Dijital moda kullanıcı deneyimlerinde artırılmış gerçekliğin kabulü ve kullanımı

Abstract

Fashion industry has transformed by the rapid evolution of digital technologies. As one of these technologies, Augmented Reality (AR), emerging as a significant tool that enhance user experience. In this regard, this doctoral thesis investigates acceptance and use of AR as fashion user experience among Generation Z, a digital native cohort whose behavioral responses are essential for understanding technology-driven experiences. This study adopted an extended version of the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology 2 (UTAUT2) model by integrating Perceived Value (PV) and Individual Innovativeness (II) dimensions. An experiential research design was employed with 310 participants in the data collection process. Each participant was asked to interact with a specific highly advanced mobile AR application before completing a structured questionnaire consisting of 23 items measured on a 5-point Likert scale. To validate the measurement and structural models, Structural Equation Modeling (SEM) was conducted. The findings show that the extended UTAUT2 model explains 75% of Behavioral Intention (BI), and indicatesstrong predictive validity. Performance Expectancy (PE), Habit (H), Individual Innovativeness (II), and Perceived Value (PV) significantly predicted behavioral intention (BI). However, Effort Expectancy (EE) and Hedonic Motivation (HM) did not demonstrate significant effects. The acceptance and use of AR are driven by consumers' evaluation of overall benefits as the inclusion of Perceived Value (PV) has strengthened the model. This doctoral thesis aims to advance the theoretical understanding of AR acceptance in digital fashion user experiences and provide practical implications for fashion retailers seeking to optimize immersive digital fashion experiences.

Moda endüstrisi, dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte dönüşüm geçirmiştir. Bu teknolojilerden biri olan Artırılmış Gerçeklik (AG), kullanıcı deneyimini artıran önemli bir araç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, bu doktora tezi, teknoloji odaklı kullanıcı deneyimlerini anlamak için, davranışsal tepkileri kritik öneme sahip, dijital uygulamalara alışkın bir kuşak olan Z jenerasyonu kapsamında dijital moda kullanıcı deneyimlerinde AG'nin kabulü ve kullanımını incelemektedir. Bu çalışmada, Algılanan Değer (AD) ve Bireysel Yenilikçilik (BY) değişkenlerinin entegre edildiği Genişletilmiş Birleşik Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi 2 (UTAUT2) modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde 310 katılımcıyla deneyimsel bir araştırma tasarımı uygulanmıştır. Her bir katılımcı, gelişmiş bir mobil AG uygulaması ile etkileşime geçtikten sonra 5'li Likert ölçeğiyle ölçülen 23 maddeden oluşan yapılandırılmış bir anketi tamamlamıştır. Ölçüm ve yapısal modellerin doğrulanması için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Bulgular, genişletilmiş UTAUT2 modelinin davranışsal niyetin (DN) %75'ini açıkladığını göstermektedir; bu da modelin güçlü bir geçerliliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Performans Beklentisi (PB), Alışkanlık (A), Bireysel Yenilikçilik (BY) ve Algılanan Değer (AD)davranışsal niyet üzerinde anlamlı etkilere sahiptir ancak, Çaba Beklentisi (ÇB) ve Hedonik Motivasyon (HM) anlamlı bir etki göstermemiştir. AG'nin kabulü ve kullanımı, bireylerin genel fayda değerlendirmelerinden etkilenmektedir; nitekim algılanan değerin (AD) modele dahil edilmesi modeli güçlendirmiştir. Bu doktora tezi dijital moda kullanıcı deneyimleri bağlamında artırılmış gerçekliğin kabulü ve kullanımına ilişkin teorik anlayışı geliştirmeyi ve moda perakendecilerine daha optimize edilmiş dijital moda deneyimleri sunmada pratik öneriler sağlamayı amaçlamaktadır.