Ortaklık Hukuku Kapsamında Avrupa Birliği ve Türk Vatandaşlarının Çalışma ve Oturma Hakları

Abstract

Avrupa Birliği (AB)’ne üye bir ülkede çalışmak isteyen üçüncü ülke vatandaşları ev sahibi ülkenin göç ve istihdam politikasının gereklerini yerine getirmek zorundadır. Diğer taraftan, çalışmamızda tartıştığımız üzere AB-Türkiye ortaklık hukuku Türk vatandaşlarının AB’de çalışması ve AB vatandaşlarının Türkiye’de çalışması hakkında karşılıklı hak ve imkanlar sunmaktadır. Ortaklık hukuku; Ankara Anlaşması, Katma Protokol ve Ortaklık Konseyi kararlarını içermektedir. Prensip olarak, ortaklık hukukunun lehe hükümleri milli hukuklara öncelikli olarak uygulanmaktadır. Ancak, 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı sadece bir Üye Ülkede yasal olarak çalışmakta olan Türk vatandaşları ile ailelerine uygulanmaktadır. Diğer deyişle, Karar çalışma izinlerini değil çalışma izinlerinin uzatılması halini düzenlemektedir. Ortaklık hukuku, Türk vatandaşlarına serbestçe bir üye devlete yerleşme olanağı sunmamakla beraber Türk göçmen işçilere ve ailelerine birçok üçüncü dünya ülkesine kıyasla avantaj sağlamaktadır. Mevcut durumun korunması (standstill) ilkesi ise sadece işçilere değil serbest çalışanlara da koruma sağlamaktadır. Buna göre, ortaklık hukukunun yürürlüğe girmesinden sonra bir Üye Ülke, ilgili mevzuatını sadece Türk vatandaşlarının lehine olarak değiştirebilmektedir.

The third country citizens who want to work in an European Union (EU) Member State should comply with the necessities of the host country’s immigration and employment regime. However, as discussed in our study the EU-Türkiye association law provide mutual rights and opportunities with regard to the employment of the Turkish citizens in the EU Member States and the EU citizens in Türkiye. The association law consists of the Ankara Agreement, the Additional Protocol, and the decisions of the Association Council. In principle, the favorable regulations of the association law take precedence of the national legislation. However, the Association Council Decision #1/80 applies only to the Turkish citizens who have already started working in a Member State legally and to their family members. In other words, the Decision does not regulate the work permits but, regulates the extension of an existing permission. Although the association law does not entitle Turkish citizens move to an EU Member State freely, it provides advantage to the Turkish migrant workers and their families when compared with many third country citizens. The standstill principle grants some protection not only for workers but, also self-employed. Accordingly, after the entry into force of the association law a Member State can only amend its respective legislation in favor of the Turkish citizens.