Zeytinin Kolektif Bilgisi Yoluyla Döngüsel Tasarımın İncelenmesi: Toroidality Modeli

Abstract

Ekolojik kriz, insanmerkezci dünya görüşü sonucu doğal döngüleri dağtmakta, varlıklar arasındaki ağları zedelemekte ve ekosistemin dengesini bozmaktadır. Bu olumsuz etkileri tersine çevirebilmek için sürdürülebilirlik ve döngüsellik konseptleri, iyileştirici müdahalelerle cevap vermeye çalışmaktadır. Ancak, bu müdahaleler aynı insanmerkezci anlayış nedeniyle ekosistemi tamamen rejenere etmek ve ekolojik bütünlüğü korumak için yetersizdir. Dolayısıyla, ekolojik bütünlüğe ulaşmak için alternatif bir döngüsellik modeli önerilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu tez, kolektif bilgi ve fenomenolojik referansların potansiyelini, insan ve insan-dışı varlıkların karşılıklı etkileşimini ve müştereklerin gücünü göz önünde bulundurarak bir döngüsel tasarım modelinin tasarımını, geliştirilmesini ve test edilmesini konu almaktadır. 'Toroidality' olarak adlandırılan bu model, kolektif bilgi ve kolektif değer yaratımının iç içe geçmiş döngüleri ile yapılandırılmış olup, metodolojisi katılımcı eylem araştırmasının ortak çalışma yaklaşımına dayanmaktadır. Toroidality'yi denemek ve değerlendirmek amacıyla 'Zeytinin Döngüsel Yolculuğu' adlı bir vaka çalışması tasarlanmıştır. Vaka çalışması kapsamında, Toroidality'nin aşamaları, bir uzman atölyesi ve üç ortak tasarım atölyesi eşliğinde gerçekleştirilmiştir. Vaka çalışmasının sonunda, araştırma tasarımı, yöntemler, çıktılar, katılımcı dinamikleri, Toroidality'nin işleyişi ve kolektif bilginin kullanımı değerlendirilmiştir. Değerlendirmenin ardından, Toroidality, problem tanımı, kavramsal arka plan ve vaka çalışması ele alınarak kapsamlı bir şekilde tartışılmıştır. Bu tez, Toroidality'nin gelecekteki çalışmalarına, kolektif bilgi ve katılımcı eylemin döngüsel uygulamalardaki konumuna ve ekolojik bütünlük bağlamında döngüselliğe atıfta bulunularak sonuçlandırılmıştır.

The ecological crisis is corrupting the natural cycles, damaging the networks among presences, and disrupting the ecosystem's equilibrium, as a result of anthropocentric worldview. To reverse these negative impacts, the concepts of sustainability and circularity try to respond with remedial interventions. However, these interventions are insufficient to regenerate the whole ecosystem and maintain ecological integrity, because of the same anthropocentric conception. So, it is crucial to propose an alternative model for circularity to reach ecological integrity by following its notions. This thesis focuses on designing, developing and testing a circular design model, by considering the potential of collective knowledge and phenomenal references, the interobjectivity of human and non-human entities, and the power of commons. This model, named 'Toroidality' is structured through the intertwined cycles of collective knowledge and collective value-creation, based on the collaborative methodology of participatory action research. To experiment and evaluate the Toroidality, a case study named the 'Circular Journey of Olive' is designed. Along the case study, the phases of Toroidality have been performed through one expert workshop and three co-design workshops. At the end of the case study, the research design, methods, outputs, participatory dynamics, functioning of Toroidality and the utilisation of collective knowledge are evaluated. Following the evaluation, Toroidality is discussed comprehensively, by addressing the problem definition, conceptual background and case study. To conclude the thesis by attributing further studies of Toroidality, the positioning of collective knowledge and participatory action in circular practices, and also the circularity within the context of ecological integrity.