TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 12
  • Other
    Dokuz Eylül’ün Poetik Mirası: Serdar Kökçeoğlu’nun Belgesel Sinemasında Anlatı, Ses ve Bellek
    (2025-11-25) Aydin, Tuncer Mert
    Bu söyleşi, Serdar Kökçeoğlu’nun Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ndeki öğrencilik dönemi ve sonrasında kurduğu bağlardan yola çıkarak, belgesel sinemada ses, arşiv ve bellek üzerine düşüncelerini odağına almaktadır. Serdar Kökçeoğlu, sinema yolculuğuna 1990’lı yılların sonunda, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-Televizyon Bölümü’nde başlamıştır. Kökçeoğlu’nun sanatsal birikimi burada aldığı eğitimle temellenmiş, İzmir’in çokkültürlü ve zengin entelektüel ortamının etkisiyle şekillenmiştir. Şehrin alternatif üretim alanları ve bağımsız sanat çevreleri ile kurduğu ilişki, sanatçının belgesel anlatısına doğrudan yansımıştır. İlk uzun metraj belgeseli Mimaroğlu: The Robinson of Manhattan Island (2020) ile hem ulusal hem de uluslararası birçok başarıya imza atan yönetmen, özgün sinema dili ve belgesel sinemaya getirdiği yaratıcı katkılar sayesinde Türkiye’de çağdaş belgesel sinemanın dikkat çeken isimlerinden biri hâline gelmiştir. Ses ve arşiv kullanımına odaklanan bir anlatı geliştiren Kökçeoğlu’nun sinemasında ses, yalnızca destekçi bir unsur olmanın ötesinde, görüntüyü de şekillendiren bağımsız bir öğe olarak ön plana çıkar. Filmlerinde kullandığı arşiv materyalleri ise sadece geçmişe dair izler sunmakla kalmayıp, hikâye içinde yeniden kurgulanarak çok katmanlı bir anlam kazanır. Yönetmen, belgesellerinde eklektik ve epizodik anlatı yapıları kullanarak hem kişisel hem de toplumsal belleğe dokunan eserler ortaya koyar.
  • Article
    Kâtip Yazardan Komut Veren Yazara: Senaryo Yazımında Yapay Zekâ Kullanımı Işığında Yazarlık, Otantiklik ve Yaratıcılığın Durum Değerlendirmesi
    (2024-09-28) Savk, Serkan; Gürsoy, A. Özgür
    Üretken yapay zekânın yaratıcı alanlara girişinin yol açacağı potansiyel zorluklar açık olsa da bunların kesin olarak nasıl ve hangi şekillerde vücut bulacağı henüz net değildir. Bu hususta önemli bir endişe, orijinal ve sahte arasındaki çizginin daha belirsiz hale geleceğidir. Bu çalışmada, dilin doğasına ilişkin bir dizi felsefi kuramdan yararlanarak, üretici yapay zekâ söz konusu olduğunda yazarlık ve özgünlük durumunun analiz edilebileceği kavramsal bir çerçeve oluşturuyoruz. İki kavramsal yönelimin, yani yapısöküm ve kökbilimin, yazarlığın her zaman bir ortak yazarlık olarak görülmesi gerektiği iddiasında birleştiğini savunuyoruz. Daha sonra bu kavramsal çerçeveye, senaryo çekici (logline) ve sinopsislerinin yapay zekâ desteğiyle üretildiği bir sınıf deneyinin sonuçlarını yorumlamak için başvuruyoruz. Araştırmamızın bulguları, yaratıcı üretimde kendilerini sorumlu biçimde ifade etmeleri için öğrencilerin eleştirel becerilerini geliştirmemiz gerektiğini göstermektedir. İnsan – yapay zekâ etkileşiminin potansiyelini ancak bu şekilde ortaya çıkarabiliriz.
  • Article
    Olmayanın Tarihi: Türk Sinemasında Akamete Uğrayan Projelere Giriş
    (2024-12-31) Savk, Serkan
    Sinema tarihini sadece filmlere odaklanan bir yaklaşımla yazma eğilimi son 20 yıldır önemli oranda değişmiştir. Bu değişim bağlamında gözlemlenen yeni yaklaşımlardan biri de çeşitli sebeplerle olmayan/gerçekleşmeyen yani akamete uğrayan şeyleri ele alarak bunları sinema tarihinin yapıcı unsurları arasına dahil etmektir. Bu makalede, karşı-olgusal tarih, başarısızlık çalışmaları ve yapım-dışı çalışmaları kuramsal çerçevelerinden hareket edilerek, Türk sinemasında akamete uğrayan projelerin tarihine odaklanmanın ilk örneklerinden biri verilmektedir. Bu yönüyle elinizdeki makale öncü bir çalışmadır ve bir giriş niteliğidir. Kaynak olarak, Yeşilçam dönemi sinema profesyonellerine ilişkin anı, biyografi ve otobiyografi türlerindeki kitaplarında aktarılan bilgilerden yararlanılmaktadır. Amaç, akamete uğrayan şeylerin tarihsel çalışmaların bir parçası haline getirilmesinin, Türk sinema tarihine ilişkin bilgi ve varsayımları nasıl genişletebileceğini örneklemektir. Makalenin bulguları, sinema profesyonellerinin akamete uğrayan projelerden bahsederken kariyerlerinde geriye dönük bir inşa yaptıklarını ve uluslararası projeler ya da büyük bütçeli yapımlar gibi yokluğu gözlemlenen şeyleri vurguladıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, bazı sinemacıların akamete uğrayan projelerinde gerçek kariyerlerinden farklı profesyonel patikalar olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, Türk sinema tarihinde akamete uğrayan projelere odaklanmanın tarih yazımına yapacağı katkı kuramsal olarak ve örnek vakalarla ortaya konulmuştur.
  • Article
    Club Med Foça: Türkiye’de Dinlence Kültürünün Dönüşümü
    (2020-09-07) Savk, Serkan; Ozgun, Aras
    Bu makalede, Türkiye’nin Ege kıyısında metruk bir tatil köyü durumunda olan Club Med Foça’nın, 1967-2005 arasındaki hizmet süresi boyunca, dinlence kültürünün Türkiye’deki gelişimini katalize eden kültürel, ekonomik ve politik bir varlık olarak Türk medyasında nasıl temsil edildiğinin izini sürüyoruz. Bu amaca yönelik olarak popüler dergiler, gazete haberleri, sinema filmleri, kartpostallar, resmî belgeler, ve bir foto-roman dizisi de dahil olmak üzere çeşitli tarihsel kaynaklardan yararlanıyoruz. Söz konusu kaynaklarda, Club Med Foça’nın temsil edildiği bağlamları analiz etmek üzere Eleştirel Söylem Analizi’ne başvuruyoruz. Club Med Foça’yı çevreleyen diğer temsil bağlamlarının dönüşümünü inceleyerek, Türkiye’de dinlence kültürü ve yaşam tarzı tüketiminin ulusal kimlik-batılılaşma ve küreselleşme geriliminde nasıl geliştiğini tartışıyoruz. Sonuç olarak, söz konusu temsil rejimlerinin, ülkenin modernleşmesinin bir parçası olmak üzere Türkiye’de dinlence kültürünün benimsenmesiyle paralel işlediğini, gerilimin Türk ulusal kimliğiyle onun batılı ötekisi arasındaki ikircikli bir eksenden, Türkiye’de farklı toplumsal sınıflar arasındaki bir başka ikircikli eksene kaydığını iddia ediyoruz.
  • Article
    İki Platform Dizisinde Sinema Tarihi Tasvirleri ve Yeşilçam’ı Tekrar Ziyaret Etmek
    (2023-04-18) Şavk, Serkan
    Bu makalenin amacı, Yeşilçam: Bir Sinema Hayvanı (Çağan Irmak, 2021, BluTV) ve Erşan Kuneri (Cem Yılmaz, 2022, Netflix) dizilerinde, Türk sinema tarihine ilişkin olgu ve süreçlerin nasıl ele alındığını incelemektir. Bu amaçla, dizilerin anlatılarına, yayınlandıkları süreğen medya platformlarıyla ilişkilerine ve medya tarihinde sinema-TV-platform eksenindeki dönüşüme bakıyorum. Tarihsel olgu ve süreçlerin nasıl inşa ve temsil edildiklerini anlamak için tasvir, teleoloji ve platform kaygısı kavramlarını kullanıyorum. Tasviri, temsil ve anlatıyı kapsayan ama bununla sınırlı kalmayıp anlatı ögelerinin onlara atfedilen önem ve değere göre nasıl haritalandığını anlamamızı sağlayan bir kavram olduğu için özellikle tercih ediyorum. Sonuç olarak her iki dizinin de, Türk sinema tarihine ilişkin olgu ve süreçlere daha önce görmediğimiz yoğunlukta yer verdiğini, ancak bunları kısmen dönüştürdüklerini ortaya koyuyorum. Her iki dizinin yaratıcılarının birer musavvir gibi kendi Yeşilçam hakikatlerini inşa ettiklerini, söz konusu inşa süreçlerine teleolojik bir bakış açısının hakim olduğunu iddia ediyorum.
  • Article
    Sessiz Dönem Türk Sinema Tarihi
    (2017) Şavk, Serkan
    Ali Özuyar'ın Sessiz Dönem Türk Sinema Tarihi (1895-1922), bugüne kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda erken sinema tarihi hakkında yayınlanan en kapsamlı monografidir. Bu eleştiri yazısında, kitabın içeriğini kısaca tanıtıp literatürdeki önemine işaret ettikten sonra bazı eleştirel fikirler ifade edeceğim.
  • Other
    DİJİTAL YÖNTEM ve ARAÇLAR TÜRKİYE SİNEMA TARİHİ ÇALIŞMALARI AÇISINDAN NE VAAT EDİYOR?
    (2018) Şavk, Serkan
    Bu makalede, Dijital Beşerî Bilimler olarak bilinen araç, yöntem ve yaklaşımlarbütününün, Türkiye sinema tarihi çalışmaları açısından taşıdığı potansiyeli vurgulayacağım.Dijital Beşerî Bilimlere kısa bir giriş yaptıktan sonra, örnek projelerdenbahisle bugüne kadar neler yapıldığını ortaya koyacağım. Daha sonra,Yeşilçam endüstrisinin ürünü olan ve bugün çevrimiçi video paylaşım platformlarındanerişilebilen film yığınından, yeni araştırma soruları sormak için nasılyararlanılabileceğini, bu çerçevede dijital araç ve yöntemlerin ne tür olanaklarsunduğunu göstermeye çalışacağım.
  • Article
    Dişil Ütopya, Eril Distopya: Anna Biller’in The Love Witch (2016) Filmi
    (2020) Özkan, Derya
    [Abstract Not Available]
  • Article
    Süreğen Medyaplatformları:izleyici Etkinliğinin Dönüşümü Vetoplumsal Etkileri
    (2021) Özgün, Aras; Treske, Andreas
    Süreğen medya platformları, günümüzde anlatısal metinler için televizyon ve sinemayı ikame edecek yeni bir dolaşım/dağıtım biçimi olarak ortaya çıkıyor. Fakat bu dolaşım biçimine has izleme etkinliğinin zamansal ve mekânsal koşulları ve ön plana çıkardığı anlatısal aygıtlar, onu geçmişteki sinema ve televizyon izleyiciliğinden farklı şekilde yapılandırıyor. Süreğen medya platformları, taşınabilir medya teknolojilerinin de yardımıyla, izleyici etkinliğini zamansal ve mekânsal kısıtlarından kurtarıp sürekli, her yerde ve her zaman ulaşılabilir hale getiriyor. Bu pratik, sadece sinema ve televizyon izleyiciliğinin kurucu niteliği olan kamusallığın uzağında, yalıtılmış, sterilize bir iletişim tecrübesi yaratmakla kalmıyor; ilk bakışta kişisel ve kişiye özel gibi görünen bu yeni iletişim süreci esasında algoritmik süreçler aracılığıyla düzenlenerek platform kapitalizminin kontrol aygıtlarından birine dönüşüyor. Bu yazıda amacımız süreğen medya platformlarının dayattığı bu yeni izleyici etkinliğinin içinde kurulduğu koşulları kuramsal düzeyde analiz etmek ve bu koşulların kamusal yaşama etkisini sorgulamaya girişmek.
  • Article
    Club Med Foça: the Transformation of Leisure Culture in Turkey
    (2020-09-07) Şavk, Serkan; Özgün, Aras
    In this paper, we trace the transformation of leisure culture and emergence of tourism as a form of life-style consumption in Turkey by analyzing the representation of Club Med Foça, in Turkish media between 1967 and 2005, during the Club’s active period in which it served as a catalyst for such cultural transformation. We deploy Critical Discourse Analysis as a methodological framework for this purpose, and examine a variety of historical resources including popular magazines, news pieces, feature films, postcards, official documents and a photo-romance series for analyzing the representational contexts involving Club Med Foça. Our analysis shows that leisure culture and life-style consumption in Turkey has emerged between the tension of national identity and westernization, yet, at a later stage of the country’s modernization process, the main axis of tension shifted from an ambivalent relation of Turkish national identity with its western other to an ambivalent relation between the social classes in Turkey.