TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
12 results
Search Results
Article Eski Görüntüler, Yeni Görüngüler: Yeşilçam Filmlerinin Üslup Özellikleri İçin Uzak Okuma Denemesi(2020-07-24) Savk, SerkanThis research focuses on the recent release of the bulk of Yeşilçam films to remote access on YouTube. Our main goal is to study the stylistic properties of Yeşilçam films through distant reading approach by using methods and tools from Digital Humanities and statistical analysis of film style. The second goal is to relate the stylistic properties of the films to the historical development of the film industry.Thus, we demonstrate the potential of a method that is derived from the creation of complex data sets from visual resources. We did the metric measurement of a group of films and we used the data set for analyzing the formal transformation of Yeşilçam films. The main research question of this article is to prove that the stylistic properties of Yeşilçam films from 1960 until 1979 can be explained by analyzing average shot length (ASL) and other related data. We conclude that the stylistic properties of Yeşilçam films demonstrate both transformation and continuity through time.Other Dokuz Eylül’ün Poetik Mirası: Serdar Kökçeoğlu’nun Belgesel Sinemasında Anlatı, Ses ve Bellek(2025-11-25) Aydin, Tuncer MertBu söyleşi, Serdar Kökçeoğlu’nun Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ndeki öğrencilik dönemi ve sonrasında kurduğu bağlardan yola çıkarak, belgesel sinemada ses, arşiv ve bellek üzerine düşüncelerini odağına almaktadır. Serdar Kökçeoğlu, sinema yolculuğuna 1990’lı yılların sonunda, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-Televizyon Bölümü’nde başlamıştır. Kökçeoğlu’nun sanatsal birikimi burada aldığı eğitimle temellenmiş, İzmir’in çokkültürlü ve zengin entelektüel ortamının etkisiyle şekillenmiştir. Şehrin alternatif üretim alanları ve bağımsız sanat çevreleri ile kurduğu ilişki, sanatçının belgesel anlatısına doğrudan yansımıştır. İlk uzun metraj belgeseli Mimaroğlu: The Robinson of Manhattan Island (2020) ile hem ulusal hem de uluslararası birçok başarıya imza atan yönetmen, özgün sinema dili ve belgesel sinemaya getirdiği yaratıcı katkılar sayesinde Türkiye’de çağdaş belgesel sinemanın dikkat çeken isimlerinden biri hâline gelmiştir. Ses ve arşiv kullanımına odaklanan bir anlatı geliştiren Kökçeoğlu’nun sinemasında ses, yalnızca destekçi bir unsur olmanın ötesinde, görüntüyü de şekillendiren bağımsız bir öğe olarak ön plana çıkar. Filmlerinde kullandığı arşiv materyalleri ise sadece geçmişe dair izler sunmakla kalmayıp, hikâye içinde yeniden kurgulanarak çok katmanlı bir anlam kazanır. Yönetmen, belgesellerinde eklektik ve epizodik anlatı yapıları kullanarak hem kişisel hem de toplumsal belleğe dokunan eserler ortaya koyar.Article Temiz Olanın Sınırları: Popüler Kültürde Simge-Nesne Olarak Ev Terlikleri(2025-07-21) Nasır, Esra BiciBu çalışma, kir, temizlik ve hijyen kavramlarının kültürel bağlamdaki inşa biçimlerini ve bu kavramların ev içi mekân düzenine etkilerini incelemektedir. Ev terliği kullanımı, dış dünyanın kirini evin mahrem alanının dışında tutma işleviyle, sadece hijyeni korumakla kalmaz aynı zamanda sembolik sınırlar da oluşturur. Tuvalet, balkon gibi farklı alanlara yönelik özel terliklerin kullanımı, evin içindeki mekânsal ayrışmayı ve hijyenin simgesel düzenini yansıtır. Popüler kültür ürünleri, bu pratiklerin analiz edilmesinde önemli bir kaynak olarak öne çıkar. Endüstriyel yöntemlerle üretilen bir tasarım nesnesi olan ev terliklerinin kültürel anlamlarını incelemek tasarım kültürü açısından da potansiyel arz eder. Bu çalışma, Gülse Birsel’in Yalan Dünya (2012 – 2014) veJet Sosyete (2018 – 2020) dizilerini inceleyerek ev terliğinin kültürel bir gösterge nesnesi olarak nasıl sahneye taşındığını ve toplumsal sınıflar ile hijyen anlayışları arasındaki farklarını mizahi bir dille nasıl tartışmaya açıldığını incelemektedir.Article Kâtip Yazardan Komut Veren Yazara: Senaryo Yazımında Yapay Zekâ Kullanımı Işığında Yazarlık, Otantiklik ve Yaratıcılığın Durum Değerlendirmesi(2024-09-28) Savk, Serkan; Gürsoy, A. ÖzgürÜretken yapay zekânın yaratıcı alanlara girişinin yol açacağı potansiyel zorluklar açık olsa da bunların kesin olarak nasıl ve hangi şekillerde vücut bulacağı henüz net değildir. Bu hususta önemli bir endişe, orijinal ve sahte arasındaki çizginin daha belirsiz hale geleceğidir. Bu çalışmada, dilin doğasına ilişkin bir dizi felsefi kuramdan yararlanarak, üretici yapay zekâ söz konusu olduğunda yazarlık ve özgünlük durumunun analiz edilebileceği kavramsal bir çerçeve oluşturuyoruz. İki kavramsal yönelimin, yani yapısöküm ve kökbilimin, yazarlığın her zaman bir ortak yazarlık olarak görülmesi gerektiği iddiasında birleştiğini savunuyoruz. Daha sonra bu kavramsal çerçeveye, senaryo çekici (logline) ve sinopsislerinin yapay zekâ desteğiyle üretildiği bir sınıf deneyinin sonuçlarını yorumlamak için başvuruyoruz. Araştırmamızın bulguları, yaratıcı üretimde kendilerini sorumlu biçimde ifade etmeleri için öğrencilerin eleştirel becerilerini geliştirmemiz gerektiğini göstermektedir. İnsan – yapay zekâ etkileşiminin potansiyelini ancak bu şekilde ortaya çıkarabiliriz.Article Olmayanın Tarihi: Türk Sinemasında Akamete Uğrayan Projelere Giriş(2024-12-31) Savk, SerkanSinema tarihini sadece filmlere odaklanan bir yaklaşımla yazma eğilimi son 20 yıldır önemli oranda değişmiştir. Bu değişim bağlamında gözlemlenen yeni yaklaşımlardan biri de çeşitli sebeplerle olmayan/gerçekleşmeyen yani akamete uğrayan şeyleri ele alarak bunları sinema tarihinin yapıcı unsurları arasına dahil etmektir. Bu makalede, karşı-olgusal tarih, başarısızlık çalışmaları ve yapım-dışı çalışmaları kuramsal çerçevelerinden hareket edilerek, Türk sinemasında akamete uğrayan projelerin tarihine odaklanmanın ilk örneklerinden biri verilmektedir. Bu yönüyle elinizdeki makale öncü bir çalışmadır ve bir giriş niteliğidir. Kaynak olarak, Yeşilçam dönemi sinema profesyonellerine ilişkin anı, biyografi ve otobiyografi türlerindeki kitaplarında aktarılan bilgilerden yararlanılmaktadır. Amaç, akamete uğrayan şeylerin tarihsel çalışmaların bir parçası haline getirilmesinin, Türk sinema tarihine ilişkin bilgi ve varsayımları nasıl genişletebileceğini örneklemektir. Makalenin bulguları, sinema profesyonellerinin akamete uğrayan projelerden bahsederken kariyerlerinde geriye dönük bir inşa yaptıklarını ve uluslararası projeler ya da büyük bütçeli yapımlar gibi yokluğu gözlemlenen şeyleri vurguladıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, bazı sinemacıların akamete uğrayan projelerinde gerçek kariyerlerinden farklı profesyonel patikalar olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, Türk sinema tarihinde akamete uğrayan projelere odaklanmanın tarih yazımına yapacağı katkı kuramsal olarak ve örnek vakalarla ortaya konulmuştur.Article Tuberculosis in Cinematic Narratives: Architectural Spaces and Socio-Spatial Constructs(2024-08-09) Avcı, Deniz; Hosanli, Deniz AvciPulmonary tuberculosis has been prominent in representations of illness in theater and cinema since the beginning of the nineteenth century. Tuberculosis has served as a convenient vehicle for “romantic storytelling,” and the sanatorium as an ideal film set, one whose bucolic setting evokes in the audience a sense of escaping into nature. Focusing on three films—Una Breve Vacanza (A Brief Vacation, Vittorio De Sica, 1973), Učitel Tance (The Dance Teacher, Jaromil Jireš, 1995), and Kelebeğin Rüyası (A Butterfly’s Dream, Yılmaz Erdoğan, 2013)—this study explores the medico-social reflections of tuberculosis and those aspects of the disease that make it such a favorite of cinema, including “easy acting,” “romantic storytelling,” and “visual and spatial aesthetics.” The three films examined here utilize sanatorium facilities’ venues, spaces, and architecture to create visually appealing and spatially engaging aesthetics. These films, all of which take place in the mid-twentieth century, are selected to include a diverse range of sanatorium venues and different typologies of sanatorium architecture. These films not only convey information about tuberculosis and three different global sanatorium cases but also serve as valuable archival documents that offer insights into the socio-spatiality of the disease in architecture and cinema.Article İki Platform Dizisinde Sinema Tarihi Tasvirleri ve Yeşilçam’ı Tekrar Ziyaret Etmek(2023-04-18) Şavk, SerkanBu makalenin amacı, Yeşilçam: Bir Sinema Hayvanı (Çağan Irmak, 2021, BluTV) ve Erşan Kuneri (Cem Yılmaz, 2022, Netflix) dizilerinde, Türk sinema tarihine ilişkin olgu ve süreçlerin nasıl ele alındığını incelemektir. Bu amaçla, dizilerin anlatılarına, yayınlandıkları süreğen medya platformlarıyla ilişkilerine ve medya tarihinde sinema-TV-platform eksenindeki dönüşüme bakıyorum. Tarihsel olgu ve süreçlerin nasıl inşa ve temsil edildiklerini anlamak için tasvir, teleoloji ve platform kaygısı kavramlarını kullanıyorum. Tasviri, temsil ve anlatıyı kapsayan ama bununla sınırlı kalmayıp anlatı ögelerinin onlara atfedilen önem ve değere göre nasıl haritalandığını anlamamızı sağlayan bir kavram olduğu için özellikle tercih ediyorum. Sonuç olarak her iki dizinin de, Türk sinema tarihine ilişkin olgu ve süreçlere daha önce görmediğimiz yoğunlukta yer verdiğini, ancak bunları kısmen dönüştürdüklerini ortaya koyuyorum. Her iki dizinin yaratıcılarının birer musavvir gibi kendi Yeşilçam hakikatlerini inşa ettiklerini, söz konusu inşa süreçlerine teleolojik bir bakış açısının hakim olduğunu iddia ediyorum.Article Bir Görsel İletişim Alanı Olarak Film Jeneriği(2016) Acar, Ayşegül PınarGrafik tasarım ve sinemanın kesişiminde yer alan film jenerikleri, bugün görsel iletişim prensiplerinin sinema diliyle bütünleşerek sinema sanatının içinde kendine yer bulduğu başlı başına bir alan haline gelmiştir. Makalede film jeneriklerinin işlevsel olarak varoluş sebepleri incelenmekte, biçimsel özellikleri ele alınarak, bu jeneriklerin hangi boyutlarda çözümlenmesi gerektiğine değinilmektedir. İncelemede ele alınan jenerik tasarım örnekleri, görsel anlatım ve tasarım stratejileri doğrultusunda analiz edilmiş, güncel uygulama biçimleri üzerinden çeşitli sınıflandırmalara gidilmiştir. Bu şekilde tasarım pratiğine dair bir yöntem önermek hedeflenmiştir. Sonuca ulaşırken, film jeneriklerinin, uzman görsel iletişim tasarımcıları tarafından, rasyonel iletişim stratejileri doğrultusunda kurgulanması gerektiği fikri, incelemeden sağlanan çıkarımlarla pekiştirilmektedir.Article Sessiz Dönem Türk Sinema Tarihi(2017) Şavk, SerkanAli Özuyar'ın Sessiz Dönem Türk Sinema Tarihi (1895-1922), bugüne kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda erken sinema tarihi hakkında yayınlanan en kapsamlı monografidir. Bu eleştiri yazısında, kitabın içeriğini kısaca tanıtıp literatürdeki önemine işaret ettikten sonra bazı eleştirel fikirler ifade edeceğim.Other DİJİTAL YÖNTEM ve ARAÇLAR TÜRKİYE SİNEMA TARİHİ ÇALIŞMALARI AÇISINDAN NE VAAT EDİYOR?(2018) Şavk, SerkanBu makalede, Dijital Beşerî Bilimler olarak bilinen araç, yöntem ve yaklaşımlarbütününün, Türkiye sinema tarihi çalışmaları açısından taşıdığı potansiyeli vurgulayacağım.Dijital Beşerî Bilimlere kısa bir giriş yaptıktan sonra, örnek projelerdenbahisle bugüne kadar neler yapıldığını ortaya koyacağım. Daha sonra,Yeşilçam endüstrisinin ürünü olan ve bugün çevrimiçi video paylaşım platformlarındanerişilebilen film yığınından, yeni araştırma soruları sormak için nasılyararlanılabileceğini, bu çerçevede dijital araç ve yöntemlerin ne tür olanaklarsunduğunu göstermeye çalışacağım.