Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Covıd-19 Pandemisinde Tamamlayıcı Alternatif Tedaviye Yönelik Tutum ve Davranışları: Tanımlayıcı Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Dünyada birçok ülkede kronik hastalıkların artmasıyla birlikte tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) yaklaşımlarına yönelim artmıştır. Bu çalışma, kronik hastalığı olan bireylerin pandemi sürecinde kendilerini koronavirüs hastalığı-2019’dan [coronavirus disease- 2019 (COVID-19)] korumak için TAT kullanımına ilişkin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte olan çalışmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin dâhiliye polikliniklerine başvuran ve çalışma kriterlerini karşılayan 396 hasta oluşturdu. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ile Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği (BTATÖ) kullanılarak toplandı. İstatistiksel analizler IBM SPSS istatistik programı ile yapıldı. İstatistiksel analiz için tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, Mann-Whitney U ve Kruskall-Wallis H testi kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 54,9±17,3 yıl (minimum-maksimum: 19-90) ve %61,6’sı kadındı. Katılımcıların %52,3’ü COVID-19 geçirmiş ve %91,4’ü en az bir doz COVID-19 aşısı olmuştu. Hastaların %81,8’i herhangi bir TAT yöntemini kullanıyordu. Katılımcıların ortalama BTATÖ puanı 31,09±4,37 olarak bulundu. En sık kullanılan TAT yöntemleri bitkisel ürünler (%84,3), vitaminler (%84,3) ve dua etmek (%73,8) idi. Kronik hastalığı olan bireylerden COVID-19 pandemisi sürecinde TAT kullananların hem BTATÖ toplam puan ortalaması hem de ölçeğin alt boyutları puan ortalamaları daha düşük olup aradaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu tespit edildi. TAT kullanan ve COVID aşısı olan bireylerin tutum puanlarında olumlu yönde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Sonuç: Çalışmada katılımcıların TAT’a yönelik tutumlarının olumlu ve orta düzeyde olduğu saptandı.