BEPS PROJESİ SONUCU OECD VE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER VERGİ ANLAŞMA MODELLERİNİN İŞYERİ KAVRAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE ETKİLERİ

Abstract

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde 20 nci yüzyılın sonlarındaki ge-lişme sayesinde ticaretin şekli ve süreçleri değişmiştir. Ekonomik faali-yetlerin bir kısmı bilgisayar ortamında ve internet üzerinden yapılmayabaşlamıştır. Bu eğilim yakın gelecekte daha da hızlanacaktır. Bilgi veiletişim teknolojilerindeki çok hızlı gelişim ekonomiyi önemli ölçüdeetkilemiş ve dijital ekonomi kavramını ortaya çıkarmıştır. Ulusal eko-nomiler birbirleriyle daha fazla entegre olmuştur. Ekonomideki değişimgeçen yüzyılın başlarında oluşturulan devletlerin vergi sistemleriniolumsuz yönde etkilemektedir. Bu yeni ekonomi anlayışı vergi hukuku-nun temel kavramlarından biri olan işyeri kavramı üzerinde etkili olmuş-tur. İşyeri kavramı işlevini yerine getirmez hale gelmiş ve devletlerinvergi sistemlerinde zafiyetler meydana getirmiştir. Zafiyetleri aşmak içinülkeler vergi sistemleri arasında uluslararası uyum arayışları başlamıştır.OECD/G20 BEPS Projesinin “Dijital Ekonominin VergilendirilmesiSorunları” ve “İşyeri Statüsünden Yapay Olarak Kaçınılmasının Önlen-mesi” başlıklı eylem planları önemli öneriler getirmiştir. Bu öneriler so-nucu OECD Vergi Model Anlaşmasının “İşyeri” başlıklı maddesindeciddi değişikliler yapılmıştır. OECD Modelindeki değişikleri BM Mode-li izlemiştir. OECD Modelindeki değişikliklerin ülkelerin kendi aralarında ikili anlaşmalara doğrudan uygulanabilmesi için BEPS Çok TaraflıAnlaşmasını hazırlanmış ve imzaya açmıştır. Bu gelişmeler Türkiye’ninhem ülke içindeki vergi uygulamalarını hem de uluslararası vergi uygu-lamalarını önemli ölçüde etkilemektedir.