Uzaktan çalışmada işçinin özel hayatının korunması

Abstract

Dünyamız her geçen gün toplumsal, ekonomik, teknolojik dönüşümlere şahit olmaktadır. Dünyadaki bu değişiklikler ve globalleşme olgusu yaşayan bir hukuk dalı olan iş hukukunu esnekleşmeye ve günün koşullarına uygun hale gelmeye zorlamaktadır. Uzaktan çalışma, bu esneklik ihtiyacının doğurduğu atipik çalışma şekillerinin günümüzdeki en yaygın görünümüdür. En temel unsuru, iş görme ediminin işverenin işyeri dışında ifa edilmesi olan uzaktan çalışma, hukukumuzda evde çalışma ve tele çalışmayı kapsayan bir üst kavram olarak düzenlenmiştir. Teknolojinin gelişerek herkes tarafından ulaşılabilir olması ile işin "bağlantının kurulabildiği her yerde" görülebilir hale gelmesi, uzaktan çalışma türlerinden özellikle tele çalışmanın dünya çapında giderek yayılmasına sebep olmuştur. Öte yandan, işverenin yeni teknolojilerin getirdiği imkanlardan yararlanarak işçinin hem uluslararası insan hakları belgeleriyle hem de iç hukukumuzda Anayasa çatısı altında temel insan hakkı olarak koruma altına alınmış olan "özel hayatının gizliliği hakkına" müdahalesi uzaktan çalışmanın çözüme kavuşturulması gereken temel sorunu olarak ortaya çıkmaktadır. Uzaktan çalışmada işçinin özel hayatına müdahalenin en yaygın görünümlerini elektronik izleme ve daima ulaşılabilirlik oluşturmaktadır. Bu çalışma, işverenin teknolojinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle yönetim yetkisini özel hayatın gizliliği hakkını ihlal eder şekilde kullanmasının önlenmesi amacıyla müdahalenin sınırlarını çizmeyi amaçlamaktadır. Uzaktan çalışmada işverenin işçiyi elektronik izlemeye tabi tutması ve işçiye daima ulaşabilmesine ilişkin sınırlar, başta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları olmak üzere, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay içtihatlarının birlikte değerlendirmesi suretiyle belirlenmiştir. Karşılaştırmalı hukukta elektronik izlemeye ilişkin düzenlemeler Almanya, Fransa ve İtalya örnekleri seçilerek incelenmiştir. Çalışma yürütülürken, ulusal ve yabancı mahkeme kararları incelenmiş, literatür taraması yapılmış ve çeşitli istatistiki verilerden yararlanılmıştır

Our world is witnessing social, economic, and technological transformations with each passing day. These changes and the phenomenon of globalization have compelled labor law, which is a living branch of law, to become more flexible and adaptable to the conditions of the day. Remote work, the most prevalent manifestation of these atypical forms of work resulting from this need for flexibility, is the most common form in today's world. Remote work, with its fundamental element being the ability to work outside the employer's premises, is regulated in our legal system, encompassing home-based work and telework. The development of technology, making it accessible to everyone, has made work possible "wherever connectivity is established," leading to the widespread adoption of remote work types, especially teleworking, worldwide. However, the intervention by the employer into the employee's private life poses a fundamental problem that needs to be addressed in remote work. The most common forms of intervention into the employee's private life in remote work are electronic monitoring and constant accessibility. This study aims to delineate the boundaries of intervention to prevent the employer from abusing management authority by violating the right to privacy. The limits regarding the employer's electronic monitoring of employees and their constant accessibility are determined through the combined evaluation of decisions particularly from the European Court of Human Rights. Regulations regarding electronic surveillance in comparative law have been examined with selected examples from Germany, France and Italy.