AZERBAYCAN YERGİ EDEBİYATINDA BİR ZİRVE: MİRZA ALEKPER SABİR

Abstract

Edebî bir tür olarak yergi, gülmenin veya eğlenmenin ötesinde, eleştirmenin ve toplumdaki sorunlara, haksızlığa, adaletsizliğe, taassuba karşı durmanın bir aracı olmuştur. Bu bakımdan toplumda sorunların var olması eleştiriyi ve yergiyi doğurur. Yerginin amacı da insanların dikkatini bu sorunlara çekmek olduğu kadar aynı zamanda bu sorunları düzeltmeye çalışmaktır. Azerbaycan edebiyatında yerginin tarihi çok eskilere dayanmakla birlikte hem halk edebiyatında hem de klasik edebiyatta birçok yergi örneği bulmak mümkündür. Bu gelenek yakın geçmişimizde de bulunmaktadır. Bu örneklerin en önde geleni Mirza Alekper Sabir’in şiirleridir. Sabir Azerbaycan yergi edebiyatında eski anlayışı yaratıcılıkla geliştirerek yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Şiirlerinde t opluma ayna tutan şair toplumda gördüğü bütün haksızlık, adaletsizlik, yanlış ve kötülükleri eleştirmiş hatta alaya almış ve bu yolla dikkati çekerek, bahsettiği sorun ve yolsuzlukların düzeltilmesi gerektiğini dile getirmiştir. Yaşadığı dönemde hak ettiği değeri göremeyen şair edebî kuvvetinin de farkında olduğu için tarzından vazgeçmemiş ve edebiyatın zirvesinde olacağını bilerek eser vermeye devam etmiştir.