İnşaat Sektöründe Döngüsel Ekonomi İlkelerinin Uyarlanması

Abstract

Döngüsel ekonomi, doğal kaynakların korunması, atık yönetiminin etkinleştirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi açısından giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Küresel GSYH'nin yaklaşık %13'ünü oluşturan ve karbon emisyonlarının %40'ına yakınından sorumlu olan inşaat sektörü, bu dönüşümde stratejik bir rol üstlenmektedir. Döngüsel ekonomi ilkeleriyle uyumlu görülen birçok uygulama – adaptif yeniden kullanım, modüler tasarım, yerel malzeme kullanımı ve endüstriyel simbiyoz gibi – günümüzde hem akademik hem de uygulamalı çalışmalarda öne çıkmaktadır.Bununla birlikte, bu uygulamaların döngüsellik ilkeleriyle hangi yönlerden örtüştüğüne dair açıklamaların zaman zaman sınırlı kaldığı ve mevcut sınıflandırmaların çoğunlukla belirli özelliklere odaklandığı görülmektedir. Literatürde, bu yaklaşımları bütüncül ve sistematik biçimde değerlendiren çerçevelere olan ihtiyaç devam etmektedir. Ayrıca, döngüsel ekonominin kapsamına dair farklı yorumlar, uygulamaların değerlendirilmesinde kavramsal çeşitlilik yaratmaktadır.Bu çalışma, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda inşaat sektöründeki uygulamaları vi daha sistemli bir şekilde sınıflandırmayı ve kavramsal açıklığı güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Böylece hem literatürdeki yaklaşımlara katkı sağlanması hem de alandaki değerlendirme yöntemlerinin daha yapılandırılmış biçimde geliştirilmesi hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Döngüsel Ekonomi, İnşaat Sektörü, Sürdürülebilir Uygulamalar, Kavramsal Çerçeve, Sistematik Sınıflandırma

The concept of the circular economy is gaining increasing importance in terms of conserving natural resources, enhancing the effectiveness of waste management, and supporting sustainable development. The construction sector, which accounts for approximately 13% of global GDP and is responsible for nearly 40% of carbon emissions, plays a strategic role in this transition. Numerous practices considered aligned with circular economy principles—such as adaptive reuse, modular design, use of local materials, and industrial symbiosis—have come to the forefront in both academic and applied studies.However, the extent to which these practices align with the principles of circularity is not always clearly articulated, and existing classifications often focus on selected characteristics rather than offering a holistic perspective. There remains a need in the literature for frameworks that systematically and comprehensively evaluate these approaches. Furthermore, varying interpretations iv of the scope of the circular economy lead to conceptual diversity in how practices are assessed.This study aims to develop a more systematic classification of practices in the construction sector based on circular economy principles and to enhance conceptual clarity. In doing so, it seeks to contribute to the existing body of literature while also supporting the development of more structured evaluation methods within the field. Keywords: Circular Economy, Construction Sector, Sustainable Practices, Conceptual Framework, Systematic Classification.