Dijital Çağda Anne (lik): Instagram Kullanıcısı Anneler Arasındaki Sosyal Destek, Mükemmeliyetçilik ve Ebeveynlik Tutumlarının Etkileşiminin İncelenmesi

Abstract

Dijital çağda, annelik artık yalnızca kuşaklararası aktarımla öğrenilmemekte; bakım verme normlarının, sosyal desteğin ve annelik ideallerinin kolektif biçimde yeniden üretildiği Instagram gibi dijital topluluklar aracılığıyla yeniden inşa edilmektedir. Bu çalışma, algılanan sosyal destek ile ebeveynliğe yönelik tutumlar arasındaki ilişkide toplumsal beklenti mükemmeliyetçiliği ve Instamom'lara yönelik tutumların aracı rollerini; ayrıca bu ardışık aracılık sürecinin sanal sosyal destek tarafından düzenlenip düzenlenmediğini incelemeyi amaçlamıştır. Katılımcılar, yaşları 18-45 arasında değişen, 0-12 yaş aralığında en az bir çocuğu olan ve aktif Instagram hesabına sahip 280 Türk anneden oluşmaktadır. Katılımcılar Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Instamomlara Yönelik Tutum Ölçeği, Sanal Sosyal Destek Ölçeği ve Ebeveynliğe Yönelik Tutum Ölçeği – Anne Formu'nu içeren çevrim içi anketleri doldurmuştur. Betimleyici analizler, korelasyon analizleri ve bağımsız örneklem t-testlerinin ardından PROCESS macro (Model 83) kullanılarak düzenleyici ardışık aracılık analizi uygulanmıştır. Bulgular, düşük algılanan sosyal desteğin daha yüksek toplumsal beklenti mükemmeliyetçiliğini yordadığını; bunun da Instamom'lara yönelik olumlu tutumları artırarak ebeveynlik öz-yeterliğine ilişkin tutumları olumsuz etkilediğini göstermiştir. Sanal sosyal destek, düşük algılanan sosyal desteğin mükemmeliyetçilik üzerindeki etkisini zayıflatarak bu ilişkide tamponlayıcı bir rol üstlenmiştir. Bulgular, anneliğe dair dijital toplulukların bir yandan duygusal bağ ve destek sunarken, diğer yandan idealize edilmiş annelik normlarını yeniden üreterek annelerin ebeveynlik öz-yeterlik algısını zayıflatabilecek ikili bir işlev taşıdığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, yeni nesil annelik deneyimini bağlamsal olarak anlamaya katkı sağlamakta; sosyal destek sistemlerinin, mükemmeliyetçilik baskıları ve medya temelli modellerle etkileşim içinde annelerin ebeveynlik tutumlarını nasıl şekillendirdiğini göstermektedir. Klinik uygulamalar ve gelecekteki araştırmalar için yönlendirmeler tartışılmıştır.

In the digital era, mothering is no longer learned solely by intergenerational transmission but is increasingly reconstructed through digital communities like Instagram, where caregiving norms, social support, and maternal ideals are collectively reproduced. This study aimed to investigate the mediating roles of socially prescribed perfectionism and attitudes toward Instamoms in the relationship between perceived social support and attitudes toward parenting, and whether this serial mediation is moderated by online social support. Participants were 280 Turkish mothers aged 18-45 with at least one child aged 0-12 and who had an active Instagram account. Mothers completed online questionnaires, including the Multidimensional Perceived Social Support Scale, Multidimensional Perfectionism Scale, Attitudes Toward Instamoms Scale, Online Social Support Scale, and Attitudes Toward Parenting Scale–Mother Form. Descriptive statistics, correlational analyses, and independent samples t-tests were conducted, followed by moderated serial mediation analysis using PROCESS macro (Model 83). Results revealed that lower levels of perceived social support predicted higher socially prescribed perfectionism, which increased positive attitudes toward Instamoms and negatively predicted attitudes toward parenting related to self-efficacy. Online social support moderated the initial path, buffering the impact of low perceived support on perfectionism. The findings highlighted a dual dynamic in digital communities: while offering emotional connection, they also reproduce idealized 'motherhood' standards that may undermine parenting self-efficacy. These results contribute to a contextual understanding of contemporary mothering, suggesting that perceived and online social support interact with perfectionistic pressures and media-driven models in shaping mothers' parenting attitudes. Clinical implications and directions for future research were discussed.