Birinci Basamakta Çalışan Hekimlerin Dinlenme Hakkı Bağlamında Aile Hekimliğinde Nöbet Uygulaması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, aile hekimlerine nöbet yükümlülüğügetiren düzenlemelerin, çalışma süreleri ve dinlenme hakkıile ilişkisi açısından irdelenmesidir. Yaşam hakkının en temel bileşeni olan sağlığın korunmasında, çalışanlar açısındandinlenme önemli bir ihtiyaçtır. Dinlenme, bağımlı çalışanlarınçalışma sürelerinin sınırlandırılması ile sağlanabilecek birhaktır. Dinlenme hakkı, çalışma süresinin sınırlandırılması mü cadelesi sonucu uluslararası ve ulusal hukukta düzenlenmiştir.Aile hekimlerine getirilen nöbet yükümlülüğü, haftalık vegünlük en fazla çalışma sürelerine ilişkin düzenlemelerışığında dinlenme hakkına etkisi açısından değerlendirilmiştir.Avrupa Çalışma Süresi Yönergesi (2003/88/EC) hükümleriniyorumlayan Avrupa Adalet Divanı kararları, hekimlerin sağlıkkuruluşunda bulundukları tüm nöbet süresinin haftalık çalışmasüresinden sayılması gerektiği yolundadır. Uzun çalışmasüreleri, karşılaştırmalı ülke örneklerinde araştırmalarlabelirlendiği üzere, hekimlerin sağlıklarını olumsuz etkilemekte ve mesleki hata endişesine yol açmaktadır. Avrupa ülkelerinde sağlık hizmetlerinin, Çalışma Süresi Yönergesi ve Avrupa Adalet Divanı kararlarına uygun olarak, en fazla haftalıkçalışma süresini aşmayacak şekilde düzenlenmesi yolundaeleştiri ve çabalar sürmektedir. Türkiyede ise aile hekimlerinin haftalık çalışma süreleri en az 40 saat olarak belirlenmişiken, ayrıca en fazla 30 saat nöbet yükümlülüğü düzenlenerek, haftalık çalışma süresinin en az 70 saat olmasının önüaçılmaktadır. Bu çerçevede, teorik kaynakların taranması yöntemi ile yapılan bu çalışmada, Türkiyede aile hekimleri içinöngörülen nöbet uygulamasının, dinlenme haklarını ihlal edicinitelikte olduğu sonucuna varılmaktadır.