Sanal Dünyalarda Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi

Abstract

Teknolojinin sözlü çeviride ve sözlü çeviri eğitiminde kullanılması giderek yaygınlaşan bir uygulama haline gelmiş ve her iki sürece olumlu katkılar sunmuştur. Üç boyutlu sanal dünyalar gerçeğe yakın öğrenme ve uygulama ortamı yaratarak mevcut uygulamaları zenginleştirme ve geliştirme imkânı sunmaktadır. İngilizce-Türkçe sözlü çeviri eğitiminde eğitmen-öğrenci etkileşimini koruyarak bağımsız çalışmayı mümkün kılmak, Türkçe eğitim materyallerinin sayısını artıracak bir bütünce oluşturmak, uzaktan çeviri eğitimini sağlamak ve öğrenciler için ilgi çekici ve yenilikçi bir öğrenme ortamı sunmak amacıyla yola çıkan TÜBİTAK destekli Sanal Dünyalarda Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Projesi Türkiye bağlamında büyük bir boşluğu doldurmuştur. Popüler bir üç boyutlu sanal dünya olan Second Life’ın proje amaçları doğrultusunda değiştirilen kullanıcı sürümü ile birlikte çalışan ÇEV-VİR App geliştirilerek yaratılan öğrenme ve uygulama ortamında (bundan sonra ÇEVVİR olarak anılacaktır) öğrenciler çeviri türü (ardıl, eşzamanlı, yazılı metinden sözlü çeviri), konu başlığı, zorluk derecesi gibi farklı kıstaslara göre bağımsız olarak çeviri alıştırmaları yaptılar ve profesyonel çevirmenler bu ortamda bizzat uygulama yaptılar. Her iki grup deneyimlerinden yola çıkarak oluşturulan bu yeni sistemi değerlendirdiler. Öğrencilerin ve profesyonel çevirmenlerin anket sorularına verdikleri cevaplar, öğrencilerin ÇEV-VİR ve klasik laboratuvar ortamındaki performansları ve sözlü çeviri dersi veren akademisyenlerin görüşleri analiz edilmiştir. Analizlerden elde edilen bulgulara göre sözlü çeviri eğitiminde üç boyutlu sanal dünyaların kullanılması hem çeviri öğrencileri hem de profesyonel çevirmenler tarafından olumlu bir katkı olarak karşılanmıştır. Yeni öğrenme ortamının kendi kendine öğrenmeyi kolaylaştırdığı ve Türkçe materyal eksikliğini tamamladığı, çevirmenlerin mesleki gelişimi için bir araç olarak görülebileceği, öğrencilere geri bildirim sağlayabilme özelliğinin bu tür bir aracı sözlü çeviri derslerine de entegre edilmesine olanak tanıdığı analizlerden çıkan genel sonuçlar arasındadır. Proje, bu tür bir öğrenme ve uygulama ortamının hazırlanması için gerekli eğitim bilimsel ve teknik altyapının özellikleri hakkında bir yol gösterici çalışma olarak başarıyla sonuçlanmıştır.