Hepatoselüler Karsinoma Hücrelerinde Telomerik Dna Replikasyonu Proteini Ctc1'in Kuadrupleks Dna (G4) Stabilizatörleri ile Kombine Olarak Hedeflenmesi

Abstract

DNA onarım mekanizmaları, sağlıklı hücrelerin genomunun bütünlüğünün korunmasında çalışsa da, bu mekanizmalar kanser hücrelerine uygulanan tedavilerin verimini azaltmakta ve direnç geliştirmektedir. Bu sebeple kanserli hücreleri hedefleyerek geliştirilen DNA hasarı onarımının inhibisyon stratejisi meme ve over gibi kanserlerde PARP inhibitörleri (ör. Olaparib) kullanılarak başarıya ulaşmıştır. Fakat, karaciğer kanserinde bu stratejiler henüz sonuç vermemiştir. Karaciğer kanserinin en yaygın türü olan Hepatosellüler Karsinoma (HCC) tedaviye dirençli, çoklu moleküler karsinogenez basamağına sahip bir malignitedir. İleri HCC hastaları için Sorafenib ve Regorafenib gibi HCC?de öncelikli olan güdümlü terapiler geliştirilmesine rağmen, kansere yönelik tedavileri büyük ölçüde mevcut gereksinimin gerisindedir ve kanserin dirençle nüksetmesi gibi problemler mevcuttur. Bu projede yeni bir yaklaşımla, ilaç dirençli HCC hücrelerinde G-kuadruplekslerin neden olduğu DNA hasarının onarımından sorumlu telomerik replikasyon proteini CTC1 üzerinden telomerik DNA?nın hedeflenmesi amaçlanmaktadır. Literatürde, CTC1?in telomerlerin stabilitesi için kritik olduğu gösterilmiştir. CTC1?in susturulması, hatalı telomer replikasyonu, kök hücre tükenmesi ve telomerlerin kaybı ile sonuçlanmıştır. Kanserli hücrelerde CTC1 geninin susturulmasının diğer önemli sonucu hücrelerde artan radyosensitivitedir. Ayrıca, dirençli olmayan kontrollere kıyasla radyoterapi-dirençli melanom hücrelerinde CTC1 ekspresyonunun kritik artışı gözlemlenmiştir, yani tümörojenik hücrelerde CTC1 geninin direnç gelişiminde önemi gösterilmiştir. Bu projede, CTC1 inhibisyonuna sahip hücrelerde G4 stabilizatörleri ile ilave telomer DNA hasar yüklemesi indüklenerek kanser hücresi canlılığını azaltabilecek antitümör oluşum mekanizmaları araştırılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada Sorafenib?e duyarlı hatların yanında, aynı hatların Sorafenib-dirençli klonları da kullanılarak önerilen stratejinin sorafenib direncine yönelik hassasiyete sebep olup olmadığı incelenmiştir. Kısaca, Epitelyal-benzeri (Huh-7) ve Mezenkimal-benzeri (Mahlavu) HCC hücre hatları ile öncesinde oluşturduğumuz Sorafenib-dirençli klonlarında da CTC1 geni susturularak, G4 stabilizatörleri ve Sorafenib ile tekli ve kombine ilaç uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu stratejinin kanserli hücre canlılığı ve DNA hasarına etkileri, immünositokimyasal boyama ve MTT Assay ile incelenmiştir. Ayrıca, susturulan hücrelerin büyüme hızı, sferoid ve koloni oluşumları incelenmiştir. Böylece, çalışmanın sonuçları hem Sorafenib dirençli hastalarda yeni tedavilerin planlanmasına hem de geleneksel kemoterapi seçeneklerinin veriminin artırılmasında translasyonel potansiyele sahiptir.