Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirmede Bilişsel Soruların Rolü

Abstract

Üst düzey düşünmek; bilgiyi kullanmayı, karşılaşılan yeni durumlarla ilgili problemler çözmeyi, açıklama, sentez, analiz ve genelleme yapmayı, hipotezler geliştirmeyi, kısaca bilimsel yöntem becerilerini kullanmayı gerektirir. Günümüz dünyasında eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, analitik düşünme, yansıtıcı düşünme ve probleme dayalı düşünme olarak da adlandırılan bu beceriler öğretme ve öğrenme sürecinde ikinci plana itilmişler ve daha çok alt düzey düşünme becerileri ön plana çıkarılmıştır. Oysaki sınıf içi süreçlerde kullanılan sorularla bu düşünce becerilerinin edinilmesi arasında doğrusal bir ilişki vardır. Soruların niteliği, üst düzeydüşünmenin kapılarını açar; çünkü nitelikli sorular düşünmeyi tetikler ve derinlemesine anlamayı sağlar. Bu çalışmada üst düzey düşünme becerileri ve bu becerileri geliştirmeye yönelik soru örnekleri hakkında bilgi verilmiş, bu sorula-rı yapılandırırken dikkat edilmesi gereken noktalar, alanda yapılan araştırma sonuçları da göz önüne alınarak özetlenmiştir.