Uluslararası Nafaka Alacaklarında Uygulanacak Hukuk ve Tahsil Prosedürü

Abstract

Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı çatısı altında, 23 Kasım 2007 tarihinde, biri nafaka alacaklarının tahsiline, diğeri uygulanacak hukuka ilişkin olmak üzere iki yeni sözleşme akdedilmiştir. Bunlar: “Nafaka Yükümlülüklerine Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey Protokolü” ile “Çocuk Nafakası ve Aileye ilişkin Diğer Nafaka Alacaklarının Milletlerarası Tahsiline İlişkin Lahey Sözleşmesi”‘dir. Türkiye, nafakaya uygulanacak hukuka ilişkin olarak 2007 tarihli Lahey Uygulanacak Hukuk Protokolü’ne taraf olmamıştır, halen “2 Ekim 1973 tarihli Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak Kanuna Dair Lahey Sözleşmesi” uygulanmaktadır. 2007 tarihli Lahey Tahsil Sözleşmesi’ne ise 2016 yılında taraf olmuş ve Sözleşme, Türkiye’de 1 Şubat 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Lahey Konferansı’nın nafaka konusundaki reform çalışmaları devam ederken, bugün Avrupa Birliği’nde uygulanan “4/2009 sayılı Nafaka Meselelerinde Mahkemelerin Milletlerarası Yetkisi, Uygulanacak Hukuk, Kararların Tanınması ve Tenfizi ve İşbirliğine İlişkin Tüzük”‘ün hazırlıklarına başlanmıştır. Nafaka Tüzüğünde, Avrupa Birliği’ne üye olan devletlerde (Danimarka ve Birleşik Krallık hariç) nafaka sorumluluğuna uygulanacak hukukun 2007 tarihli Lahey Uygulanacak Hukuk Protokolü’ndeki kanunlar ihtilafı kurallarına göre tespit edileceği açıklanmıştır. Usul konularında ise Avrupa Birliği üyesi devletlerde (Danimarka ve Birleşik Krallık hariç) öncelikle Nafaka Tüzüğü uygulanacaktır. Bu çalışmamızda yabancı unsurlu nafaka uyuşmazlıklarına ilişkin olarak Türkiye’de yürürlükte olan bu iki uluslararası sözleşmeyi ele aldık. Diğer birçok sözleşmenin uygulaması daha dar kapsamlı olduğundan işbu çalışmada incelenmemiştir