Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/8833

Browse

Browsing Doktora Tezleri by Department "İEÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalı"

Filter results by typing the first few letters
Now showing 1 - 1 of 1
  • Thumbnail Image
    Doctoral Thesis
    The time-dependent effects of MNL compatible and incompatible stimulus-response relations under different representational contexts on magnitude-space associations
    (İzmir Ekonomi Üniversitesi, 2024) Palaz, Ezgi; Dural Çetinkaya, Seda; Çetinkaya, Seda Dural
    SNARC etkisi, insanların zihinsel sayı dizisine (mental number line, MNL) uygun olacak şekilde, küçük sayılara sol, büyük sayılara ise sağ elleri ile daha hızlı tepki vermeleri olarak karakterize edilir. Söz konusu tepki örüntüleri (SNARC-benzeri etkiler) sayısal olmayan büyüklüklerde de gözlenmektedir. SNARC etkisinin yönü ve gücü, farklı uyarıcı-tepki bağıntıları kapsamında ya da farklı zihinsel temsilleri içeren birtakım alıştırma deneyimleri sonucunda değişebilmektedir. Bu tez, SNARC etkisinin esnekliğini MNL ile tutarlı ve tutarsız (cetvel ve saat) temsil bağlamları sunularak, katılımcıların MNL ile uyumlu ve uyumsuz uyarıcı-tepki bağıntılarını öğrenmek üzere yaptıkları bir alıştırma görevinin SNARC üzerindeki etkileri ve bu etkilerin sayısal olmayan büyüklüklere genellenmesini araştırmayı amaçlamıştır. Bunun için toplam 420 kişinin katıldığı iki çalışma yürütülmüştür. Birinci çalışmada alıştırma sonrası SNARC etkisinin ortaya çıkışı ve kalıcılığı, ikinci çalışmada ise bu etkilerin kavramsal ve fiziksel büyüklüklere aktarımı incelenmiştir. Sonuçlara göre, temsil bağlamları performans üzerinde bir etki yaratmamıştır. Alıştırma sırasında oluşturulan uyarıcı-tepki bağıntıları ise sayısal büyüklüklere verilen tepkileri etkilemiştir. Buna göre, MNL-uyumlu alıştırmalar kısa süreli ortaya çıkan SNARC ile sonuçlanırken, MNL-uyumsuz alıştırmaların ardından ters SNARC etkisi gözlenmiş ve bu etki bir hafta boyunca kalıcı olmuştur. Ancak, gözlenen etkiler sayısal olmayan büyüklüklere genellenmemiştir. Sonuçlar, alıştırma etkilerinin önceden var olan birtakım eğilimlere bağlı olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, genel bir büyüklük sistemi fikrinin tersine, sayısal olan ve olmayan büyüklüklerin varsayıldığı kadar güçlü bir ilişkisi olmayabileceği düşünülmektedir.