Terekenin resmi defterinin tutulması

Abstract

Miras, özel mülkiyetin devamlılığı ve kişilerin malvarlıklarını çocuklarına veya yakınlarına aktarabilmesinin en önemli yollarından biridir. Murisin vefatı ile herhangi bir işleme gerek kalmaksızın, mirasçılara yalnızca mirasta bulunan malvarlıkları değil aynı zamanda murisin borçları da bir bütün halinde geçecektir. Bu nedenle mirasın içeriğinin tespit edilebilmesi çok önemlidir ki mirasçılar sonradan sürprizlerle karşılaşmasın. Ancak günümüzde globalleşme ve teknolojinin gelişmesi ile karmaşıklaşan ticari hayat nedeni ile mirasçıların kendilerine düşecek mirası tespit etmesi imkansız hale gelmiştir. Bu sorunun giderilmesi için kanun koyucu tarafından mirasın reddi, tasfiyesi ve kabulü seçimlik haklarına ek olarak terekenin resmi defterinin tutulması kurumu getirilmiştir. Bu kurum sayesinde, mirasçılar terekenin hangi aktif ve pasiflerden oluştuğunu net olarak görebilecek ve bu bilgiler ışığında yeniden mirasa ilişkin seçimlerini değerlendirebileceklerdir. Mirasçıların mirası deftere göre kabul etmesi halinde, mirasçıların sorumlulukları yalnızca defterde yazılı olan pasiflerle sınırlı olacak; sonradan ortaya çıkan borçlardan ise kural olarak sorumlu olmayacaklardır. Mirasçılar lehine olan ve aslında kullanışlı olması gereken bu kurumun yeterli düzenlemelerin yapılmamasından kaynaklanan birçok tartışmalı durumun bulunması nedeniyle günümüzde pek kullanılmamakta olup atıl kalmıştır. Çalışmamızda, tartışmalı olan konuların tespiti yapılarak bu konulara ilişkin doktrin görüşleri ve yargı kararları incelenmiştir. Bu görüşler ışığında, tartışmalı konuların giderilerek hukuki güvenliğin sağlanabilmesi ve kurumun yeniden canlandırılabilmesi için yapılabilecek düzenlemelere ilişkin öneriler hazırlanmaya çalışılmıştır.

Upon the death of the deceased, not only the assets in the inheritance but also the debts will pass to the heirs as a whole, without the need for any further action. For this reason, it is very important to determine the content of the inheritance so that the heirs do not encounter surprises later. However, today, due to the complexity of commercial life due to globalization and the development of technology, it has become impossible for the heirs to determine the amount of the estate. In order to solve this problem, benefit of inventory has been introduced by the legislator. Thanks to benefit of inventory, heirs will be able to clearly see which assets and liabilities the estate consists of and will be able to evaluate their inheritance choices in the light of this information. If the heirs accept the inheritance under the benefit of inventory, the responsibilities of the heirs will be limited only to the liabilities written in the inventory. This instrument, which is in favor of the heirs and should actually be useful, is not used much today and has remained idle due to many controversial situations arising from the lack of adequate regulations. In our study, controversial issues were identified and examined with doctrinal opinions and judicial decisions. In the light of these opinions, suggestions have been tried to be prepared regarding the regulations that can be made to eliminate controversial issues, ensure legal security and revitalize the instrument.