Modern Türk iç mekanlarında vitray

Abstract

The documentation of stained-glass applications in modern Turkish interiors has remained a relatively underexplored area in the literature, resulting in a significant gap within interior design historiography. While artistic contributions such as ceramics and mosaics in modern interiors have been more extensively documented and discussed, the role and presence of stained glass have largely been overlooked. This study aims to examine how stained glass was positioned in modern Turkish interiors not merely as a decorative element, but as an integrated design component capable of transforming spatial perception, light conditions, and interior atmosphere. In this context, stained-glass applications in both public and residential interiors are examined together in order to assess their use across different spatial scales. The research seeks to make visible the methodological challenges and structural gaps in the literature concerning the documentation of modern stained-glass works. The limited availability of archival material, the fragmentation of visual records across personal collections, and the difficulty of clearly tracing artist–work relationships have hindered the academic representation of this field. Accordingly, the study adopts an interdisciplinary approach that combines archival research, visual analysis, and historical contextualization. The findings demonstrate that stained glass occupied a meaningful place within the synthesis of the arts approach in modern Turkish interior production, while simultaneously remaining marginal in processes of documentation and historiographical evaluation. Beyond identifying these limitations, this study proposes a framework for reconsidering stained glass as a more visible and integral component of modern Turkish interior design history. Keywords: Modern Turkish Interiors, Documentation of Modern Interiors, Archiving, Modern Stained-glass, Stained-glass in Turkey.Türk modern iç mekânlarındaki vitray uygulamalarının belgelenmesi, literatürde sınırlı biçimde ele alınmış bir alan olarak kalmış ve bu durum iç mimarlık tarih yazımında belirgin bir boşluk yaratmıştır. Modern dönemde seramik, mozaik ve benzeri sanatsal üretimler görece daha görünür ve belgelenmişken, vitrayın iç mekân tasarımındaki rolü ve katkıları büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Bu çalışma, vitrayın modern Türk iç mekânlarında yalnızca dekoratif bir unsur olarak değil, mekânsal algıyı, ışık kullanımını ve atmosferi dönüştüren bütüncül bir tasarım bileşeni olarak nasıl konumlandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kamusal ve konut ölçeğindeki iç mekân örnekleri birlikte değerlendirilerek vitrayın farklı bağlamlardaki kullanım biçimleri incelenmiştir. Çalışma, modern vitray eserlerin belgelenmesine ilişkin karşılaşılan metodolojik zorlukları ve literatürdeki yapısal eksiklikleri görünür kılmayı hedeflemektedir. Arşiv materyallerinin sınırlılığı, görsel kayıtların büyük ölçüde kişisel arşivlere dağılmış olması ve sanatçı–eser ilişkilerinin net biçimde izlenememesi, bu alanın akademik olarak yeterince temsil edilememesine neden olmaktadır. Bu bağlamda araştırma, arşiv taraması, görsel analiz ve tarihsel bağlamlandırma yöntemlerini bir araya getiren disiplinler arası bir yaklaşım benimsemektedir. Elde edilen bulgular, vitrayın modern Türk iç mekân üretimlerinde sanatların sentezi anlayışı içerisinde önemli bir yer tuttuğunu; ancak belgeleme ve tarih yazımı süreçlerinde ikincil bir konumda kaldığını göstermektedir. Çalışma, bu eksiklikleri tespit etmenin ötesinde, modern Türk iç mekân tarih yazımında vitrayın daha bütüncül ve görünür biçimde ele alınmasına yönelik bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Modern Türk İç Mekânları, Modern İç Mekânların Belgelenmesi, Arşivleme, Türkiye'de Vitray.