TR Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14365/4
Browse
6 results
Search Results
Article Partial False Friends in English-Turkish Translations: Diplomatic Texts(2011) Karakoç, Nihal YetkinBu çalışma, yapıdaş sözcüklerin en yanıltıcı bölümlerinden birini oluşturan yalancı eşdeğerleri inceleyerek, şunları hedeflemiştir: (i) diplomatik bir bütünce yoluyla kısmi yalancı eşdeğerleri tespit etmek ve ilerideki dilbilimsel çalışmalar için bir kısmi yalancı eşdeğerler listesi çıkarmak ve (ii) öğrencilerin yalancı eşdeğerlerle ilgili farkındalıklarının olup olmadığını yapmış oldukları çeviriler yoluyla anlamak. Bu amaçla yaptığımız araştırmaya İzmir Ekonomi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Mütercim Tercümanlık bölümü, 4.sınıf öğrencisi olarak 32 kişi katılmıştır. Öğrencilerden çevirmek üzere bir diplomatik metin seçmeleri istenmiş, metinler dersin sorumlu öğretim üyesi tarafından onaylanmış ve öğrencilere sınav olarak değerlendirilecek bu metinleri çevirmeleri için 5 hafta süre tanınmıştır. Çalışmanın amaçları göz önünde bulundurularak, cümlede bağlama görevi gören sözcükler ayıklanmış ve yalnızca diplomasiye özel sözcükler taranarak tespit edilen kısmi yalancı eşdeğerlerin Türkçe ve İngilizcedeki karşılıklarının verildiği bir yalancı eşdeğerler listesi oluşturulmuştur. Yaklaşık 35000 sözcükten oluşan 32 farklı diplomatik metinde 100 adet kısmi yalancı eşdeğer olduğu tesbit edilmiştir. Ayrıca çeviriler yoluyla, öğrencilerin yalancı eşdeğer kullanabilecekleri durumlarda, bu tuzağa düşüp düşmediklerine bakılmıştır. Bulgular hem yalancı eşdeğerlerin dilbilimsel özellikleri hem de öğrencilerin yalancı eşdeğerlere olan yaklaşımı açısından incelenmiş ve tartışılmıştır. Bu yalancı eşdeğerlerin dilbilimsel özellikleri literatür incelemesinde verilen sonuçlarla uyum göstermekte ve çevrilen diplomatik metinlerde belirli İngilizce ve Türkçe sözcükler arasında edimbilimsel yönden uyumsuzluk olduğu görülmektedir. Eğitim açısından bakıldığında ise, 4.sınıf öğrencilerinin son dönemlerinde aldıkları bu derste az sayıda hata yapması, Mattheoudoukis ve Patsala’nın (2007, s. 333) bağlam kullanımı, çeviriye yönelik ve söz/ sözöbeği düzleminde karşılıkların öğrenciye sağlanmasının yalancı eşdeğerlerden kaçınma açısından öğrenme ve öğretme sürecinde işe yarayacağına ilişkin tartışmayı destekler niteliktedir. Özel Alan Çevirisi derslerinin planlarına bakıldığında, terimbilim çalışmalarının giderek daha fazla önem kazandığı görülmektedir. Bu çalışmanın yalancı eşdeğerler hakkındaki diğer çalışmalar gibi özellikle terimbilimsel, sözlükbilimsel, anlambilimsel, edimbilimsel ve yabancı dil eğitimi çalışmalarına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.Article NEOLOJİZM ÇEVİRİSİNDE SÖZDİZİMSEL ÖYKÜNTÜ VE ANLAMA GÜÇLÜĞÜ X KUŞAĞI ÖRNEĞİ(2014) Karakoç, Nihal YetkinNeolojizm kavramı literatürde aynı dil içinde ve diller arası çalışmalarla geniş ölçüde incelenmiştir Ancak, biçimbirimsel neolojizm söz konusu olduğunda ödünçlemenin bir bölümünü oluşturan sözdizimsel öyküntü şeklindeki çeviri ele alınmamıştır. Bu çalışmada bu amaç doğrultusunda, Douglas Coupland'in (1991) X Kuşağı adlı romanının çevirisinde yapılan tekrar eden hatalar hem dilbilimsel hem de çeviri çalışmaları bakımından İngilizce-Türkçe dil çifti üzerinden analiz edilerek incelenmiştir. Çalışmada amaçlı örneklem kullanılmıştır. Zira kitap neolojizmler açısından zengin olup, kitapta tekraren kullanılmakta ve önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, kitap hem nicel hem de nitel açıdan zengin materyal sunmaktadır. Ayrıca, bu özellikler nedeniyle, hedef kitle tarafından bu neolojizmlerin tam olarak anlaşılması kitabı takip edebilmek açısından büyük önem taşımaktadır. Bu neolojizm çevirilerinin analizi bir dilin sözdiziminin kendine ait kuralları olduğunu, bu yöndeki değişiklikleri kolayca kabul etmediğini ve çevirmenin kaynak dilin yapısını muhafaza ederken kastedilen anlamı aktarıp aktaramadığından emin olması gerektiğini, aksi takdirde, ortaya bu çalışma örneğinde olduğu gibi cümle veya tamlamalar örneklendirmektedir. tamlamalarının çevirisinde negatif girişimin (interference) yaygın olduğunu, bunun ise bazı neolojizmlerin çevirisini anlaşılmaz hale getirdiğini ve/veya anlamsal kaymaya sebep olduğunu ortaya koymaktadır. arasında hatalı Bulgular, bağlantılar ortaya çıktığını ad/sıfat neolojizmlerdekiArticle Analyzing the Translations of Some Turkish Postpositions of Abstract Relations Into English(2015) Karakoç, Nihal YetkinLiteratürde çok sayıda uzamsal ve zamanla ilgili ilgeçlere ilişkin hata analizinin konu alındığı çalışmalar bulunmaktadır ancak bu durum, soyut ilişkiler gösteren ilgeçler söz konusu olduğunda geçerli değildir. Bu, İngilizce'yi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler üzerinde yapılan İngilizce ilgeç kullanımının Türkçe'de soyut ilişkiler gösteren ilgeçlerin çevirisi kullanılarak incelendiği ilk çalışmadır. Çalışma Türkçe'de soyut ilişkiler gösteren bazı işlek ilgeçlerden, açı(sı)yla, açı(sın)dan, ilişkin ve yönelik'in İngilizce'ye çevirilerini ilgeç öbeği düzeyinde incelemektedir. Seçilen Türkçe ilgeçlerin İngilizce'ye çevirilerinin biçimsel farklı kullanımları, çokanlamlılıkları ve soyut oluşları bakımından çeviride güçlük yaratabileceği düşünülmüştür. Araştırma soruları şunlardır: 1) İlgeç/ilgeç öbeği temelinde doğru kullanım, yanlış kullanım ve cümleden çıkarma dağılımı nedir? 2) İlgeçlerin farklı kullanımlarının çevirisi arasında bir ilişki var mıdır? Buna bağlı olarak isim/sıfatı takip eden ilgeçlerin çevirisi cümlecikten sonra gelen ilgeçlerin çevirisinden daha mı kolaydır? 3) Hataların kaynakları ve yapısı nedir? 34 Üniversite ikinci sınıf öğrencisinin sağladığı veriler analiz edilen ilgeçlerin işaretlenip cümlelerin numaraları olarak verildiği ekteki metin aracılığıyla incelenmiştir. Metin incelenecek ilgeçleri dâhil etmek üzere amaçlı olarak tekrar yazılmıştır. Söz konusu metnin sınavda verilmesinin nedeni öğrencilerin ilgeç öbeklerinin çevirisine dair kararları bireysel olarak aldıklarından emin olmak ve aynı zaman diliminde yaptıkları seçimleri görmektir. Öğrencilerin yaptıkları hatalar araştırmacı dâhil üç ayrı dil uzmanı tarafından analiz edilmiştir. Ayrıca ikinci soru için Pearson Ki-kare testi uygulanmıştır. Analizler ilgeçten ziyade ilgeç öbeği düzeyinde yapılmıştır. Birinci araştırma sorusu ile ilgili olarak ilgili dağılım belirlenmiş, öğrencilerin zorlandığı noktada ilgeç öbeğini tamamını cümleden çıkarma eğilimi gösterdikleri gözlemlenmiştir. İkinci araştırma sorusu ile ilgili olarak Pearson Ki-kare testi neticesinde ilgeç öbeğinin yapısı ile doğru yanlış ve cümleden çıkarma durumlarına dair örüntüler arasında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmış ve anlamın yapıdan daha önem taşıdığı görülmüştür. Yanlış kullanımlar genelde anadil etkisinde görülmekte ve dilbilgisi dışı cümleler kurulmasına sebep olmakta, cümleden çıkarmalar ise genelde ilgeç öbeği düzeyinde ortaya çıkmıştır. Bütün bu doğru yanlış, cümleden çıkarma durumlarına ilişkin olarak ayrıntılı tablolar makale içinde verilmektedir. Üçüncü araştırma sorusu ile ilgili olarak hataların kaynakları ve yapısı üzerinde tartışılmıştır. Bu çalışmanın çeviribilim çalışmaları, eğitim ve dilbilimine katkıda bulunabileceği düşünülmüktedir. Gelecekte farklı Türkçe ilgeçlerin İngilizce'ye ya da diğer dillere öbek düzeyinde çevirisinin analizi yoluyla daha kapsamlı çeviribilimsel, eğitsel ve dilbilimsel veriler elde edilebilir.Article Calque in Diplomatic Condolence Messages: the Case of Reina Terrorist Attack(2017) Karakoç, Nihal YetkinTaziye mesajları literatürde bugüne dek kültürel ve kültürlerarası yönlerden incelenmiş, ancak diplomatik taziye mesajları, yazarın incelediği kadarıyla, bir çalışma hariç ele alınmamıştır. Bu anlamda, bu çalışma kendi türünde bir ilk olma özelliğini taşır ve odağını çeviribilim çerçevesinde bir terör saldırısı sonrasında yazılan taziye mesajlarının Türkçe çevirisinde tesbit edilen öyküntü yapılar oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, bütünce için amaçlı örneklem kullanılmış, internet kaynaklarından 2017 yılına girerken yeni yıl kutlamaları sırasında İstanbul'da ünlü bir gece kulübü olan Reina'ya yapılan terör saldırısı sonrasında dünyanın her yerinden liderlerin göndermiş olduğu ve doğrudan alıntılar ile medyada yayımlanan otantik taziye mesajları taranarak seçilmiştir. Aşağıdaki araştırma soruları işlevselci bir bakış açısı ile incelenmiştir: i. Türkçede bir terör saldırısı sonrasında yazılan diplomatik taziye mesajlarında tipik olarak izlenen makroyapı ve kesit nedir? ii.2017'e girerken, yeni yıl kutlamaları sırasında Türkiye'de, İstanbul'da, Reina'ya yapılan terör saldırısı örneğinde medyada yer alan çevirilerde kesit çerçevesinde karşımıza çıkan gelenek dışı kullanımlar, varsa, nelerdir? İlk araştırma sorusu için Tulun'da (1996) şablon olarak yer verilen taziye mesajları esas alınmış, ikinci araştırma sorusu için de Silva-Corvalán'ın (1994) belirlediği sınıflandırmanın birkaç basamağının, bu çalışmanın yazarı tarafından genişletilmiş olan versiyonu temelinde analiz yapılmıştır. Çalışma, ilk araştırma sorusundan hareketle, her iki dilde taziye mesajlarındaki yerleşik makroyapıyı ve kesiti saptamaktadır. İkinci aşama olarak ise, bu tipik kullanımlar ışığında, medyada yer alan Türkçe diplomatik taziye mesajlarındaki kesitte yer alan gelenek dışı dilsel kullanımlara, yani öyküntülere ışık tutmaktadır. Sonuç olarak elde edilen verilerin hem diplomatik metin çevirisi eğitimi ile uygulamasına, hem de dilbilime yansımaları olacağı değerlendirilmektedirArticle Basındaki Haber Çevirilerine Çeviribilim ve Çeviri Eğitimi Açısından Bir Bakış(2020-06-30) Yetkin Karakoç, Nihal; Karakoç, Nihal YetkinBasılı ve çevrimiçi olarak karşımıza çıkan ve açıklama ve haber metinlerinden oluşan yazılı siyasi metinlerin siyaset, diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında kilit bir role sahip olduğu bilinmektedir. Öte yandan böylesine önemli bir yere sahip olan haber çevirisine ait çeviribilim araştırmaları yakın bir geçmişe uzanmaktadır ve alanyazında genel olarak ideolojik yönlendirmeler çerçevesinde tartışılagelmiştir. Ancak haber çevirisinin doğasının lisans düzeyindeki çeviri eğitimiyle uyuşup uyuşmadığı konusuna pek değinilmemiştir. Bu çalışma, şu araştırma soruları ile bu boşluğu doldurmayı amaçlamıştır. 1. Haber çevirisinin geleneksel çeviri eylemi ve öğelerinden ayrılan özellikleri nelerdir? 2. Haber çevirisinde çeviri ve editörlüğün birlikteliği düşünüldüğünde, lisans düzeyindeki basın çevirisi ders programına neler eklenebilir? Çalışma, haber çevirisinin geleneksel çeviri eylemi ve öğelerinden ayrılan özellikleri tek kaynak metnin olmaması ve çevirmenin kimliği olarak tesbit etmiştir. Çeviri eyleminin temel unsurları olarak bilinen kaynak, erek metin ve çevirmenin bunlara bakışı konusunda haber çevirisi alanının ezberbozan özellikleri bizi “çevirmen rolü, kimliği ve müdahalesi” tanımı üzerinde yeniden düşünmeye itmektedir. Çalışma, ayrıca, haber çevirisinin gerçeklerinden kopuk bir eğitimin ilgili kariyerde sorunlar getirebileceği yönünde farkındalık yaratmayı amaçlamakta, saha ile akademi arasında bir köprü kurma gayreti içinde, haber çevirisi ve editörlük eyleminin birlikteliğinin çeviri eğitiminde de yerini alması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu amaçla, psikolojik ve mesleki yönden öğrenciyi bu alandaki bir kariyere daha iyi hazırlamaya yönelik olarak, dilsel beceri kazandırma çalışmalarının yanısıra, alan için farkındalık kazandırmaya, etkileşimli olarak ve simulasyonlar ile hem haber çevirisi hem de haber yazımına dönük çalışmalar ve ekip çalışmaları ve stajlarla simulasyonlar ders içeriğine eklenebilir.Article Citation - WoS: 2Accidental Humor in Consecutive Interpreting: Accidentally Useful Food for Thought(Istanbul Univ, Fac Letters, 2021-11-26) Yetkin Karakoç, Nihal; Karakoç, Nihal Yetkin; Yetkin-Karakoc, NihalUnlike humor translation, humor in translation, caused by translation errors, is underresearched in translation studies. Accidental humor, as a subgroup of humor, has been analyzed in translation contexts, but to the best knowledge of the author, not in the interpreting context. This descriptive study, being the first of its kind dealing with the accidental humor in consecutive interpreting, is intended to fill the gap in the verbal manifestations of resources in the English-Turkish interpreting context along with the possible reasons for resources of accidental humor in consecutive interpreting class. As a result of the study, a total of 38 accidentally humorous instances are found. The verbal resources are analyzed and divided into main and sub-categories, and for each, examples from the corpus are discussed. In addition, new linguistic resources were discovered, which may be exclusive to this context. The detected items are by no means meant to be exhaustive, as also stated by the former studies, but nevertheless enables greater understanding about the types and possible causes of accidental humor which may occur during the consecutive interpreting process. Given the dearth of literature on accidental humor in consecutive interpreting, this study may provide some insight for remedial teaching/learning in interpreting studies, as well as linguistics. Future studies may examine, among the others, verbal resources in the simultaneous interpreting context and compare the verbal resources in depth in consecutive with those in simultaneous interpreting.