Temel Haklar Bakımından Piyasaların Düzenlenmesi ve Denetlenmesi

Abstract

Finansal piyasaların, ekonomik hayatta güven ve istikrar yaratmak amacıyla, finans polisi Devlet1 tarafından gittikçe artan düzeyde düzenleme ve denetleme konusu yapıldığı bilinmektedir. Finans piyasası düzenlemeleri önemli bir politik konu olmakla birlikte şirketler yönünden de yaşamsal bir konudur. On yıl kadar önce, finansal piyasaların düzenlenmesi ve denetlenmesi konusunun, tüzel kişileri ve özel hukuku ilgilendiren yönleri sebebiyle, insan hakları alanına yabancı olduğu fikri yaygın olsa da, bu alandaki bir müdahale, bugün yargı kararlarıyla mülkiyet hakkı, adil yargılanma hakkı ve özel hayata saygı hakkı gibi, insan hakları sözleşmelerinde yer alan temel hakların kapsamı içinde değerlendirilmeye tabi tutulmaktadır. Değişik düzeylerde uygulanan bu denetim çerçevesinde yapılan müdahalelerin, sözü edilen haklar yönünden, bazı ilke ve kurallara uygun yürütülmesi gerekmektedir. Aksi halde, hem ceza hukuku alanında hem de özel hukuk alanında, tüzel kişiler yönünden de teminat altına alınmış olan temel insan hakları ihlali sebebiyle, Devletin uluslararası alanda sorumluluğu doğmuş olacaktır.