TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
2 results
Search Results
Article POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ(2019-01-20) Karadağ, Ayşe Banu; Altıntaş, ÖzgeSon yıllarda çeviribilim alanında yapılan araştırmalar polisiyenin ulusal alegoriüretmekteki gücüne işaret etmektedir. Yazıldığı döneme ilişkin tarihsel, toplumsal, kültürel vecoğrafik bir kesit sunabilmesi nedeniyle polisiye türü “Yeni Gerçekçilik” olarak kabul edilmeyebaşlamıştır. Kendi döneminin ulusal alegorisini üretebilen bu türün çevirisini ise “kaynakmetindeki ulusal alegorinin başka bir ulusal alegoriye çevrilmesi” şeklinde ele alan çalışmalargündeme gelmiştir. Bu makalenin amacı, çeviribilim alanındaki polisiye edebiyata ilişkin yeniyaklaşımlar ışığında ilk seri telif polisiye edebiyat örneklerini ulusal alegori çevirisi bağlamındaincelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de seri halinde yayınlanan ilk telif polisiye eserolarak kabul edilen Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, betimleyici çalışmanınaraştırma nesnesi olarak seçilmiştir. Bu betimleyici çalışmada Osmanlı’nın Sherlock Holmes’üAmanvermez Avni örneğinden hareketle ilk dönem seri telif polisiye edebiyat örnekleriüzerinden yapılan özgün/çeviri tartışmalarına çeviribilim bakış açısıyla yaklaşılacaktır. Buamaçla yapılacak betimleyeci çalışmada polisiye edebiyat çevirisi alanında araştırmalar yapanAlistair Rolls’ün çeviri odaklı kavramsallaştırmaları temel alınacaktır.Article İlk Türk Polisiye Serilerini Çeviribilim Bağlamında Yeniden Düşünmek(2019) Karadağ, Ayşe Banu; Altıntaş, ÖzgeÇeviri tarihi araştırmalarında “tercüme” kavramı “Osmanlı kültürüne bağlı pek çok aktarım çeşidinikapsayan bir pratikler bütünü” olarak karşımıza çıkmaktadır (Paker, 2014: 67). Bu bağlamda“tercüme” kavramı “nakl”, “taklid”, “te’lîf” gibi kavramsal tartışmaları da beraberinde getirmiştir.Yapılan araştırmalarda Osmanlı’nın “te’lîf” eser anlayışının günümüzün “özgün” eser anlayışındanfarklı olarak “yabancı sayılabilecek kaynak ya da kaynaklara dayanan, kısmen terceme olabilen,kısmen yazarın katkılarıyla üretilen” eserleri kapsadığı vurgulanmaktadır (2014: 38). Bu açıdanOsmanlı kültüründe “tercüme” “çok çeşitli yeniden yazma pratiklerini kapsayan bir kavram” (2014:42), “te’lîf” pratiği ise “terceme yollu bir sahiplenme edimi” (2014: 56) olarak düşünülmektedir.Böylece te’lîf eser ve tercüme eser arasındaki keskin sınırlar bulanıklaşmakta ve tercüme yoluylaoluşturulan eserler karşımıza çıkmaktadır. “Te’lif” kavramının “tercüme” kavramı çerçevesindedeğerlendirilmesi, “te’lîf” ve “tercüme” olarak sunulan eserlerin yeniden incelenmesini gereklikılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı’daki ilk yerli polisiye edebiyat örneklerini bu çerçevedeirdelemektir. Bahsi geçen polisiye edebiyat eserlerine “Türklerin Sherlock Holmes’ü” olarak tanıtılanve farklı “yazarlar” tarafından kaleme alınan “Amanvermez” serileri (1913–1934) örnek gösterilebilir.İlk seri polisiye edebiyat eserleri gerek kurgu gerek karakter yaratımı açısından Batılı polisiyeörneklerine benzemesine rağmen kendi döneminin özelliklerini yansıtması sebebiyle “özgün mü?”yoksa “taklit mi?” sorularını gündeme getirmiştir (Örn. Öztürk, 2012; Şahin, 2011). Bu çalışmada,eserlerin yazıldığı dönemdeki işlevlerini anlamak için söz konusu eserler “terceme yollu yazma”(Paker, 2014: 46) stratejisi olarak “te’lîf” kavramı ışığında yeniden değerlendirilecektir.