TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4

Browse

Now showing 1 - 20 of 23

16. Yüzyıl Giysi Tarihi Yazımı Üzerine: Giysilerde Doğu-batı Etkileşimi, Egzotizm ve Güç
(2013) Er, Fehmiye Dilek
Moda tarihinde batılı-olmayan giysilerin sunum ve dekorasyonları her zaman fantastik, büyüleyici, epik, dikkat çekici, egzotik, ruhani, zamansız ve değişmez gibi sözlerle ifade edilmiştir. Doğulu giysiler ve görünümler üzerindeki bu yaklaşım batılı anlayışın diğer kültürler üzerindeki yüceliğini, farklılığını ve gücünü gösterme arzusuyla yakından ilişkilidir. 19. yüzyıldan başlamak suretiyle doğunun dikkat çekici sunumları, batı giysi tarihinde batılı olmayan giysilerdeki teknik ustalıklar ve bu giysilerdeki özgün motifler egzotik olarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla hem giysi tarihi hem de modern moda tarihi yazımında doğunun her zaman egzotik, primitif, öteki ve otantik olma noktasında bir söylem söz konusu olmuştur. Özellikle 16. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu?na ait egzotik giysiler ve kumaş teknikleri aynı dönem Avrupa modasına yoğun bir şekilde adapte edilirken giysiler ihtişamın ve gücün de bir göstergesi olmuşlardır. Bu çalışmada giysi tarihi açısından Osmanlı İmparatorluğu?nun en gösterişli dönemlerinden biri olan 16. yüzyılda giyilen Avrupalı giysilerinde Osmanlı giysi kültürünün izleri, egzotizm kavramı çerçevesinden incelenecektir. Bu çalışmada batılı giysilerdeki egzotik gösterimler aracılığı ile okumalar yapılırken, “egzotizm” kavramı, batıya ait olmayanı anlatma noktasında ele alınacaktır. Çalışma gücün kullanımı ve ihtişamın anlatımı olarak kullanılan lüks kumaşlardan üretilen egzotik giysi ve aksesuarları,16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu?nda kullanılan giysilerin aynı dönem Avrupa modasına adapte edilme biçimlerini de içerecektir.
Citation - WoS: 1
Citation - Scopus: 1
Aesthetic and Cultural Approach To the Change in the Making Techniques of Karagoz Figures
(Istanbul Univ, Research Inst Turkology, Dept Art History, 2021) Öngen Corsini, Duygu Ebru; Corsini, Duygu Ebru Öngen
Karagoz developed as a unique culture in Anatolian lands. Despite many controversies about how Karagoz came into existence, there is a consensus that it emerged in the 16th century. Figures, as cultural objects, have production methods and techniques interwoven with the doctrines of the past. Today, figure-making for different purposes, inherited from the past, is present in Karagoz figure art. The aesthetic reflections, technique, and material harmony of the figures for show purposes must carry the cultural essence of Karagoz. This study examines museum collections and exhibitions, interviews with Karagoz masters, and a data analysis from an academic perspective. Considering these factors, it becomes clear that the training of masters for figure-making art is significant. Long-term training organized by institutions will contribute to this art and might be beneficial for good examples to reach the audience. Transferring the figures to future generations while preserving their cultural essence, making them in a suitable technique, and aesthetic understanding synthesized with modern techniques; will also contribute to the survival of this art.
Assistive Technologies for Individuals With Visual Impairment: Contribution of Design in the Field of Clothing
(2019) Süller Zor, Başak; Vuruşkan, Arzu
According to data of World Health Organization, it was estimated that 253 millionwere visually impaired worldwide in 2017 (WHO, 2017). For those with moderateto total blindness and visual impairment, daily activities such as mobility,communication, education, clothing and shopping cannot be carried outindependently. Assistive technologies (AT) offer solutions to contribute to thequality of life of those with visual impairments. Considering the daily obstacles facedby such individuals, as a prior step for design development of alternative ATs, thispaper includes an overview of ATs. Since this overview addresses a lack ofapplications in clothing related AT, the following survey aims to acquire feedbackfrom people with visual impairment, focusing on clothing related issues, with theaim of making improvements in design.
Avrupa Resminde Statü Sembolü Olarak Türk Halıları: Londra Ulusal Galeri Örneği
(2022) Adanır, Elvan Özkavruk
Türk halıları Batı dünyasında yüzyıllar boyunca önemli bir yere sahip olmuştur. Türk halılarının Kuzey ve Batı Avrupa’ya ihracatıyla ilgili ilk bilgiler XI. yüzyıla ait olsa da bu halıların Avrupa ülkelerine yayılması ve bu toplumlar üstündeki etkisi konusunda kesin ve net bilgilerin 1453 yılından sonraki tarihlere rastladığı söylenebilir. Türk halılarının Avrupa’ya girişinde Venedikli tüccarlar büyük rol oynamıştır. Orta Çağ’da İngiltere’de halıların özel günlerde kiliselerde altarın önüne serildiği bilinmektedir. XVII. yüzyılın ortalarına kadar İngiliz saraylarında, aristokrat evlerinde ve diğer konutlarda zeminler taş, ahşap, karo ya da topraktır. Zeminler saman, çeşitli bitkiler veya çimen yayılarak örtülmüş, üzerlerine yer yaygısı serme gibi bir gelenekleri olmamıştır. XV. yüzyılda Türk halılarını satın almaya sadece kraliyet ailelerinin ve aristokrat ailelerin gücü yetmiştir. Bu yüzyılda halılar, diğer Doğu mallarından ve bazı sanat eserlerinden çok daha yüksek fiyata satılmıştır. Türk halıları Avrupa saraylarında, kiliselerde ve aristokrat evlerinde bir statü simgesi olarak teşhir edilmiştir. Türk ve Doğu halılarının Avrupa resim sanatına ait örneklerde de resmedildiği görülmektedir. Halılar ilk önceleri dini konulu resimlerde daha sonra varlıklı kişilerin portrelerinde resmedilmiştir. Bu çalışmada Londra Ulusal Galeri’de XV-XVII. yüzyıllar arasında tarihlendirilmiş bir grup tablo incelenmiştir. Tabloların ortak özelliği o dönemlerde Avrupa için Türk halılarının ne kadar değerli ve önemli olduğunu vurgulayan örnekler olmasıdır. Seçilen eserler Carlo Crivelli, Master of Saint Giles, David Ghirlandaio, Quinten Massys, Genç Hans Holbein ve Lorenzo Lotto tarafından yapılmıştır.
Baltık Paganizminde Tanrıçalar: Litvanya Çağdaş Tekstil Sanatçılarının Eserlerinde Tanrıça Sembolleri
(2017) Sakalauskaite, Jovita
21. yüzyılda ortaya çıkan yavaş kültür akımı, sanat ve kültür alanında da değişikliklere yol açmıştır. Daha fazla ekolojik ürünler üretmek, sürdürülebilirliği sağlamak ve kültürün asıl köklerine dönmek, sanatçıların, tasarımcıların ve araştırmacıların önemli amaçlarından biri olmuştur. Litvanya'da, birçok sanatçı eski Baltık kültüründen ilham alarak sergiler açmakta, yeni ürünleri tasarlamakta ve yeni nesil antropologlar yeniden Baltık kültürünün özünü bulmak için çabalamaktadır. Bu makalenin amaçlarından birisi, kısaca, Baltıkların kimliğini, eski inancını ve kültürünü tanıtarak çağdaş tekstil sanatlarında onun yansımalarını incelemektir. Ayrıca, Baltık paganizmindeki tanrıçaların, Litvanyalı tekstil sanatçılarının 2016 Mayıs ayında açtığı sergide yer alan eserlere yansıması da tartışılacaktır. Serginin konsepti, 'Çağdaş Tekstilde Baltık Sembolleri' olup, sergide yer alan eserler bu bağlamda incelenmiştir. Eserlerde Baltık tanrıçalarının sembollerinin nasıl yorumlandığı ve sembollerin esere nasıl yansıdığı irdelenmiştir.
Erken Cumhuriyet Dönemi Terzilik Kültürü ve Ulusal Maddi Kültürün İnşası
(2014) Tekcan, Elif; Er, Fehmiye Dilek
Cumhuriyet döneminde Türkiyede endüstri gelişimini ve ulusal üretimi destekleyenmodernleşmeci e ndüstriyel bir söylem gelişmiştir. Ulusal kimlik inşasına katkı sağlayacakolan bu söylem içerisinde ülkenin modernleşmesi kadınların modernleşmesi ile bir t u- tulmuş ve Cumhuriyet kadınının giyinme biçimlerini de içeren yeni rolleri bu ideolojitarafından t anımlanmıştır. Özellikle 1930lu yıllarda devlet destekli çeşitli enstitüler ve biçki - dikiş kursları ile Türkkadınının dış görünümü biçimlenmiş, 1933 yılında kurulan Sümerbank Fabrikalarındaüretilen yerli malı kumaşlar ile ekonomik yaşam teşvik politika larının izlerinin görüldüğüözgün bir giyim kültürü ortaya çıkmıştır. Yine bu dönemde ekalliyet sınıfı terziler vemahalle terzileri tarafından üretilen giysiler ile Cumhuriyet kadınının ev içi üretiminparçası olarak ürettiği giysiler homojen gibi görünen ancak bir o kadar da çeşitlilik arzeden ulusal giyim kültürünün inşasına katkı sağlamışlardır.Bu çalışmanın temel amacı, hazır giyim kültürünün oluşmadığı dönemde kadınlara aitsosyal hafızayı özellikle terzilerin ürettiği giysi nesnelerine referans ve rerek ve modern i- zasyon dönemi ile ilişkilendirerek anlamaya çalışmak olacaktır.
Etik Modanın Temsiliyeti Bağlamında Vaatleri ve Çelişkileri: 'etik Moda' Ne Kadar Etik Sunuluyor?
(2016) Kipoz, Şölen; Atalay, Duygu
Hızlı modanın üretim ve tüketim stratejilerinin yarattığı yıkıcı etkilerin görünür hale gelmesi, modanın yeniden tanımlanmasını sağlayan etik ve ekolojik bir tasarım anlayışının benimsenmesine yol açmıştır. Böylece etik moda 'Yavaş Moda Akımı' gibi yaratıcı söylemler geliştirmiş ve yerel zanaatları, adil ticareti, çok işlevli tasarım ürünlerini, katılımcı tasarımı, çevre dostu malzemelerin kullanımını ve geri dönüşümle değer kazandırılan tasarımları yücelten bir yapıya kavuşmuştur. Ancak küresel moda ekonomisi tarafından ticarileştirilerek asimile de olmuştur. Etik moda, başat sistem içerisinde tüketilebilen bir trende dönüştürülürken, sanal ortamda varlık gösteren niş bir medya ile beslenen alternatif bir tasarım hareketi olarak sınırlı kalmıştır. Bu makalede, etik modanın tasarım ve üretim stratejileri bağlamında söylemsel ve ticari temsiliyeti ele alınarak ana akım ve alternatif medyada yer alan haberlerin geriye dönük okuması yapılmıştır. Böylece etik modanın vaat ettiği 'etik olma' sözü, medya analizi üzerinden deşifre edilmiştir.
Etik Modanın Temsiliyeti Bağlamında Vaatleri ve Çelişkileri: Etik Moda' Ne Kadar Etik Sunuluyor?
(2015) Atalay, Duygu; Kipöz, Şölen
Hızlı modanın üretim ve tüketim stratejilerinin yarattığı yıkıcı etkilerin görünür hale gelmesi, modanın yeniden tanım- lanmasını sağlayan etik ve ekolojik bir tasarım anlayışının benimsenmesine yol açmıştır. Böylece etik moda Yavaş ModaAkımı gibi yaratıcı söylemler geliştirmiş ve yerel zanaatları, adil ticareti, çok işlevli tasarım ürünlerini, katılımcı tasarımı,çevre dostu malzemelerin kullanımını ve geri dönüşümle değer kazandırılan tasarımları yücelten bir yapıya kavuşmuş- tur. Ancak küresel moda ekonomisi tarafından ticarileştirilerek asimile de olmuştur. Etik moda, başat sistem içerisindetüketilebilen bir trende dönüştürülürken, sanal ortamda varlık gösteren niş bir medya ile beslenen alternatif bir tasarımhareketi olarak sınırlı kalmıştır. Bu makalede, etik modanın tasarım ve üretim stratejileri bağlamında söylemsel ve ticaritemsiliyeti ele alınarak ana akım ve alternatif medyada yer alan haberlerin geriye dönük okuması yapılmıştır. Böylece etikmodanın vaat ettiği etik olma sözü, medya analizi üzerinden deşifre edilmiştir.
Citation - WoS: 1
Geleneksel Türk Kadın Giysilerinde Sıfır Atık
(Anadolu Univ, 2024) Aktas, Ceren; Adanir, Elvan Ozkavruk
The origins of traditional clothes of the Turks extend to the clothing culture of their ancestors who lived in Eurasia. Turks wore multi-layered, stitched clothes that allowed freedom of movement, compatible with the climate, geography, and culture they lived in, and they used pattern methods that provided the most efficiency from narrow-width woven fabrics. The cutting features of the traditional Turkish clothing based on using the fabric economically and avoiding wastage, and this method has been applied to clothes used in daily life and on special occasions and worn on top of each other in a certain order. Since fabric waste has become a big problem today, solutions are being tried to be produced with the concepts of zero waste and sustainable fashion. Although this understanding is thought to be a new phenomenon, when historical clothes are examined, it can be said that the zero-waste design approach was applied centuries ago. In this study, the zero-waste design approach of traditional Ottoman Turkish women clothing dating back to the 19th and 20th centuries are analyzed in terms of cutting and pattern making techniques. A total of thirty-eight uc etek, cepken and shalvar samples found in Izmir Ethnography Museum were examined. The results show that zero waste pattern and cutting methods are used in traditional Turkish clothes, thus significantly reducing the wastage rate. With this study, in which the production processes of traditional clothing are examined in depth, it is aimed to provide a source for designs to be made with zero waste method in the future.
Genetik Arama ve Artımlı Öğrenen Yapay Sinir Ağı Sınıflayıcı Topluluklarına Dayalı Giysi Tasarım Algoritması ve Web Tabanlı Bir Giysi Öneri Platformunun Geliştirilmesi
(2017) Bulgun, Ender; İnce, Türker; Güzeliş, Cüneyt; Vuruşkan, Arzu
Bu proje kapsamında, farklı vücut şekillerine uygun giysi tasarımı önerilerinin kullanıcılara sunulabilmesi için, genetik arama ve yapay sinir ağı sınıflandırması ile web tabanlı bir giysi tasarım platformu geliştirilmiştir. Çalışmada öncelikle, vücut şekli ve giysi formu arasında uyumu hedefleyerek, üst beden ve alt beden giysilerinin kombinasyonları veya elbise modelleri ile bunlara ait ayrıntıları içeren öznitelik kategorileri yaratılarak bir bilgi tabanı oluşturulmuştur. Tasarım önerilerinin geliştirilmesi ve kullanıcıya sunulması için 2 boyutlu 2080 giysi tasarımından oluşan bir arşiv yaratılmış ve 4 farklı vücut şekline uygun giysi kombinasyon örnekleri belirlenmiştir. Çalışmanın sonraki aşamasında, tasarım önerilerinin kullanıcıya sunulacağı etkileşimli web tabanlı bir platform tasarlanmıştır. Tasarlanan platformda, ilk olarak Yapay Sinir Ağı (YSA) sınıflayıcı olarak mevcut literatürden farklı olmak üzere, her bir giysi özelliğinin vücut şekli ile ilişkisini artımlı öğrenebilen YSA toplulukları kullanılmıştır. Böylece, kullanıcıların geri bildirimleriyle, sistemin sürekli bir biçimde artımlı olarak kendini geliştirmesi sağlanmıştır. Ancak, bu geliştirilen akıllı sistem yapısının artımlı öğrenme performansının istikrarlı olmadığı gözlenmiş ve iyileştirilememiştir. Artımlı öğrenme amacını YSA sınıflandırıcıları ile gerçekleştirmek yerine, Etkileşimli Genetik Algoritma (EGA) yöntemine başvurulmuştur ve özgün bir ?Artımlı Öğrenme ve Önerme Metodolojisi? geliştirilmiştir. Bu geliştirilen metodoloji ile gerçekleştirilen giysi öneri platformunun aynı anda artımlı öğrenme performansı ile vücut şekli/giysi şekli uyumluluğu performansı sanal kullanıcılar kullanılarak sınanmış ve iyi sonuçlar alınmıştır. Test aşamasının sonunda gerçek kullanıcılar ile yapılan anket neticesinde de, algısal olarak artımlı öğrenim sağlanmıştır. Gerçekleştirilen proje; 1)kadın vücut şekli ve giysi formu arasında uyumu hedefleyen giysi tasarımının akıllı sistemler ile gerçekleştirilmesi, 2)GA ve YSA?ya dayalı artımlı öğrenen bir akıllı sistem kullanılarak otomatik bir giysi tasarım süreci ve giysi öneri platformunun tasarlanması ve 3) geliştirilen akıllı sistemin kullanıcı etkileşimine dayalı olarak artımlı öğrenebilmesi, 4) böylece kişiye özel bir tasarım öneri sisteminin elde edilmesi açısından literatüre katkı sağlamaktadır.
Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektöründe Ön Maliyet Tahminleme: Ege Bölgesindeki Konfeksiyon Firmalarına Yönelik Bir Araştırma
(2006) Bulgun, Ender; Gündoğan, Arzu Vuruşkan
Bu çalışmada, hazır giyim ve konfeksiyon sektöründe birim ürüne ait maliyet bileşenleri incelenmiş ve bu bileşenlerin toplam ürün maliyetine ait yüzdelik değerleri grafiksel gösterimlerle ifade edilmiştir. Araştırmada, Ege bölgesindeki konfeksiyon işletmelerine uygulanan anket ile konfeksiyon firmalarında, birim maliyeti hesaplamaya yönelik, ön maliyet hesaplama sistemleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Firma yetkililerinin, ön maliyet hesaplamalarının önemi hakkındaki görüşleri ve bu amaçla hazırlanacak olan bir programdan beklentileri değerlendirilmiştir. Anket sonuçlarında, firmaların ön maliyet hesaplarını çoğunlukla manuel olarak veya Microsoft Excel gibi formlar ile yaptıkları tespit edilmiş ve firmaların maliyet detaylarına ilişkin verileri arşivlemekte zorluk yaşadıkları belirlenmiştir.
Hollywood'da Kostüm Tasarımının Ortaya Çıkışı: Travis Banton
(2021) Özkavruk Adanır, Elvan; Er, Fehmiye Dilek
Giysiler belli toplumlarda günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası olarakgörülür. Dolayısıyla sinema öykülerinde kimliklerin oluşturulmasında enönemli ögelerden biri giysilerdir. Sinemada giysiler sadece karakterinşasında değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinin bedenüzerinde inşasında da önemli bir rol oynar. Geçtiğimiz yüzyıldangünümüze filmlerde kullanılacak kostümlerin hazırlanması önemindenbir şey kaybetmemiş, ancak üretim şekli oldukça değişmiştir. İlk çekilenfilmlerde kullanılan kostümlerin seçiminin gelişigüzel olduğunu söylemekmümkündür. Bu dönemde aktrisler ve aktörler filmlerde giyeceklerikıyafetleri kendi gardıroplarında bulunan giysilerinden seçmişlerdir.Tarihi giysilere ihtiyaç duyulduğunda ise Broadway’deki tiyatrolarınkostümleri kiralanmıştır. Bu çalışmada Hollywood sinemasındakostüm tasarımcılarının rolünün zamanla nasıl önem kazandığınaodaklanılacaktır. Ayrıca yıllardır kostüm tasarımcılarına ilham veren1930’lu yılların en önemli kostüm tasarımcılarından Travis Banton üzerindedurulacaktır. 1930’lu yıllarda halk karşısında daha feminen görünen filmyıldızlarının yanı sıra, Marlene Dietrich gibi zaman zaman erkeksi bir imajıtercih eden yıldızların kostümleri ile ilgili literatür ve arşiv çalışmalarındanörnekler verilerek görseller üzerinden kadın imgesi tartışılacaktır.
Citation - Scopus: 1
Integrating Light Elements in Fashion: Practice-Based Design Approach
(Chamber of Textile Engineers, 2023) Vuruşkan, Arzu; Bulgun, Ender; Tekcan, Elif
In history, the relationship between fashion and technology has influenced the ever-changing silhouettes of the body, the quality of materials used to construct these silhouettes, and the colors giving liveliness to the material. Today, influenced by the digital revolution and innovation in advanced materials, the fashion industry benefits from the increasing possibilities of technology to develop alternative functions even to the most conventional dress forms, such as wedding gowns. This integration, which necessitates the contribution of different know-how and expertise, also provides a creative platform for developing interdisciplinary, practice-based design research and applications. In this study, an innovative wedding dress using light as a design element was produced with the joint contribution of designers and engineers based in Izmir, considered the capital of bridalwear in Turkey. This project, which considers light as a new design element that increases the expressive power of the dress, aims to offer an alternative to both the wedding dress category and the existing examples incorporating light technologies. In accordance with the main framework, research questions, and project design concept, the study conducts a literature review examining current design examples using different light technologies (LED, optical fibers, etc.). Following this, the stages of design, sample development and production processes are presented with relevant visuals. It is believed that this study, whose research, design development, and production processes are shared in detail, will set an example for future interdisciplinary projects. © 2023, Tekstil ve Muhendis. All Rights Reserved.
Citation - Scopus: 2
İtfaiyeciler İçin Akıllı Bir Ceket Tasarımı
(Chamber of Textile Engineers, 2019) Dursun, Müge; Bulgun, Ender; Şenol, Yavuz; Akkan, Taner
İtfaiyeci koruyucu giysisi, genellikle koruyucu bir dış katman, nem bariyeri ve termal astarı içeren üç katmanlı kumaş yapısından oluşmaktadır. Bu çalışmada, termal ortamdaki itfaiyecileri korumak amacıyla tasarlanmış yenilikçi bir itfaiyeci koruyucu ceketi önerilmiştir. İlk olarak farklı üç katman kumaşların koruma performansları test edilmiş ve itfaiyeci koruyucu giysisi için en uygun kumaş kombinasyonu belirlenmiştir. Kumaş seçiminden sonra, en uygun kumaş kombinasyonu kullanılarak bir itfaiyeci ceketi tasarlanmış ve üretilmiştir. İlgili sensörlerle donatılmış özel olarak tasarlanmış bir elektronik sistem cekete entegre edilmiştir. Son olarak; entegre sensörlerle tasarlanmış itfaiyeci ceketi, ısıtılan bir etüv içerisinde test edilmiştir.
Kişiye Özel Giysiler için Vücuda Uygunluk Analizi
(2013) Bulgun, Ender; Gündoğan, Arzu Vuruşkan
Giysilerde vücuda uygunluk ölçütü, tüketici memnuniyetini ve satın alma kararını etkileyen en önemli parametrelerden birisidir. Son yıllarda önemi gittikçe artan ve önemli bir rekabet avantajı sağlayacağı öngörülen kişiye özel giysilerin vücuda uygunluğu ve standart bedenler ile karşılaştırılması bu açıdan önem taşımaktadır. Bu çalışmada, en sık rastlanan kadın vücut şekillerini örnek alarak, m-t-m ve standart beden giysiler arasında vücuda uygunluk değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç olarak, m-t-m pantolonların daha iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. Standart beden pantolonlar özellikle küçük beden gruplarında iyi uyuma karşılık gelmektedir. Ancak çalışmaya katılan büyük bedenlerin tümünde standart pantolonlar için problem yaşandığı görülmüştür. Bu durum kişiye özel üretimin daha çok büyük bedenler veya standart dışı vücut şekilleri için gerekliliğini ortaya koymuştur.
KÜLTÜREL BİR GELENEĞİ HATIRLAMAK: BİR GEÇİŞ TÖRENİ OLARAK YÜZ YAZMAK VE YÜZ YAZISI ÜZERİNE
(2021) Er, Fehmiye Dilek
Son derece zengin bir maddi kültür öğesi olan giyim ve süslenme kültürü, insanlık tarihinin belki de en zengin sembolik içeriklerine sahip alanlarından biridir. Özellikle giysi tarihinde bedenin tamamlayıcı uzantıları olarak da düşünülebilecek olan saç, makyaj, dövme, baş aksesuarları, ayakkabı, çanta gibi nesneler ve bu nesnelerin giyilme biçimleri maddi kültürün en dikkat çekici alanları içindedir. Süslenme ritüelleri ise, kullanılan malzemeler, yapılış yöntemi, ritüelleri ile geleneksel kültürlerde sadece güzellik, estetik amaçlarla değil aynı zamanda koruyucu, tılsımlı ve sembolik içerikleriyle dolu bir dünyayı bize sunar. Bu ritüellerin Anadolu’da bugün sayısı oldukça azalmış biçimlerinden biri de yüz yazıcılığıdır. Türkiye’de yüz yazıcılığının tarihi oldukça eski dönemlere giderken özellikle geleneksel kültürlerde bu gelenek hala adeta görsel bir performans olarak yaşamaya devam etmektedir. Yüz yazısı evlenme çağına gelmiş genç kızlara uygulanan, geline ve damada iyi bir talih, huzurlu bir yuva kurmalarını sağlandığına inanılan, koruyucu olduğu düşünülen bir bezeme tekniğidir. Bu süsleme tekniği, bugün birçok yerel kültürde farklı desenlendirme teknikleri ve malzemeler kullanılarak uygulanmaktadır. Bu gelenek yüzyıllar boyunca eli şifalı, bilge ve yaşlı kadınlar tarafından hem saraylarda hem de kırsal alanlarda yüzün belli bölgelerine yazıcı kadının özel teknikleri ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Karaburun bölgesinde bulunan Kösedere Köyü’nde devam eden yüz yazma geleneği üzerinden gelenek, zanaat ve geçmişe ait bir geleneğin aktarılmasına dair özgün araştırmaları içermektedir. Kösedere köyünde geleneksel bir ritüel olarak kullanılan yüz yazma geleneğinin bir geçiş töreni (rites of passage) olan evlilik törenlerinde nasıl bir şekilde yüz üzerinde sunulduğu ve kullanılan semboller üzerinden anlamın soyutlandığının aktarılması, bu araştırmanın ana konusudur. Bu araştırmanın içeriğine ilk olarak Reşat Ekrem Koçu’nun Türk Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü’nde rastlanmıştır. Hemen ardından edinilen bilgiler ışığında iz sürülerek Karaburun ilçesine bağlı Kösedere Köyü’nde hâlâ sanatını tutku ile icra eden yüz yazıcısı Şerife Zorlu’ya ulaşılabilmiştir. Araştırmada kullanılan bulgular 2015 yılından bu yana kendisi ile gerçekleştirilen derinlemesine mülakat teknikleri, açık uçlu sorular içeren röportajlar, kendisinin yer aldığı düğün törenlerinde yapılan alan çalışmaları, gözlem teknikleri, yüz yazısı yazılırken yapılan katılımcı gözlemler sonucunda elde edilmiştir. Çalışmada yok olmakta olan yüz yazma sanatının bugün son temsilcilerinden biri olan Şerife Zorlu aracılığı ile sürdürülmeye çalışılan bilgilerin kültürlerin belleğinden silinmemesi adına bir rehberlik etmesi amaçlanmıştır.
Citation - Scopus: 2
Moda Tasarımı Eğitiminde Yaratıcı Tasarım ve Kalıpgeliştirme İçin Origami Kullanımı
(Chamber of Textile Engineers, 2019) Gündoğan, Arzu Vuruşkan; Burns, Angela
Duruma yönelik tasarım odaklı düşünce yaklaşımı (Situation based design-thinking), tasarımcıları, bilgi ve yeteneklerini kullanarak tasarım çözümleri bulmak üzere, yenilikler aramaya yönlendirir. Bu çalışmada, tasarım odaklı düşünce yaklaşımı ile, moda tasarımı eğitiminde üç boyutlu yaratıcı düşünceyi teşvik etmek üzere geliştirilen bir süreç incelenmektedir. Araştırma için, Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü 2. sınıf öğrencileri ile bir uygulama gerçekleştirilmiştir. İki boyutlu fikirlerin üç boyutlu giysilere dönüştürülmesi sürecine odaklanarak yürütülen uygulamanın esin kaynağı olarak origami seçilmiş; böylece, öncelikle kâğıt üzerinde tasarlanan ve daha sonra kumaş ile yeniden yorumlanıp etek tasarımına dönüştürülen yaratıcı giysi yapılarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonuçları, projede uygulanan yöntemin, moda tasarımı eğitiminde yaratıcı düşünmeyi geliştirmek üzere başarılı bir yöntem olduğunu göstermektedir. Moda tasarımı ve kalıp hazırlama eğitimi için önerilen bu süreçte, giysi yapımı ve tasarım aşamaları birleştirilerek, tasarım öğrencilerinin deneysel bakış açılarını geliştirecek ve yenilikçi giysi yapılarına ulaşmalarına yardımcı olacak güncel bir yaklaşım sunulmaktadır.
Modanın Yaratım Nesnesi Olarak "tasarı Bedenler"
(2009) Er, Fehmiye Dilek
Bu çalışmanın amacı, modanın ve moda endüstrisinin özellikle de 1980'li yıllardan sonra, kadını estetik ve güzel olma yolunda toplumsal bir proje haline getirerek, bedeni nasıl daha fazla görünür kıldığını değerlendirmektir.Giyimyimin katı kurallarının gevşediği 20. Yüzyılın sonunda kapitalizm, dünyanın hemen her yerinde insanlara temnel yaşam biçimleri sunarken bu süreçte ortaya çıkan ürünlerin tüketicisi olmak için bir dizi kural ve sembolü öğrenme koşulunu da zorunlu hale getirmektedir.Sonuç olarak çeşitli sosyolojik çözümlemelerde de başat bir yer tutan beden kavramı ele alındığında, artık yeni tasarı beden" leri tanımlayan belirgin bir dönüşüm sürecine girilmiştir. Bu dönüşüm süreci içinde de, modanın din bedenini tasarlamasındaki etkisi oldukça güçlü bir şekilde belirginleşmiştir.
Oryantalist Resimlerde Türk Halıları
(2013) Adanır, Elvan Özkavruk; İleri, Berna
Oryantalist resim akımının, 1798de Napoléonun Mısır seferi ile başladığı ve özellikle 19. yüzyılda gelişerek 1914 yılında I. DünyaSavaşının başlamasıyla son bulduğu söylenebilir. İlk oryantalist ressamların çoğunun Doğuyu hiç ziyaret etmeden tamamenkitaplardan elde ettikleri izlenimler doğrultusunda resimlerini yaptıkları bilinmektedir. Bu resimler önceleri hayal ürünü olarakyapılmış olsa da sanatçıların Doğuyu ziyaret etmeleriyle daha gerçekçi olarak yapılmaya başlanmıştır. Oryantalist ressamlar Doğu hakkında duydukları ve hayal ettikleriyle yetinmemiş, bilimsel, askeri, diplomatik veya ticari gö- revler üstlenerek Doğuya seyahat de etmişlerdir. Seyahat ettikleri kentler arasında Cezayir, Kahire ve İstanbul en önemlileridir. Oryantalist resimlerde yer alan halılar, olaylar ve törenlerle bağlantılı olarak tüm detaylarıyla resmedilmiştir. Çalışma kapsa- mında çok sayıda oryantalist resim incelenmiş, bunlardan Rudolf Ernstin Çiçek Satıcısı ve Gözde ile adlı tabloları, GiulioRosatinin Tavla Oyunu, Halı Satıcısı ve Köle Pazarında Yeni Gelen Köleleri İncelerken adlı tablolarında yer alan Türk halılarıkompozisyon özellikleri açısından müzelerde yer alan Türk halıları ile karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır.
Osmanlı Saray Şenliklerinden Günümüze Bir Kültür Ürünü: Nahıl
(2013) Öngen Corsini, Duygu Ebru
Türk kültüründe ağaç çok önemli bir anlama sahiptir. Şaman inancı ile beraber ağaç, günlük hayata geçer ve bir iletişim aracıolarak kabul edilir. Hayat ağacı içinde barındırdığı tüm anlamları ile geleneklere yansır. Hayat ağacı Anadolu coğrafyasındaİslamiyet öncesi ve sonrası Türk kültüründe, mimari ve el sanatlarında motif olarak kullanılır. Osmanlı İmparatorluğundadüzenlenen şenlik ve düğünlerde ağacın yeni bir yansıması üç boyutlu farklı ölçekteki nahıllarda görülür. Nahıl, düğün veşenliklerde kullanılan, yukarı doğru incelen konik biçimi ile hurma ağacını andıran ve üzeri çeşitli şekillere sahip süslerlebezenmiş bir nesnedir. Nahıla yüklenen anlam ağaca yüklenen anlamla örtüşür. Tüm dikkatleri üzerlerinde toplayan nahıllargücün ve güzelliğin toplumla paylaşımında önemli bir göstergedir. Tarihçiler küçük ve büyük ölçekli nahılların varlığından veteknik özelliklerinden söz ederler. Saltanatın gücünün de yansıdığı nahıllar Osmanlı İmparatorluğunun çöküşü ile unutulmayabaşlanmıştır. Türkiyede nahılın izlerine nadir de olsa rastlanmakta, özel düğünlerde nahıl bir düğün göstermeliği olarak yalınbiçimlerde kullanılmaktadır. Günümüz nahıl ustaları (nahılbentler) unutulmakta olan bu kültürü ve yansıması olan nahıllarıyaşatma çabasındadırlar.

Browse

Browsing TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection by Department "İEÜ, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü"