Türkiye'den Avrupa ülkelerine göç eden sağlık profesyonellerinin göçünün temel nedenleri ve motivasyonlarının araştırılması

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'den Avrupa ülkelerine göç eden sağlık profesyonellerinin göç kararlarını ve göç sonrası deneyimlerini nitel bir araştırma yaklaşımıyla incelemektedir. Sağlık profesyoneli göçünü tek seferlik bir karar olarak ele almak yerine, çalışma göçü göç öncesi ayrılma süreci ile göç sonrası yerleşme ve uyum sürecini kapsayan çok aşamalı bir süreç olarak kavramsallaştırmaktadır. Araştırmanın verileri, Türkiye'de eğitim almış ve hâlen farklı Avrupa ülkelerinde çalışan 13 sağlık profesyoneliyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış, derinlemesine görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşmelerde katılımcıların göç motivasyonları, göç sonrası mesleki ve sosyal deneyimleri ile göçün kariyer gelişimleri, mesleki memnuniyetleri ve genel iyi oluş hâlleri üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Veriler, katılımcıların yaşantılarını ve yorumlarını derinlemesine incelemeye olanak tanıyan tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, sağlık profesyonellerinin göç kararlarının yalnızca ekonomik faktörlerle açıklanamayacağını göstermektedir. Katılımcılar, iş yükü, çalışma saatleri, mesleki saygınlık, özlük hakları, kurumsal güven ve yaşam kalitesinin hem Türkiye'den ayrılma kararlarında hem de ev sahibi ülkede kalma ve yerleşme niyetlerinde belirleyici olduğunu vurgulamıştır. Bu faktörlerin, başlangıçtaki çekici unsurların ötesine geçerek uzun vadeli yerleşme ve elde tutma süreçlerinde kritik bir rol oynadığı ortaya konmuştur. Göçü dinamik ve zaman içinde yeniden değerlendirilen bir süreç olarak ele alan bu çalışma, geleneksel itici–çekici yaklaşımları genişleterek sağlık profesyoneli göçüne ilişkin literatüre katkı sunmaktadır. Aynı zamanda bulgular, çalışma koşullarının iyileştirilmesine, mesleki özerkliğin desteklenmesine ve sağlık profesyonellerinin iyi oluş hâllerinin güçlendirilmesine yönelik yapısal ve kurumsal politikalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.This study examines the migration decisions and post-migration experiences of healthcare professionals migrated from Turkey to European countries using a qualitative research. Rather than conceptualizing healthcare professional migration as a one-time decision, the study adopts a process-oriented perspective and frames migration as a multi-stage phenomenon encompassing both the pre-migration departure process and the post-migration settlement and adaptation. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews conducted with 13 healthcare professionals who were educated in Turkey and are currently working in different European countries. The interviews explored participants' migration motivations, experiences after migration, and their evaluations of how migration has influenced their career trajectories, professional satisfaction, and overall well-being. The data were analyzed using thematic analysis to capture participants' lived experiences and interpretations in depth. The findings indicate that migration decisions cannot be explained solely by economic factors. Participants emphasized the importance of workload, working hours, professional dignity, employment rights, institutional trust, and quality of life in shaping both their decisions to leave Turkey and their intentions to remain and settle in the host country. These factors extend beyond initial pull dynamics and play a decisive role in long-term settlement and retention processes. By conceptualizing migration as a dynamic and evolving process, this study contributes to the literature by extending traditional push–pull approaches and offering a more comprehensive understanding of healthcare professional migration. The findings provide important implications policies, highlighting the need for structural and institutional reforms that improve working conditions, support professional autonomy, and enhance the well-being of healthcare professionals.