Türk İnşaat Sektöründe Taşıyıcı Sistem Olarak Ahşap Kullanımının Farklı Açılardan Değerlendirilmesi

Abstract

Bu tez, Türkiye inşaat sektöründe ahşabın taşıyıcı sistem olarak çok boyutlu bir değerlendirmesini sunmaktadır. Ahşabın, betonarme gibi geleneksel sistemlerle karşılaştırıldığında sahip olduğu potansiyel avantajlar ve dezavantajlar incelenmiştir. Çalışma, Türk mimarisinde ahşabın tarihsel kullanımına ve modern bir yapı malzemesi olarak yeniden önem kazanmasına dair bir genel bakışla başlamaktadır. Araştırmanın merkezinde, 24 Mart 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Ahşap Yapıların Tasarımı, Hesaplanması ve Yapımı Hakkında Yönetmelik yer almakta olup, yangın dayanımı, deprem performansı ve taşıyıcı sistemlerle ilgili teknik ve güvenlik standartlarını ortaya koymaktadır. Tez ayrıca, dünyadaki yüksek katlı ahşap yapılar örneklerini inceleyerek, bu yapıların gerçekleştirilmesini mümkün kılan mühendislik yeniliklerini vurgulamaktadır. Karşılaştırmalı bir vaka çalışması olarak, betonarme çekirdeğe sahip Kahramanmaraş'taki bir ahşap konut projesi seçilmiştir. Bu proje, aynı form ve işlevle tasarlanmış ahşap-çelik hibrit yapı ve betonarme yapı ile birlikte değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analiz için, Kahramanmaraş'taki yapıya ait orijinal zemin etüt raporları kullanılarak statik hesaplamalar yapılmıştır. Çalışmada bu sistemler inşaat maliyeti, inşaat hızı ve çevresel etkiler açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular, hibrit ahşap yapıların daha düşük karbon emisyonu, daha hızlı inşaat süresi ve daha yüksek enerji verimliliği gibi avantajlar sunduğunu; yapısal performanstan ödün vermeden çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağladığını göstermektedir. Ancak, ilk yapım maliyetlerinin daha yüksek olduğu da belirtilmiştir. Tez, yeterli yasal düzenlemeler ve sektör teşvikleri sağlandığında ahşabın Türkiye'de sürdürülebilir inşaatın gelişiminde önemli bir rol oynayabileceği sonucuna varmaktadır.This thesis presents a multidimensional evaluation of timber as a structural system in the Turkish construction sector. It explores the potential advantages and disadvantages of timber compared to traditional systems such as reinforced concrete. The study begins with an overview of the historical use of wood in Turkish architecture and its re-emergence as a viable modern construction material. Central to the research is the Regulations for the Design, Calculation, and Construction of Wooden Buildings, published in the Official Gazette on March 24, 2024, which sets out technical and safety standards related to fire resistance, earthquake performance, and load-bearing systems. The thesis also examines global examples of high-rise timber buildings, highlighting recent engineering innovations that have enabled their realization. As a comparative case study, a timber residential project in Kahramanmaraş with a concrete core was selected. This project is evaluated alongside a timber-steel hybrid structure and a reinforced concrete structure, all designed with identical form and function. For the comparative analysis, static calculations were conducted using the original ground survey reports from the Kahramanmaraş site. The study compares these systems in terms of construction cost, speed, and environmental impact. Findings show that hybrid timber structures offer benefits such as lower carbon emissions, faster construction, and greater energy efficiency, contributing to environmental sustainability without compromising structural performance despite their higher initial cost. The thesis concludes that timber can play a vital role in advancing sustainable construction in Turkey, provided there is adequate regulatory support and encouragement from the industry.