda bilgilerini genişletmişlerdir. Bu, onlara dünya genelinde yeni koronavirüsle enfekte olmuş sayısız hastanın hayatını kurtarma ve iyileştirme kapasitesi sağlamıştır. COVID-19 ile ilgili deneyimlerini paylaşmak, stresle başa çıkmanın bir yolu olabilir.Article Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Tıp Farkındalık Düzeyleri(2022-12-15) Arslan, Mehmet; Keskin Arslan, Elif; Küçükerdem, Halime Seda; Çakır, Meryem; Koç, Esra Meltem; Sözmen, Melih Kaan; Pamuk, Gülseren; Keskin-arslan, Elif; Sozmen, Kaan; Kaplan, Yusuf; Arslan, Elif KeskinAmaç: Kanıta dayalı tıp, klinikte hastayla ilgili kararlar alırken hekimin kişisel deneyimlerine, hasta değer ve beklentilerine, var olan kanıtlanmış bilgileri entegre etmesi, bu bilgilerin dikkatli, açık ve mantıklı bir şekilde kullanılmasıdır. Bu çalışmanın amacı, bir tıp fakültesi öğrencilerinin kanıta dayalı tıp ile ilgili farkındalıklarının değerlendirilmesi ve elde edilecek veriler ile öğrencilerin tıp eğitimi süresince kanıta dayalı tıp ile ilgili teorik ve pratik ders içeriğinin belirlenmesine ışık tutmaktır. Yöntem: Çalışmanın evrenini, tıp fakültesi dönem 3, 4, 5 ve 6 öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılmak üzere araştırmacılar tarafından geliştirilmiş, toplamda 23 sorudan oluşan anket formları hazırlandı ve istatistiksel değerlendirmede ki-kare testi ve Fisher’s exact test kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya 163 öğrenci dâhil edildi. Katılımcıların %43,6’sı kanıta dayalı tıp eğitimi almıştı ve katılımcıların %92’si kanıta dayalı tıbbı duymuştu. Katılımcıların %78,5’i kanıta dayalı tıp ile ilgili daha fazla bilgi edinmek istiyordu. Tıbbi bilgi edinmek için katılımcıların %93,9’u ders notları, %75,5’i ders kitabı kullanıyordu ve veri tabanlarını bilme durumları açısından %81’i Pubmed, %58,3’ü Google Akademik, %55,3’ü Medline, %35’i UpToDate’i biliyordu. Sonuç: Mevcut kanıta dayalı tıp kaynaklarına ilişkin farkındalığın artırılmasına ve bunlaraerişim sağlanmasına gereksinim vardır. Kanıta dayalı tıp eğitimi için üniversitelerde uygun müfredat hazırlanmalı ve kanıta dayalı tıbbın önündeki engeller ortadan kaldırılmalıdır.Article The Experience of Women Infected by the Covid-19 During Pregnancy: a Qualitative Study(Galenos Publ House, 2023-03-23) Ugurlu, Meltem; Kıratlı, Didem; Yavan, TülayObjective: To gain deeper understanding of experiences of pregnant women infected with coronavirus disease-2019 (COVID-19) during the Methods: This study, which was planned as a descriptive qualitative study, was performed out with 15 pregnant women infected with COVID-19. The data were collected between January 5th and March 15th, 2021 using a semi-structured interview form and in-depth interview method. Content analysis, one of the qualitative research method, was used to evaluate the data. The research was planned based on the Qualitative Research Reporting Consolidated Criteria checklist, which is a guide for qualitative research. Results: Four main themes were found in experiences of pregnant women infected with COVID-19: (1) psychosocial health; (2) change in daily routines on quarantine days, (3) coping and (4) perinatal period changes. Pregnant women experienced both psychological and physical difficulties. They used the expression closed box to describe the anxiety and anxious state experienced due to the uncertainty of the perinatal outcomes brought about by COVID-19 during pregnancy. Conclusion: Understanding the experiences of pregnant women infected with COVID-19 is the first step in determining treatment and care management for nurses and healthcare professionals. During the pandemic period, pregnant women need to reach prenatal care services on time, to support them physically and psychosocially, to provide information with e-health services, and to provide remote follow-up support to cope with the process.Research Project Daha Verimli Noninvaziv Beyin Makine Arayüzlerinin Geliştirilmesi(2018) Kaya, Murat; Yanar, Hilmi; Özbay, Erkan; Sürmeli, Umut; Sağlam, Emre; Mishchenko, Yuriy; Yılmaz, Zehra; Özge, AynurSon yıllarda nöral aktivite görüntüleme ve analiz tekniklerinin hızlı gelişimi, beyinde bilginin nasıl işlendiğinin temellerini anlamamıza yardımcı olmuştur. Aynı zamanda, beyinde bilgi işleyişi hakkında bilgi elde eden yeni yaklaşımlar ve bunlara bağlı gelişmeler birçok tibbi nörolojik durumların yeni tedavisine yol açmıştır. Beyin-Makine veya Beyin-Bilgisayar Arayüzleri (BMA/BBA) böyle gelişmelerden bir tanedir. BMA, nörobilim, istatistik ve sayısal yöntemler ile birlikte ortaya çıkan araştırma alanı olup, insanlarla iletişim ve kontrol için beyindeki nöral aktiviteyi doğrudan kullanmaya hedeflenmektedir. BMA, son 15 yılda hızlı ilerleyip, sanal ve gerçek durumda robotik maniplatörün kontrolü gibi imkanları felçli insanlara sağlamaktadır. Noninvaziv BMA da görüntüleme için kafatası-dışı beyin aktivite görüntüleme teknikleri, başlıca elektroensefalografi (EEG), kullanır ve son yıllarda çok hızlı gelişmiştir. Bu projede, EEG beyin görüntüleme tekniği kullanılarak orijinal bir BMA sistemi geliştirilmekte ve bu sistem kapsamında yeni EEG veri analiz ve modelleme teknikleri araştırılmaktadır. Proje süresince, tam bir EEG BMA sistemi geliştirilmekte, EEG veri analizi için yeni yöntemler araştırılmakta, EEG veri konusunda EEG BMA ile ilgili temel yeni bilgiler toplanmakta ve EEG verileri için yeni istatistiksel veri modelleme yöntemi incelenmektedir.Article Elektroensefalografi Beyin-makine Arayüzlerin Modellemesi(2020) Mishchenko, Yuriy; Yıldız, ZehraNörobilimdeki nöral aktivite görüntüleme ve analiz tekniklerinin son yıllarda hızlı gelişimi, bilginin beyindeki sinir ağlarında nasıl işlendiğini anlamamıza yardımcı olmuştur. Sinir ağlarının düzeni ve işleyişi hakkında elde edilen yeni yaklaşımlar ve bunlara bağlı gelişmeler sayesinde çözümlenmesi imkansız gibi görünen tıbbi nörolojik durumlar tedavi edilebilecek, motor ve iletişim yetersizliği olan binlerce insan için hayat kalitesini iyileştirebilecek radikal yeni iletişim sistemleri ve tıbbi protezler yapılabilecektir. Beyin-Makine ya da Beyin-Bilgisayar Arayüzleri (BBA) son 10-15 yılda hızlı ilerlemeler kaydeden yeni bir araştırma alanıdır. Noninvaziv elektroensefalografi (EEG) görüntüleme, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme, deneklerin görsel hafızaları üzerinde başarılı sonuçlar verebileceği görülmüştür. Bu çalışmada, EEG beyin aktivite görüntüleme tekniğini kullanan BBA sistemlerinin pratik uygulamaları ve etkinliğini artırmak için için verimli istatistiksel nöral veri analiz teknikleri ve BBA deneysel tasarımları incelenmiştir. İstatistiksel nöral aktivite dinamik modelleri, temel nörobilimde beyindeki nöral aktivite analizi ve yorumlanmasında son yıllarda başarılı olduğundan bu çalışmada EEG BBA nöral aktivite verilerin kullanan dinamik modelleme üzerinde yoğunlaşılmıştır. Bu çalışma hem uluslararası alanda hem de Türkiye’de kullanılan sağlık, sivil ve askeri uygulamalar ile yürüme protezleri, karar verme sistemleri veya yarı otomatik robot ve makine sistemleri gibi cihazların kontrolüne yardımcı veya yüksek seviye kontrolü sağlayan komple BBA çözümlerinin Türkiye’de geliştirilmesine katkıda bulunacaktır.Article Bir Üniversite Hastanesinin Dâhili ve Cerrahi Birimlerinde Çalışan Hemşirelerin Hemşirelik Bilişim Yetkinlikleri ve İlişkili Faktörler(2022-01-21) Özgül, Ecem; Küçükgüçlü, Özlem; Akyol, Merve Aliye; Söylemez, Burcu AkpınarAmaç: Bu çalışma, bir üniversite hastanesinin dahili ve cerrahi birimlerinde çalışan hemşirelerin hemşirelik bilişimi yetkinliklerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma Temmuz- Ağustos 2021 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin dahili ve cerrahi birimlerinde çalışan 202 hemşireyle yürütülmüştür. Örnekleme yöntemlerinden amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Veriler katılımcıların tanıtıcı özelliklerini gösteren sosyodemografik özellikler formu ve TIGER Temelli Hemşirelik Bilişimi Yetkinliklerini Değerlendirme Aracı kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi araştırmacılar tarafından SPSS 24.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Değerlendirmede sayı, yüzde, ortalama, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 32.94±7.63 yıl olup (min-maks:22-64), %89.6’ı kadın, %49.0’unun geliri giderine eşit, %78.7’i lisans mezunudur. Hemşirelerin ölçek toplam puan ortalaması 2.40?0.65’tir (min-maks:1-4). Hemşirelerin yaş ortalamaları (p<0.001), hemşire olarak çalışma süreleri (p<0.001), eğitim durumları (p=0.045), bilgisayar/hemşirelik bilişimi hakkında kurs, sempozyum, toplantıya katılma durumları (p<0.005), bilgisayar kullanım becerileri (p<0.001) ve bakımda bilgi teknolojisi kullanımı gerekliliği hakkındaki düşüncelerinin (p=0.043) hemşirelik bilişim yetkinliğini etkilediği saptanmıştır. Sonuç: Hemşirelerin hemşirelik bilişimi yetkinliklerinin istendik düzeyde olmadığı bulunmuştur. Hemşirelerin hemşirelik bilişimine ilişkin yetkinliklerinin düzenli aralıklarla belirlenmesi ve bu alana uygun güncel eğitim programlarının oluşturularak hemşirelerin hemşirelik bilişimi konusundaki yetkinliklerinin sürdürülmesi ve geliştirilmesi önerilmektedir.Article Change Point Detection Methods for Locating Activations in Functional Neuronal Images(2022-06-30) Candemir, Cemre; Oğuz, KayaThe most common analysis for fMRI images is activation detection, in which the purpose is to find the locations in the brain that respond to specific functions, such as visual processing or motor functions by providing related stimuli as tasks in the experiment. On the other hand, it is also important to detect the instance the activation is triggered. One of the powerful techniques that can analyze the abnormal behavior of any data is change point (CP) analysis. We suggest that CP detection algorithms also can be used to locate the activations in functional magnetic resonance imaging (fMRI) sequences, as well. Our paper presents a two-fold innovative study in that respect. First, we propose to use CP detection algorithms to locate the activations in fMRI signals as a state-of-art topic. Furthermore, we propose and compare a set of change point analysis methods, a regression-based method (RBM), a statistical method (SM), and a mean difference of double sliding windows method (MDSW)) to locate such points. Second, we apply these methods to the fMRI signals, which are acquired from the real subjects, while they were performing fMRI tasks. Proposed methods were applied to three different fMRI experiments with a motor task, a visual task, and a linguistic task. The analysis shows that the methods find activations in accordance with established methods such as statistical parametric maps (SPM). The acquired up to 94 % results also show that the proposed methods can be used effectively to locate the activation times on fMRI time series.Article Is It Possible To Have a Risk Scoring System That Provides Early Warning of the Poor Prognosis in Covid-19?(2022) Acar, Burak; Akbaş, İlker; Koçak, Abdullah Osman; Dogruyol, Sinem; Özcan, SinemObjective: In our study, we aimed to determine the factors associated with poor outcome by evaluating the data of possible/definite Coronavirus 2019 (COVID-19) cases coming to the emergency department in two centers and to establish a risk scoring system. Methods: This study has been designed as a retrospective study performed on COVID-19 cases. Patients’ sociodemographic data, complaints, vital signs, laboratory parameters, ser- vice/intensive care admission status, and the presence of death were analyzed. Results: A total of 436 patients were included in the study. We divided the cases into two groups in terms of poor outcome. The factors associated with poor outcome such as the presence of comorbid disease (p=0.001), being 50 years and older (p<0.001), symptoms of shortness of breath (p<0.001), saturation value <95% (p<0.001), neutrophil count >7×109 L–1 (p=0.006), lymphocyte count <1.1×109 L –1 (p=0.020), procalcitonin value ?0.015 ng/mL (p=0.001), D-dimer value ?500 mg/L (p=0.009) were found to be statistically significant. Conclusion: The scoring system we have created is considered to be a comprehensive, eas- ily applicable, and reliable method in determining the prognosis and the treatment strategy.Article Citation - WoS: 19Citation - Scopus: 21Segmentation of Abdominal Organs From Mr Images Using Multi-Level Hierarchical Classification(Gazi Univ, Fac Engineering Architecture, 2015) Selvi, Esref; Selver, M. Alper; Kavur, Ali Emre; Guzelis, Cuneyt; Dicle, Oguz; Selver, AlperMedical imaging modalities can provide very detailed and informative mappings of the anatomy of a subject. These detailed and informative mappings can be processed to extract the information of interest instead of dealing with whole data (segmentation). Since manual segmentation on each slice is time consuming, tedious and operator dependent, automatic tools and techniques are needed. Segmentation of abdominal organs is a very challenging field of application due to overlapping intensity ranges of the organs, variations in human anatomy and pathology and the number of studies is very limited for Magnetic Resonance (MR), which is a relatively newer and rapidly developing imaging modality. Since it is obligatory to analyze and visualize MR images of abdominal organs (i.e. liver, right/left kidneys, spleen, pancreas, gall bladder) for several medical procedures, the main goal of this paper is to design and develop a segmentation system (method+software), which is robust to the challenges mentioned above, adaptive to the properties of the abdominal organs as well as to the interrelationships of these organs.