Üçüncü Kişilere karşı Sorumlulukta Sigorta Hukukunun Rolü: Alman Hukukundaki Özel Sorumluluk Sigortası (Privathaftpflichtversicherung) (“PHV”) ile Türk Hukukundaki Üçüncü Kişilere karşı Mali Mesuliyet Sigortası (“ÜŞKMMS”) üzerinden bir Sigorta Bilinci Okuması

Abstract

Foreseeing risks and developing means of protection is not merely a quest for safety, but a reflection of a societal consciousness that pulses with the rhythm of civilization. Insurance is one of the key institutions through which this awareness materializes at both individual and collective levels. In Germany, the widespread presence of private liability insurance (Privathaftpflichtversicherung) (“PHV”) among citizens reflects not only an insurance product, but a collective attitude shaped by law, culture, and a sense of responsibility. In contrast, the near absence of interest in PHV’s Turkish counterpart, “third-party liability insurance” (“ÜŞKMMS”), on the part of citizens, market actors, and even the legal system points to underlying structural deficiencies. Inspired by a street interview published on a video-sharing platform, this study examines the legal foundations contributing to PHV’s widespread adoption in Germany, while also exploring why its equivalent remains marginal in Türkiye. Beyond comparison, this study calls for renewed attention to a silent corner of Turkish insurance law-an area that demands both legal and cultural reflection. At the intersection of legal regulation and individual responsibility, what is at stake is more than just a type of insurance; it is a broader expression of social and legal consciousness.Riskleri öngörebilmek ve korunma yolları geliştirmek, yalnızca güvenlik arayışı değil; aynı zamanda medeniyetin nabzını tutan bir bilinç göstergesidir. Sigorta, bu refleksin hem bireysel hem toplumsal düzeyde somutlaştığı önemli kurumlardan biridir. Almanya’da hemen her bireyin sahip olduğu özel sorumluluk sigortası (Privathaftpflichtversicherung) (“PHV”), yalnızca bir sigorta sözleşmesi değil; hukukla, kültürle ve sorumluluk duygusuyla şekillenmiş kolektif bir tutumdur. Buna karşılık, Türkiye’de PHV’nin muadili sayılabilecek “üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası”na (“ÜŞKMMS”) hem toplumun hem sigorta aktörlerinin hem de hukukun ilgisizliği, bu alanda önemli yapısal eksikliklerin varlığına işaret etmektedir. Bir video paylaşım sitesindeki sokak röportajından esinlenen bu çalışma, Alman toplumunda PHV sahipliğinin bu denli yüksek olmasında hukukun etkisini mercek altına almakta; aynı zamanda Türkiye’de bu sigorta türünün neden geri planda kaldığını anlamaya çalışmaktadır. Amaç, klasik anlamda bir karşılaştırmalı değerlendirme yapmaktan ziyade, Türk hukukunun ve sigorta kültürünün sessiz kaldığı bu alanı yeniden düşünmeye çağrı yapmaktır. Zira hukukun düzenleyici gücüyle bireysel sorumluluk duygusunun kesiştiği bu noktada, yalnızca bir sigorta türü değil; aynı zamanda toplumsal ve hukuki bilinç düzeyinin daha geniş bir ifadesi söz konusudur.