Kalp Cerrahisi Sonrası Hastaların İlk Mobilizasyon Süresini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Abstract

Erken mobilizasyon, kalp cerrahisi sonrası hastaların izlemi konusunda çok önemlidir. Hastanede yatış süresini azaltarak hastanın yaşamsal faaliyetlerine dönüşünü hızlandırır. Bu çalışmada kalp cerrahisi sonrası hastaların ilk mobilizasyon süresini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla Ocak- Nisan 2025 tarihleri arasında Ege Bölgesi'nde bir Üniversite Hastanesi Kalp Damar Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde, ameliyat sonrası hastaların tanıtıcı özellikleri ile ağrı skorları, düşme korku puanları ve mahremiyet endişelerine göre ameliyat sonrası ilk mobilizasyon süreleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmamızda veriler Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Formu, Görsel Analog Skala, Düşme Korkusu Ölçeği ile toplanmıştır. Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Formunda son soruda mobilizasyonda mahremiyet algısı değerlendirilmiştir. Veriler için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra verilerin normal dağılıma uygunluğu incelenmiş, uygun istatstiksel testler kullanılmıştır. İki grup karşılaştırmalarında t- testi, çoklu grup karşılaştırmalarında ANOVA testi, değişkenler arası ilişkilerde Pearson ve Spearman korelasyon analizleri, mobilizasyon süresi üzerindeki etkilerin belirlenmesinde çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda mobilizasyon süresi ile ağrı ve düşme korkusu arasında istatistiksel anlamlılık bulunamamıştır. Hastanın yaş, eğitim durumu, cinsiyet ve vital bulguları ile ameliyat sonrası ilk mobilizasyon süreleri arasında ilişki bulunamamıştır. Düşük hemoglobin değerine sahip hastaların mobilizasyon süresi uzamıştır. Hastaların yoğun bakım ünitesinde kıyafetsiz olarak yatırılma durumunun, ayağa kalkma durumuna etkisine bakıldığında 'ayağa kalkmayı etkiler'' düşüncesinde olan hastaların düşme korkusuda artmıştır. Cerrahi sonrası hastaların ilk mobilizasyonun yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda psikolojik faktörlerle de şekillenebileceği görülmektedir. Mobilizasyon sürecinde hemşirelik bakımında hastanın bireysel algı ile konfor düzeyine de dikkat edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Kalp cerrahisi, mobilizasyon, ağrı, düşme korkusu, mahremiyet algısı

Early mobilization is essential for patient recovery after cardiac surgery, as it shortens hospitalization and supports a quicker return to daily activities. This study aimed to identify factors influencing the initial mobilization time post-surgery. Conducted between January and April 2025 in a Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit at a University Hospital in the Aegean Region, the study examined the relationship between mobilization time and pain, fear of falling, and privacy concerns. Data were collected using a Sociodemographic and Clinical Characteristics Form, the Visual Analog Scale, and the Fear of Falling Scale. The final item on the form evaluated patients' perception of privacy during mobilization. Data were analyzed using SPSS 25.0. Besides descriptive statistics, tests for normality were applied. T-tests and ANOVA were used for group comparisons; Pearson and Spearman correlations assessed variable relationships; multiple regression identified predictors of mobilization time, with significance set at p<0.05. No significant relationship was found between mobilization time and pain levels, fear of falling, age, gender, education, or vital signs. However, patients with lower hemoglobin levels experienced delayed mobilization. Patients who felt that being unclothed in the Intensive Care Unit affected their mobility also showed increased fear of falling. These results suggest that early mobilization is shaped by not only physiological but also psychological factors. Therefore, nursing care during mobilization should consider patients' personal comfort and perception Keywords: Cardiac surgery, mobilization, pain, fear of falling, privacy perception.