TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
23 results
Search Results
Article Yazılı Metinden Sözlü Çeviri için Hibrit Bir Ders Modeli Önerisi(2023-04-27) Aktener, IlgınBu çalışma, Covid-19 sürecinde İzmir Ekonomi Üniversitesi İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Bölümünün ETI 208 kodlu Yazılı Metinden Sözlü Çeviri isimli 2. sınıf dersinin tamamıyla çevrim içi ortamda işlenme gereksiniminin bir sonucudur. Çalışmanın hedefi, dersin öğretim elemanı tarafından öğrencilerin zorlu pandemi sürecinde motivasyonlarını sürdürmelerini sağlamak amacıyla tasarlanan çevrim içi ders modelinin öğrenciler üzerindeki etkisini tespit etmektir. Bunu yapmak için, öğrencilerin kılıcı rolüne (student agency) odaklanılarak öğrencilerden ders kapsamında kullanılan çeşitli aktiviteler ve eğitim yöntemleri hakkında bir öz değerlendirme raporu yazmaları istenmiştir. Bu bağlamda, öğrencilerden değerlendirmesi istenilen kalemler şu şekildedir: dersin çevrim içi ortamda işlenmesi, dersteki yazılı metinden sözlü çeviri çalışmalarına aktif olarak katılım (derste söz alıp çeviri yapmak) ve akabinde alınan dönüt, ders içi süreli yazılı metinden sözlü çeviri ödevlerine katılım, ders dışı yazılı metinden sözlü çeviri ödevlerinin çeviri, terminoloji çalışması ve öz değerlendirme kısmı, ders içi kelime oyunları, haftalık konuların farklı olması ve dil ikilisinin iki yönlü kullanımı. Sonuç olarak, çalışma öğrencilerin yorumları doğrultusunda yazılı metinden sözlü çeviri için hibrit bir ders modeli önerisi sunmaktadır.Article Diplomatik Arabuluculuğun Farklı Yönleri: Diplomatik Ortamlarda Tercüman Bulundurmanın Dil Dışı Nedenleri(2024-07-20) Akgün, Yaşar; Karakoç, Nihal YetkinDiplomasi, günlük yaşamın pek çok alanına sirayet eden bir kavramdır. Bu kavramın medya ortamlarında sıklıkla yer alması ve tartışılması, akademik boyutlarda da ele alınmasına neden olmuştur. Diplomasinin uygulama sürecine dâhil olan her bir uzmanlık ve meslek alanı, bu süreçte önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda, sözlü çeviri büyük önem arz etmektedir. Çeviribilimin önemli bir alt dalı olan sözlü çeviri uğraşı, esasında antik dönemlere kadar uzanan köklü bir geçmişe haizdir. Ancak sözlü çeviri, çeviribilimin diğer alt alanlarına kıyasla nispeten daha az çalışılmış bir alandır. Sözlü çevirinin bilimsel düzlemde irdelenmesinin gecikmesi, diplomasi sürecindeki rolünün tartışılmasını da geciktirmiş; bu alanda yapılan kısıtlı çalışmalar ise çevirinin diplomasideki rolünün yalnızca dilsel boyutlarını ele almıştır. Siyasi ve diplomatik ortamlarda önemli bir yeri olan diplomasi çevirmenliği, gizlilik ve diğer bazı sebeplerle yeterince incelenememiştir. Dolayısıyla bu çalışma, diplomasi alanında çalışan sözlü çevirmenlerin yalnızca dilsel nedenlerle değil, -diplomasi sürecindeki tüm paydaşların ortak dil bilmelerine ve ilk bakışta bir tercüman bulundurmaya gerek duyulmamasına rağmen- dil dışı nedenlerle de istihdam edilebileceklerini konu edinmektedir. Bu husus, hem diplomasi hem de çeviri alanı için önem arz etmektedir. Bu bağlamda, makale boyunca çevirmenlerin diplomasi süreçlerinde ülkenin millî dilini temsil etme, iletişim hatalarını üstlenme, diplomatlara danışmanlık yapma ve zaman kazandırma gibi dil dışı rolleri irdelenmiştir.Article Mozart’ın ‘saraydan Kız Kaçırma Operası’nın Covid-19 Pandemisi Nedeniyle Yeniden Yazımı Üzerine Bir İnceleme(2023) Yetkin Karakoç, Nihal; Acunaz Eytemiz, Zeynep Simge; Karakoç, Nihal Yetkin; Eytemiz, Zeynep Simge AcunazOpera eserlerinde Batılı olmayan dünya sık sık konu edilir. Bu çalışma yine Batılı olmayan dünyadaki Öteki’nin resmedildiği, Wolfgang Amadeus Mozart’ın çok beğeni toplayan ‘Saraydan Kız Kaçırma’ (‘Die Entführung aus dem Serail’) Operası’nın Covid-19 pandemisi nedeniyle Türkiye’de İstanbul Devlet Operası’nda 2020’de özel olarak tasarlanan ve sahnelenen temsili mercek altına alınmaktadır. Kuramsal çerçeve, çeviribilimde dilsel ve performans sanatlarında müzikal bir kavram olarak karşımıza çıkan yeniden yazım kavramı üzerine oturtulmuştur. Şimdiye dek alanyazında eserler üzerinde yapılmış olan yeniden yazımlar ya sadece çeviribilim ya da performans sanatları çerçevesi dahilinde irdelenmiştir. Dolayısıyla, bu çalışma bir performans sanatında yeniden yazımı çeviribilimsel ve müzikal olarak ele almakta olan ilk çalışma niteliğindedir. Çalışmanın başlıca amacı söz konusu eserin bu yeniden yazımı için medyada sunulan gerekçelendirmeleri Genette’nin (1997) dış yan metin öğeleri çerçevesinde irdelemek ve sonuçta ortaya çıkan değişiklikleri disiplinlerarası ve betimleyici bir yaklaşım sunmak suretiyle çözümlemektir. Araştırmacıların konu alanları itibari ile müzikal, dilsel ve kültürel olarak değişen yönler, basında temsil ile ilgili yazılı ve sözlü haberler, rejisör ve koreograf söyleşilerinin olduğu videolar taranarak ve buna ilaveten her iki alandan birer sanatçı/uzman görüşüne başvurularak sistematik bir şekilde ele alınacaktır. Çalışma yeniden yazım kapsamında salgınla ilişkilendirilebilecek değişikliklerin yanısıra hiç ilgisi olmayabilecek değişiklikler de ortaya koymaktadır. Yerlileştirmenin izlerinin sürüldüğü salgınla ilgisi olmayan bu sonuçlar van Dijk’in (1998) yaptığı, Biz-Onlar ayrımı çerçevesinde tartışılmaktadır. Çalışma, bir performans sanatının yeniden yazımı gibi çok katmanlı bir konuyu ele alırken sunduğu, yazarların bildiği kadarıyla bu anlamda ilk olma özelliği taşıyan çalışmada Müzik ve Çeviribilim alanlarını birleştirerek yaptığı disiplinlerarası betimlemeyle, daha kapsamlı bir bakış açısı getirerek, bundan sonra gelecek disiplinlerarası çalışmaların önünü açmayı hedeflemiştir.Article Yeniden Bağlamlaştırma Aracı Olarak İç Yanmetinler: Modernist Romanların Türkçeye (yeniden) Çevirilerinde Aykırılığın Sunumuna Eleştirel Söylem Çözümlemesi Temelli Çokkipli ve Artsüremli Bir Yaklaşım .(2023) Aktener, Ilgın; Danış, Pınar; Soylu, Aslı Melike; Yetkiner, NeslihanÖZ Bu çalışma, yanmetinlerin, ideolojilerin yeniden üretilmesi ve söylem düzenini belirleyen güç ilişkilerinin farklı kılıcılar tarafından bilinçli bir şekilde kullanımının su yüzüne çıkarılması bakımından verimli bir alan sunduğu fikrini savunmaktadır. Çalışmanın amacı, kültürel ve ideolojik yorumlara açık çokkipli düzlemler yaratabilen özellikle dilsel ve görsel iç yanmetinlerin yeniden bağlamlaştırma sürecinde hangi ideolojik işleyiş biçimleriyle (Thompson, 1990) nasıl kullanılabileceğine odaklanmaktır. Araştırmanın kapsamı, bütünleşik bir yaklaşımla, kaynak kültürde ahlaki nedenlerle damgalanmış, 14 adet İngiliz/Amerikan modernist romanın 71 Türkçe çevirisine eşlik eden, iki kültür arasında müzakereci görevini üstlenen iç yanmetinlerden oluşan makul genişlikte, iyi yapılandırılmış temsil gücü yüksek bir bütüncedir. Kuramsal olarak Eleştirel Söylem Çözümlemesi kapsamında Fairclough?un üçlü modeli temel alınmıştır. Bu kuramsal çatı altında, yöntem olarak Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi modelinin sağladığı dil araçları kullanılarak a) dilsel iç yanmetinler Thompson?ın beşli ideolojik işleyiş biçimleri çerçevesinde, b) görsel iç yanmetin ögeleri Kress ve Van Leeuwen?in (2006) görsel dilbilgisi kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Çeviri metinleri yeni bir bağlama yerleştirme araçları olarak iç yanmetinler, alt ulamlarına ayrılmıştır ve Eleştirel Söylem Çözümlemesi ışığında çözümlenmiştir. Görsel ögeler (özellikle ön kapak ve arka kapaklar) temsil, etkileşimsel ve düzensel üstişlevler açısından çözümlenmiştir. 1940-1960, 1961-1980, 1981-2000, 2001-2021 dönemleri bazında yapılan artsüremli analizler, bir toplumun sosyo-politik dinamiklerinin, üretilen metinler ve söylem dayanaklı uygulamalarla ne denli koşutluk gösterdiğinin ortaya konması bakımından son derece önemli bulgular sunmaktadır.Article Yetkin Karakoç, N. (2022). Çeviri ve Diplomasi. İstanbul: Çeviribilim Ajans ve Yayıncılık, 163 S. Isbn: 978-605-365-84993-9-3(2023-12-30) Akgün, YaşarÇeviri uğraşı yazılı olarak kendi içerisinde değerlendirildiğinde halihazırda yeni bir alan olarak karşımıza çıkmaktayken, çeviribilimin önemli bir alt dalı olan sözlü çeviri ise yazılı çeviriye kıyasla daha da yeni ve güncel bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Nispeten yeni bir alan olmasından dolayı, sözlü çeviri alanında üretilen gerek teorik gerek pratik çalışmalar alanın kilometre taşları olarak oldukça değerli çalışmalar olmalarına rağmen, sözlü çeviri alanı halen kavramsallaştırılmayı ve pratik düzlemde açıklanmayı bekleyen sayısız sorunsallar ile doludur. Sözlü çeviri alanı bu kapsamda kendi gizemini korumaktayken, diplomasi alanında ifa edilen diplomasi çevirisi ise, gerek yazılı gerekse de sözlü olarak çeviribilimin halihazırda açıklanmayı bekleyen çok katmanlı karmaşık yapısına yeni bir katman eklemektedir. İçerdiği bilişsel ve duyuşsal süreçlerin karmaşıklığından ötürü çeviribilimin oldukça ilgi çekici bir alanı olan sözlü çevirinin, bir o kadar da gizemli olan diplomasi süreçleriyle beraber kullanılması daha öncesinde bu iki alanda yeteri kadar çalışma gerçekleştirilmemesinden ötürü, güncel çalışmalara olanak tanımaktadır. Söz konusu güncel çalışmalara en iyi örneklerden biri olarak, Nihal Yetkin Karakoç tarafından ilk olarak 2015 yılında kaleme alınan ve ilk baskısı 2016, ikinci baskısı ise 2022 yılında yayımlanan Çeviri ve Diploması kitabı gösterilebilir. Üst düzey diplomatik ve askeri görüşmeler/müzakerelerde uzun yıllar çalışma fırsatı bulan Nihal Yetkin Karakoç bu süreçte edindiği uygulamalı deneyimlerini, gerçekleştirmiş olduğu uzun yıllara dayanan literatür araştırmasıyla beraber kavramsal boyutta irdelemekte, diplomasi ve sözlü çeviriyi beraberinde ele almaktadır.Article Research Competence in Initial Teacher Education: Perceptions, Orientations, and Suggestions(Mehmet Tekerek, 2024-01-31) Gümüşok, Fatma; Taner, Gülden; Balıkçı, Gözde; Taner-Yavuz, GueldenThis study aimed to investigate student teachers' perceived competence in educational research, along with teacher educators' and graduates' opinions and suggestions regarding research in an initial English language teacher education program at a state university in Turkiye. To this end, this case study employed a mixed -method design to explore data from 70 student teachers, nine graduates, and six teacher educators through surveys and interviews. We observed that the student teachers perceive themselves as competent in designing, conducting, and reporting research, and their competence was also acknowledged by the graduates and teacher educators. All the participants highlighted the importance of research for teachers; however, some had reservations. They found the context too academically oriented and emphasized the need to introduce the inherent link between teaching and research, which seemed to be obscure especially for the student teachers. We conclude that introducing action research early on is an ideal way to address and embrace all the diverse perceptions, orientations, interests, and motivations about research in initial teacher education.Article Translating Cultural Items Pertaining To African-American Culture: Three Turkish Translations of Hughes’ Merry-Go(2023-06-30) Aktener, IlgınThis study focuses on the translation of cultural items specific to African-American culture through the case of three Turkish translations of Langston Hughes’ poem ‘Merry-Go-Round’ by Necati Cumalı (1961), Özcan Özbilge (1985) and Cevat Çapan (1988). Drawing on Newmark’s (1988) and Vlahov and Florin’s (1969) categorizations of cultural items and Kansu-Yetkiner et al.’s (2018) classification of translation strategies for cultural items, the study analyzes source text and target text cultural items descriptively and comparatively. By doing so, the study seeks to determine whether the translators opt for domestication or foreignization in translating items specific to African-American culture into Turkish. The findings are examined along with paratextual elements from the books which feature the three translations to establish justifications for translators’ tendency towards domestication or foreignization. In conclusion, it is argued that regardless of their tendencies, the translators’ strategies cannot be completely placed at one end of an axis of domestication and foreignization but they are somewhere in-between due to different considerations such as stylistic and cultural norms of the source and target cultures.Article İdeolojik Temelli Çeviri Politikaları Bağlamında Eleştirel Söylem Çözümlemesi (esç): Bir Tahrifat (değiştirme) Örneği(2005) Kansu Yetkiner, NeslihanBu çalışma, Eleştirel Söylem Çözümlemesi (ESÇ)'nin metinlerarasılık ve söylem düzenine ilişkin çözümlemelerde ve özellikle politik etkenlerin bazı çeviri uygulamalarına yol açtığı kritik durumlarda çeviribilim çalışmalarına başarıyla uygulanabileceği önerisini getirmektedir. Bir metinde dilbilimsel araçların dizgesel kullanımı ve bu kullanımın altında yatan söylem dayanaklı anlamların çözümlenmesi ilk bakışta "yanlış çeviri" ya da " çeviri kaybı" gibi görünen kimi düzenlemelerin çeviri sürecini içine alan sosyopolitik ve ideolojik yapı, süreç, norm ve sınırlamaları simgeleyebileceğim göstermede yaralı olabilir. Bu makale bir aids kampanyası kitapçığının Hollandaca'dan Türkçe'ye çevirisinde tahrifat yoluyla kültürel değer yargıları ve inanışlarla oynanmasını ve bunların yeniden yapılandırılmasını incelemektedir. ESÇ, erek dildeki yeni metnin sadece basit bir tahrifatı değil, Hollanda kültüründeki "öteki" kavramının söylem dayanaklı yapısını aktarması açısından değerli bir altyapı oluşturmaktadır.Article Culture-Bound Highlights From the Translation Process of a Poem by Nazım Hikmet(2007) Karakoç, Nihal YetkinBu çalışmada Nazım Hikmet tarafından yazılmış olan "Memleketimden İnsan Manzaraları" eserinin içinde 4. Bab'da bulunan "Türk Köylüsü" adlı şiirin çeviri süreci tartışılmaktadır. Eserden alınan şiir bir çok kültürel öğe içermekte olup, bunlar bu betimleyici makalede şiir çevirisinde dil-içi ve dil-dışı unsurlar çerçevesinde incelenmiştir. Amaç şiirin çeviri sürecinde belirlenen kültüre bağlı unsurlara yönelik genel (global) ve ifade bazındaki (local) stratejileri dilbilimsel bir analiz ile saptamak ve uygulamaktır.Article İncelik Kuramı ve Yüz Olgusu Bağlamında Çeviri Çalışmalarında İşlevsel-edimbilimsel Eleştiri Yöntemi Uygulanması(2008) Kansu Yetkiner, NeslihanBu çalışmanın temel amacı, Brown ve Levinson’un incelik kuramı (1978, 1987) ve yüz çalışmalarının çeviri uygulamalarındaki yansımalarını House’un (1981, 1997, 1998, 2001) işlevsel-edimbilimsel modeli temelinde incelemektir. İşlevsel-edimbilimsel modelin kuramsal çerçevesine ilişkin olarak çalışma, kaynak metin ve erek metnin dil/metin, kesit dil (söylem alanı, söylem tarzı ve söylem doğası) ve metin türü olmak üzere üç temel düzey karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Çalışmadaki temel odaklanma, kişilerarası dil işlevi ve incelik kuramı ile olan yakın ilişkisi nedeniyle kesit dili üzerinedir. Çözümlemeler, kişilerarası ilişkilerde edimbilimsel anlamın bir parçası olarak yüz ve incelik kavramlarının hem dilbilimsel hem de kültürel açıdan büyük farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Hem dilbilimsel ve sosyokültürel metin arasındaki farkların hem de çeviri ve değerlendirme süreçlerinde süregelen sosyo-metinsel uygulamanın ayırdına varmak son derece önemlidir.
- «
- 1 (current)
- 2
- 3
- »