Ege Mutfak Kültüründeki Servis ve Tasarım Bileşenleriyle Menemen Çömleğinin Yerel Mutfakla Eşleştirilmesi Üzerine Bir Vaka Çalışması

Abstract

Çalışmanın amacı, malzemeler, kültürel miras ve duyusal estetik arasındaki etkileşimi incelemek ve geleneksel formların sürdürülebilir ve anlamlı tasarım yaklaşımlarına nasıl katkıda bulunabileceğini araştırmaktır. Tezin ilk bölümünde Ege mutfağının coğrafi yapısı, yerel malzemeleri ve gastronomik kimliği ele alınmaktadır. Hizmet ve tasarım bileşenleri bölümünde özellikle el yapımı ve malzeme odaklı nesnelerin rolünü vurgulanarak, yiyecek sunumunun işlevsel ve estetik boyutları incelenmiştir. Menemen çömlekçiliğine ayrılan bölümde, bu zanaat ürününün tarihi gelişimi ve üretim teknikleri incelenmektedir. Bu vaka çalışması, Menemen çömlekçiliğinin kullanım potansiyelini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Literatür incelemesi sonucunda, Ege mutfağından seçilen yemekler kullanılarak iki farklı masa düzeni hazırlandı. İnsanların ve yapay zekanın hizmete yönelik geleneksel yaklaşımlarını incelemek için internette çevrimiçi bir anket yayınlandı. Bu ankete seksen beş kişi katıldı. Anketlerden elde edilen veriler, Sosyal Bilimler için İstatistiksel Paket Programı (SPSS/PC) 21.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Aynı anket yapay zeka tarafından da analiz edildi. Çalışmanın amaçlarından biri, insanlar ve yapay zeka arasında yaklaşım farklılığı olup olmadığını ölçmektir. Araştırmanın bir diğer amacı ise çömlek kullanımının tercih edilirliğini ölçmektir. Analiz sonucunda, çömlek servis düzenlemelerine olan tercihin porselen servis düzenlemelerine kıyasla daha az yaygın olduğu görülmüştür. Elde edilen verilere göre, yapay zekaya dayalı yeni tasarım önerileri geliştirilmiştir. Bu bağlamda, bu tez gelecekteki araştırmalar için faydalı bir çalışma olmayı amaçlamaktadır.

The main purpose of the study is to investigate the interaction between materials, cultural heritage and sensory aesthetics and to how traditional forms can contribute to sustainable and meaningful design approaches. In the first part of the thesis, the geographical structure, local ingredients and gastronomic identity of Aegean cuisine are discussed. In the service and design components chapter, the functional and aesthetic dimensions of food presentation was examined, especially highlighting the role of handmade and material-oriented objects. In the section of Menemen pottery, the historical development of this craft product, production techniques are evaluated. This case study aims to analyse the potential for using Menemen pottery. As a result of the literature review, two different table settings were prepared using dishes selected from Aegean cuisine. An online survey has been published on the internet to examine people's and artificial intelligence's traditional approaches to service. Eighty-five people participated in this survey. The data obtained from the surveys were analysed using the Statistical Package for Social Sciences 21.0 program. One of the study's aims is to measure whether there is a difference in approach between humans and artificial intelligence. Another goal of the research is to measure the desirability of using pottery. As a result of the analysis, the preference for pottery service design was found to be less common compared to porcelain service design. According to the data obtained, new design suggestions based on artificial intelligence were developed. In this regard, this thesis aim to be a useful study for future researches.