Türk Anayasa Hukukunda somut norm denetimi

Abstract

Bu çalışmada, Türk Anayasa Mahkemesi'nin somut norm denetiminin usul ve esas bakımından kapsamı incelenmiştir. Anayasa yargısı, devletin organlarının, bilhassa kural koyucu konumundaki yasama ve yürütme organlarının hukuk normlarının anayasaya uygunluklarının yargısal denetimini ifade etmektedir. Somut norm denetimi, görülmekte olan bir davada, davanın taraflarının ya da bizzat hâkimin, davada uygulanacak olan bir hukuk normunun anayasaya aykırı olduğunu iddia etmesidir. Anayasaya aykırılığı iddia edilen bu hukuk normunun denetimi, ülkemizde, Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilmektedir. Söz konusu denetimin kapsamı, yalnızca esas bakımından denetim ile sınırlıdır. Somut norm denetiminin yapılabilmesi için, Anayasa Mahkemesi'nin daha önce aynı konuda esastan ret kararı vermemiş olması, vermiş olsa bile, bu ret kararının üzerinden 10 yıl geçmiş olması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yapılan başvuruyu önce ilk incelemeden geçirir. Buradan ret kararı almayan başvuruların esastan incelemesine geçilir. Esastan inceleme sonucunda ret kararı verilebileceği gibi kabul kararı verilerek ilgili hukuk normu iptal edilebilir. İptal kararı sonucunda hukuk normu yürürlükten kalkar. Anayasa Mahkemesi kararları herkesi bağlar. Kesindir. Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir. Anayasa Mahkemesi, bir hukuk kuralının iptalini, Resmi Gazete 'de yayımlandıktan sonraki bir yıla kadar erteleyebilir.

In this study, the scope of the Turkish Constitutional Court's concrete norm supervision in terms of procedure and substance has been examined. Constitutional judiciary refers to the supervision of the constitutionality of the legal norms of the organs of the state, especially the legislative and executive organs, which are in the position of rule-making. Concrete norm review is when, in an ongoing case, the parties to the case or the judge himself claims that a legal norm to be applied in the case is unconstitutional. The supervision of this legal norm, which is claimed to be unconstitutional, is carried out by the Constitutional Court in our country. The scope of the audit in question covers the audit only on the merits. In order for concrete norm review to be carried out, the Constitutional Court must not have previously given a rejection decision on the same issue on the merits, and even if it did, 10 years must have passed since this rejection decision. The Constitutional Court first examines the application. From here, the merits of the applications that did not receive a rejection decision are examined. As a result of the merits examination, a decision of rejection may be given, or a decision of acceptance may be given and the relevant legal norm may be annulled. As a result of the annulment decision, the legal norm ceases to be valid. The decisions of the Constitutional Court are binding on everyone. It is certain. It comes into force after being published in the Official Gazette. The Constitutional Court may postpone the annulment of a legal rule until one year after its publication in the Official Gazette.