Borçlu Temerrüdü Hükümlerinin Üst Hakkının Arazi Malikine Süresinden Önce Devrinde Uygulanması

Abstract

Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümleri uyarınca üst hakkı bir kişiye, başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde inşaat yaparak ya da arazide hakkın kurulmasından önce mevcut olan bir inşaatı muhafaza ederek ona malik olma yetkisi veren bir sınırlı ayni haktır. Üst hakkının kurulması ile birlikte arazi maliki ile üst hakkı sahibi arasında uzun süreli bir hukuki ilişki meydana gelmektedir. Bu uzun süreli hukuki ilişki esnasında tarafların menfaatlerinin gözetilmesi için TMK’da özel hükümler sevkedilmiştir. Kanun’un 831. maddesi uyarınca üst hakkı sahibi, bu haktan doğan yetkilerinin sınırını ağır şekilde aşar veya sözleşmeden doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranırsa; malik, üst hakkının ona bağlı bütün hak ve yükümlülükleri ile birlikte süresinden önce kendisine devrini isteyebilir. Arazi malikinin bu aykırılık ortaya çıktıktan sonra hangi süre içinde hakkını kullanabileceği konusunda ise bir kanun boşluğu mevcuttur. Bu kanun boşluğunun doldurulması için doktrinde çeşitli görüşler ileri sürülmektedir. Bu görüşler arasında borçlu temerrüdü hükümlerinden yararlanılması fikri öne çıkmaktadır. Çalışmada bu hukuki sorun doktrin görüşleri ve İsviçre Federal Mahkemesi içtihadı ışığında değerlendirilmektedir.

According to the provisions of the Turkish Civil Code, the right of superficies is a limited real right that grants a person the authority to construct on or under someone else’s land or to maintain a construction that existed on the land before the establishment of the right, thereby granting them ownership. With the establishment of the right of superficies, a long-term legal relationship arises between the landowner and the holder of the right of superficies. During this long-term legal relationship, special provisions have been introduced in the Turkish Civil Code to protect the interests of the parties. According to article 831 of the Civil Code, if the superficiary seriously exceed his real right or seriously violate contractual obligations, the land owner may initiate early return by requesting the transfer of the right of superficies in his name along with all associated rights and obligations. There is a legal gap regarding the period within which the land owner can exercise his right after this violation occurs. Various opinions are put forward in the doctrine to fill this legal gap. Among these views, the idea of benefiting from the provisions of debtor default stands out. In this study, this legal issue is evaluated in light the of doctrinal views and the jurisprudence of the Swiss Federal Court.