Yabancı Kelimelerin Marka Olarak Tescili

Abstract

Bu tez, küreselleşme ve dijitalleşme ile hayatımıza her alanda nüfuz eden yabancı kelimelerin, Türk hukukunda marka olarak tescil edilebilirliğini incelemektedir. Çalışmada, AB ve Türkiye uygulamaları incelenmiş ve AB'deki tutarlı ve objektif değerlendirmelerin aksine, TÜRKPATENT ve Yargıtay kararlarında ilgili ortalama tüketici algısının tespitinde istikrarlı ve objektif ölçütlerin gözetilmediği tespit edilmiştir. Tespit edilen bu durum, hukuki güvenliği ve öngörülebilirliği zedelemektedir. Bu çalışmada, özellikle İngilizce yönünden yerleşik olduğu tespit edilen bilinirlik ön kabulü yerine, yabancı kelimelerin anlamının kural olarak bilinmediği yönünde bir adi karinenin esas alınması gerektiği savunulmaktadır. Söz konusu karinenin çürütülmesi için, denetime elverişli ve somut verilere dayalı bazı objektif ölçütler önerilmektedir. Önerilen ölçütler, dilbilimsel analiz, ampirik veriler ve marka sicil verisi gibi araçları içermektedir. Bu objektif ölçütler, mutlak ret sebeplerinden SMK m.5 a, b, c ve f bentleri ile SMK m.6 uyarınca nispi ret sebeplerinden karıştırılma ihtimali değerlendirmeleri için çözüme kavuşturulması gereken zorunlu bir ön sorun olarak konumlandırılmıştır. Yabancı kelimenin anlamının bilinip bilinmemesi, markanın ayırt edicilik düzeyini ve karıştırılma ihtimali analizinde görsel, işitsel veya kavramsal benzerliklerden hangisinin ön plana çıkacağını doğrudan etkilemektedir. Latin alfabesi dışındaki alfabelerden oluşan kelimelerin ise kural olarak şekil muamelesi gördüğü tespit edilmiştir. Tez ile önerilen objektif metodolojinin benimsenmesinin, hukuki güvenlik ve dürüst rekabet ilkelerinin tesisi için zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır.This thesis examines the registrability of foreign words as trademarks under Turkish law, a critical issue driven by globalization. Contrasting EU and Turkish practices, the study identifies that TURKPATENT and Court of Cassation decisions lack objective criteria for determining the relevant average consumer's perception, thereby undermining legal certainty. The thesis argues for replacing the current presumption of widespread knowledge (especially regarding English) with a rebuttable presumption that foreign words are generally unknown. To rebut this, objective criteria utilizing linguistic analysis, empirical data, and register data are proposed. This objective assessment is positioned as a mandatory preliminary issue for evaluating absolute grounds for refusal (Art. 5.1-a, b, c, f) and relative grounds for refusal (Art. 6). Determining consumer understanding is crucial, as it dictates the mark's level of distinctiveness and whether visual, phonetic, and/or conceptual analysis prevails. Additionally, words in non-Latin alphabets are typically treated as figurative elements. The study concludes that adopting this objective methodology is imperative for establishing legal certainty and fair competition principles in Turkish trademark law.